آزمون مدل مفهومی و تجزیه‌وتحلیل اثرات متغیرها

 

نمودار ‏۴۶- درصد فراوانی پاسخگویان با توجه به پست
۴-۳- آزمون مدل مفهومی و تجزیه‌وتحلیل اثرات متغیرها
پس از تدوین مدل مفهومی و فرضیه‌های پژوهشی مرحله بعد، تخمین روابط تدوین‌شده در مدل و آزمون فرضیه‌ها از روی مجموعه‌ای از داده‌های تجربی جمع‌ آوری‌شده است. روش‌های تکراری از قبیل بیشینه درست نمایی یا حداقل مجذور‌ها تعمیم‌یافته و یا روش کمترین مربعات جزئی جهت تخمین مدل مورداستفاده قرار می‌گیرد. روش حداقل مربعات جزئی که در بحث الگوسازی رگرسیونی آن ‌را با PLS نیز معرفی می‌کنند، یکی از روش‌های آماری چند متغیره محسوب می‌شود که به‌وسیله آن می‌توان علیرغم برخی محدودیت‌ها مانند نامعلوم بودن توزیع متغیر پاسخ، وجود تعداد مشاهدات کم و یا وجود خودهمبستگی جدی بین متغیرهای توضیحی؛ یک یا چند متغیر پاسخ را به‌طور همزمان در قبال چندین متغیر توضیحی الگوسازی نمود.
در این پژوهش برای تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌های پژوهش از روش کمترین مربعات جزئی (PLS) استفاده‌شده است. روش تخمین PLS ضرایب را به‌گونه‌ای تعیین می‌کند که مدل حاصله، بیشترین قدرت تفسیر و توضیح را دارا باشد؛ بدین معنا که مدل بتواند با بالاترین دقت و صحت، متغیر وابسته نهایی را پیش‌بینی نماید. بعلاوه روش PLS تمامی روابط موجود در مدل یعنی تأثیر متقابل مابین هر یک از متغیرهای پنهان و همچنین وزن تمامی شاخصهای قابل‌اندازه‌گیری مربوط به هر یک از متغیرهای پنهان (ضرایب بیرون از مدل اندازه گیری) را تخمین می‌زند. PLS یک روش آماری است که به‌منظور آنالیز متغیرهای پنهان مدلهای ساختاری به کار می‌رود. در پژوهش حاضر از نرمافزار SmartPLS استفاده‌شده است که در زمینه مدل‌سازی معادلات ساختاری بر پایه روش کمترین مربعات جزئی، نرمافزاری پرکاربرد و مفید است.
شکل شماره ۴-۱ مدل مفهومی پژوهش را در حالت تخمین ضرایب استاندارد نشان ‌می‌دهد. متغیرهای پژوهش به دودسته‌ی پنهان و آشکار تقسیم میشوند. متغیرهای آشکار (مستطیل) یا مشاهده‌شده به‌گونه‌ای مستقیم به‌وسیله پژوهش‌گر اندازه گیری میشوند، درحالی‌که متغیرهای پنهان (بیضی) یا مشاهده نشده به‌گونه‌ای مستقیم اندازه گیری نمیشوند، بلکه بر اساس روابط یا همبستگیهای بین متغیرهای اندازه گیری شده، استنباط میشوند. متغیرهای پنهان بیانگر یکسری سازه های تئوریکی هستند مانند مفاهیم انتزاعی که مستقیماً قابل‌مشاهده نیستند و از طریق سایر متغیرهای مشاهده‌شده ساخته و مشاهده میشوند. جداول (۴-۷) و (۴-۸) مشخصات متغیرهای مدل را نشان می‌دهد.
جدول ۴۷- مشخصات متغیرهای سازگاری شغلی
متغیر
شاخص‌
ارزش راحتی
CR1-CR10
ارزش پایگاه
CP11-CP14
ارزش نوع‌دوستی
CNO15-CNO19
ارزش ایمنی
CE20-CE25
ارزش خودمختاری
CKH26-CKH27
ارزش سازگاری
CSA28-CSA30