سرمایه در مفهوم کلاسیک و جدید، مبانی نظری سرمایه اجتماعی، جمع بندی و نتیجه گیری

 

۱-۸- قلمرو پژوهش
۱-۸-۱- قلمرو مکانی پژوهش
قلمرو مکانی پژوهش شامل اداره آموزش و پرورش شهرستان کاشان می باشد .
۱-۸-۲- قلمرو زمانی پژوهش
این پژوهش از لحاظ زمان و تاریخ اجرا درسال ۹۳-۱۳۹۲ انجام شده است .
مدل مفهومی پژوهش
یک مدل، دستگاهی است متشکل از مفاهیم ، فرضیه ها و شاخص ها که کار انتخاب و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز برای آزمون فرضیه را تسهیل می کند. با توجه به مطالعات انجام شده مدل مفهومی زیر ارائه میشود: که در این مدل از مدل سرمایه فکری بنتیس ومدل سرمایه اجتماعی گوشال وناهاپیت استفاده شده است
۱-۹- جمع بندی و نتیجه گیری
به طور کلی مقوله بسیار مهم سرمایه اجتماعی در توسعه اقتصادی و مشکلات و مسائل و تنگناهای موجود در این زمینه به لحاظ نوپا بودن در کشور ما موجب گردیده تا پژوهش حاضر در واقع با پرداختن به گوشه ای از مسائل و چالش های ظریف مرتبط با این امر با هدف بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری در سازمان آموزش و پرورش شهرستان کاشان شرح و توضیح داده شود.کلیه مطالب ارائه شده در این فصل ضمن نشان دادن کلیات پژوهش مسیر کلی پژوهش حاضر نیز مشخص ساخته است که در فصل های بعدی با توجه به نوع مباحث مطرح شده در این فصل هدف پژوهش دنبال می گرد.
فصل دوم :
ادبیات و پیشینه پژوهش
۲-۱- مقدمه
هدف از این بخش بررسی پژوهش ها و مطالعاتی است که در زمینه سرمایه اجتماعی و سرمایه فکری انجام گرفته است. این قسمت خواننده را با کارها و زمینه های قبلی و حیطه مورد مطالعه آشنا می سازد. این فصل از سه بخش کلی تشکیل شده است، در بخش اول به مطالعه مبانی نظری سرمایه اجتماعی و در بخش دوم به مبانی نظری سرمایه فکری و در نهایت در بخش سوم به پژوهش های انجام شده داخلی و خارجی و جمع بندی و خلاصه پرداخته می شود.
۲-۲- سرمایه در مفهوم کلاسیک و جدید
مفهوم سرمایه را می توان از آرای مارکس دنبال کرد.در مفهوم پردازی مارکس، سرمایه بخشی از ارزش اضافی است که سرمایه داران، کسانی که ابزار تولید را در اختیار دارند، از گردش کالاها و پول در فرایندهای تولید و مصرف آن را بدست می آورند. در این گردش، به کارگران در مقابل کار)کالاشان( دست مزد پرداخت می شود که به آنها امکان می دهد کالاهایی)از قبیل غذا، مسکن و لباس( را برای ادامه حیات خود )ارزش مبادله( خریداری کنند. اما کالای پردازش و تولید شده توسط سرمایه داران را می توان با قیمت بالاتری در بازار مصرف فروخت )ارزش مصرف کننده ) در این تصویر از جامعه سرمایه داری، سرمایه بیانگر دو عنصر مرتبط اما متمایز است. از یک سو سرمایه بخشی از ارزش اضافی است که به زعم مارکس توسط کارگران تولید شده اما نصیب سرمایه داران می شود. از سوی دیگر، سرمایه بیانگر یک سرمایه گذاری از سوی سرمایه گذاران به امید بازدهی و کسب سود در بازار است. بنابراین سرمایه در مفهوم مارکسی)کلاسیک( نظریه ای در باره روابط اجتماعی استثماری میان دو طبقه است . ( لین ، ۱۹۹۱ : ۱ ) . از دهه ۱۹۶۰ به این سو شاهد ظهور نظریه های جدید سرمایه هم چون سرمایه انسانی، سرمایه فرهنگی و سرمایه اجتماعی هستیم. به طور مثال نظریه سرمایه انسانی شولتز( ۱۹۶۱ ) سرمایه را به مثابه سرمایه گذاری در آموزش با بازگشت سرمایه )سود( معین در نظر می گیرد. کارگران د ر مهارت های فنی و دانش سرمایه گذاری می کنند تا بتوانند با کسانی که فرایند تولیدرا کنترل می کنندبرای پرداخت به مهارت کارشان وارد مذاکره شوند. به همین ترتیب سرمایه فرهنگی آن گونه که بوردیو( ۱۹۹۰ ) توصیف کرده است بیانگر سرمایه گذاری طبقه مسلط در باز تولید مجموعه ای از نمادها و معانی ای است، که توسط طبقه تحت سلطه، غلط درک و درونی شده و آن ها را به مثابه نمادها و معانی طبقه خود پذیرفته اند. این نظریه می پذیرد که توده ها )طبقه تحت سلطه( به عنوان عاملان اجتماعی می توانند سرمایه گذاری کنند و این نمادها و معانی را بدست آورند .
بدین ترتیب تصویر ساختار اجتماعی از مبارزه دو گانه آشتی ناپذیر، به تصویر گفتمان های لایه بندی شده تغییر می یابد. از طرف دیگر در نظریه های سرمایه جدید به جای اینکه سرمایه به عنوان بخشی از فرایند استثمار طبقاتی در جامعه دیده شود ) تحلیل سطح کلان ( ؛ به چگونگی سرمایه گذاری کارگران و عاملان به عنوان کنشگرانی که برای کسب ارزش افزوده کارشان در بازار سرمایه گذاری می کنند پرداخته می شود ) تبیین سطح خرد ( و کنش یا انتخاب به عنوان مولفه های مهم در نظریه های جدید سرمایه ظاهر می شوند.
بنابراین در این نظریه ها یک گذر تبیینی از سطح کلان به سطح خرد مشاهده می شود. نظریه های جدید سرمایه همچنین بر تعامل کنش های فردی و وضعیت های ساختاری در فرایند سرمایه گذاری تاکید دارند ( لین ، ۱۹۹۹ ، به نقل از توسلی و موسوی ، ۱۳۸۴ ) .
جدول ۲-۱- تحول نظریه های سرمایه ( لین ، ۱۹۹۹ )
نظریه کلاسیک
نظریه های سرمایه جدید
نظریه پرداز
مارکس