بررسی ابعاد حقوقی حادثه پلاسکو؛ کی مقصره؟ 

 

در چند روز گذشته شاهد حادثه خیلی ناگواری در ساختمان پلاسکو بودیم، حادثه ­ای که با آتیش گرفتن چند باب مغازه شروع و منتهی به فرو ریختن ساختمان و ایراد صدمات جانی و پولی خیلی شد. به نظر می ­رسد، بررسی حادثه پلاسکو از مهم ترین موضوعاتیه که جامعه حقوقی باید به اون جواب مناسب بده؛ بخاطر این در مقاله پیش ­رو، مسئولیت اشخاصی که به یه جور با سرپیچی از وظایف خود زمینه بروز این حادثه رو فراهم ساختن نقد و بررسی می شه.

 

۱. مالکان

باید توجه داشت که مسئولیت بقیه افراد که در این مقاله به اون پرداخته می شه باعث ندیده گرفتن مسئولیت مالکان ساختمان نخواهد شد چون در درجه اول، اون­ها خود مسئول رفع خطر از مایملک خود بوده­ ان و سرپیچی اون­ها از این وظیفه، باعث مسئولیت بقیه افراد شده.

حتی در فرضی که مغازها به اجاره واگذار شده باشه، مسئولیت بازم متوجه مالکانه نه مستأجر؛ چون طبق ماده ۲۰ قانون روابط موجر و مستأجر پذیرفته شده ۱۳۵۶ و ماده ۴۸۶ قانون مدنی، تعمیرات کلی و اساسی مورد اجاره برعهده ی مالکه؛ اینطوری فرقی بین قرادادهای تحت عمومیت قانون اجاره سال ۵۶ با ۷۶ توجه نمی ­شه.

۲. مدیران ساختمان

مدیران ساختمان طبق ماده ۱۴ قانون تملک آپارتمان­ ها و ماده ۲۰ آیین نامه اجرایی این قانون وظیفه دارن تموم بنا رو به عنوان یک واحد در مقابل آتیش سوزی بیمه کنه و سهم هر یک از مالکان رو به تناسب سطح زیر بنای اختصاصی اون­ها تعیین و از شرکا اخذ و به بیمه ­گر پراخت کنن و در صورت نبود اقدام و بروز آتیش­ سوزی، اون­ها مسئول جبران ضرر وارده هستن.

همون­ طور که توجه می­ شه، سرپیچی مدیران ساختمان از وظیفه ی نامبرده، موثر در اتفاق حادثهه.

۳. شهرداری

شهرداری به موجب بند ۱۴ ماده ۵۵ قانون شهرداری­ موظف به انجام تصمیمات مؤثر و اقدامات لازم واسه حفظ شهر و رفع خطر از بناها و دیوارهای خطرناک واقع در معابر و اماکن عمومیه.

پس شکی نیس که شهرداری به عنوان متولی اداره امور شهر، موظف به رفع خطر از ساختمان پلاسکو بوده اما اون­چه محل اختلاف شده، این نکتهه که به باور بعضی، شهرداری با ابلاغ اخطاریه ­های زیاد، مالکین رو متوجه خطر کرده، پس وظیفه ی خود رو به طور کامل انجام داده و انجام دهنده تقصیری نشده تا بشه اونو مسئول شناخت.

اما به­ نظر می ­رسد، این بررسی کامل از ماده نامبرده نیس، چون در تبصره اون به روشنی اومده: «در کلیه ی موارد مربوط به رفع خطر از بناها و غیره و رفع مزاحمت­ های مندرج در ماده فوق، شهرداری ­ها پس از کسب نظر مأمور فنی خود به مالکین یا صاحبان اماکن یا صاحبان ادوات منصوب ابلاغ مهلت ­دار و متناسب صادر می­ کنه و اگه دستور شهرداری در مهلت مشخص به موقع اجرا گذاشته نشه، شهرداری راساً اقدام به رفع خطر یا مزاحمت انجام میده و هزینه مصروف رو ی صدی پونزده، ضرر از طرف دریافت می کنن و مقررات فوق شامل کلیه ی اماکن عمومی مثل … پاساژها و امثال اون که محل رفت و اومد مراجعه عمومیه هم می ­باشه.»

پس صرف اخطار، باعث رفع مسئولیت از شهرداری نبوده و حتماً باید رفع خطر از راه بازسازی بنا، تخلیه و امثال اون انجام می ­شده و در آخر شهرداری واسه هزینه ­های پرداختی و درصدی جریمه، حق مراجعه به مالکین رو می داشت.

این وظیفه از ماده ۸۵ قانون شهرداری هم قابل ورداشته چون در اون جا هم مقرر شده که: «شهرداری می­ تواند واسه خراب کردن یا اصلاح سقف بازارها و دالان ­های عمومی و خصوصی و ساختمان­ هایی که محل صحت عمومی تشخیص بده پس از موافقت انجمن شهر و جلب نظر اداره بهداری هر محل وفق تبصره دوم از ماده ۱۱ قانون پیشرفت ی معابر اقدام کنه.»

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حسابداری : تاثیر بیش سرمایه گذاری بر واکنش سرمایه گذاران نسبت به وجه نقد نگهداری شده

۴. شورای شهر

شورای شهر به موجب بند ۱۹ ماده ۷۱ قانون تشکیل شوراهای شهر و داهات، وظیفه ی نظارت بر امور اماکن عمومی و انجام تصمیمات احتیاطی واسه جلوگیری از خطر آتیش ­سوزی و امثال اونو برعهده داره.

پس بدیهیه نهاد نامبرده نه تنها به دلیل نبود نظارت کافی بر کارکرد شهرداری -که از وظایف ذاتی این نهاده- بلکه به دلیل سرپیچی از ماده نامبرده مسئول شناخته می ­شه.

۵. وزارت کار

ساختمان پلاسکو به عنوان کارگاه تجاری و تولیدی باید از نگاه فنی از استاندارهای لازم بهره مند می بود پس گزارش این تخلف برعهده ی بازرسان کار و ترتیب اثر به اون از وظایف وزارت کار بوده و سرپیچی از اون باعث مسئولیت اون­ها میشه.

در گوشه کنار شنیده می شه که بعضی به دلیل ماد ه ی نامبرده، وزارت بهداشت رو هم در کنار وزارت کار مسئول حادثه می­ دانند اما به نظر می­ رسد، تکلیف مأمور بهداشت به گرفتن تخلفات فنی ساختمان، چیزی خارج از علم و توانایی اوست و باید تکلیف اونو منحصر به مسائل بهداشتی دونست.

۶. آتیش ­نشانی

به ­خلاف میل رشادت ­ فداکارانه مأموران آتیش­ نشانی که واسه حفظ جون و ثروث مردم از خون خود گذشتند و به درجه رفیع شهادت نایل اومدن، باید توجه داشت وظیفه ی اول این سازمان طبق بند ۵ ماده چهارم اساسنامه آتیش ­نشانی، پیشگیری از حادثه ی نامبرده بوده؛ چون طبق بند نامبرده، بررسی صلاحیت فنی و امکانات ایمنی شرکت­ ها و مجهز بودن به امور ایمنی، نجات و آتیش­ نشانی از وظایف ذاتی آنهاست.

گرچه ساختمان پلاسکو به عنوان شرکت شناخته نمی ­شه اما این مانعی واسه تحقق مسئولیت نخواهد بود، چون به قیاس اولویت، تکلیف نامبرده، پاساژهای عمومی که محل تردد آدم­ های زیادی هستن رو هم دربرمی ­گیرد.

اگه ثابت شه که فرو ریختن ساختمان و نبود توانایی در اطفای حریق به دلیل از دست دادن لوازم یا سطح پایین آموزش­ بوده، می­ توان سازمان گذشته و شهرداری رو به عنوان مقامی که بودجه ی لازم رو تخصیص نداده مسئول دونست.

۷. اصناف

اصناف به موجب بند ز ماده ۳۷ قانون نظام صنفی، وظیفه ی نظارت بر اجرای مقررات فنی، ایمنی، حفاظتی و بیمه­ گذاری واحدهای صنفی رو برعهده دارن و طبق تبصره زیر اون، اونقدر­چه در اجرای مقررات بهداشتی و ایمنی با مخالف مالک ملک روبرو ­شن، می­ توانند با جلب موافقت مجمع امور صنفی و با هزینه خود اقدام مقتضی رو به عمل بیارن.

توجه می­ شه که قانون ­گذار با استفاده از واژه «می ­تواند» اصناف رو مخیر به رفع خطر کرده پس نبود انجام اقدامات لازم از طرف صنف مربوطه، مسئولیت قانونی واسه اون­ها ایجاد نمی­ کنه. گرچه این تخییر قابل انتقاد به ­نظر می ­رسد.

در آخر باید گفت: حادثه ی مصیبت­ بار پلاسکو نتیجه یک باعث یا سرپیچی شخص واحد نبوده بلکه اسباب زیادی در کنار هم باعث این اتفاق شدن؛ پس به موجب ماده ۵۲۶ قانون مجازات اسلامی، هر یک از اونا به میزان اثر رفتارش مسئول جبران ضرر هستش.


1

Author: 92

دیدگاهتان را بنویسید