مقاله دانشگاهی – اثر بخشی آموزش مهارتهای ارتباط مؤثر و جرأتمندی بر سازگاری اجتماعی دانشجویان- …

آزمودنی های این پژوهش را دوگروه آزمایش و کنترل تشکیل میدهند که بصورت تصادفی از بین دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کردستان در سال ۱۳۹۱ انتخاب گردیده اند. در این مطالعه، آزمودنی ها در طی سه مرحله مورد ارزیابی قرار گرفتند:
آزمودنی های گروه آزمایش RE= آزمودنی های گروه گواهRC=
الف) ۱T و ۴T پیش آزمون قبل از مداخله آموزشی
ب) ۲T و ۵T پس آزمون بلافاصله بعد از پایان مداخله آموزشی
ج) ۳T دو ماه بعد از پایان مداخلات آموزشی (مرحله پیگیری)
۳-۳- جمعیت آماری
جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانشجویان نیمسال دوم تحصیلی سال ۱۳۹۱ دانشگاه علوم پزشکی کردستان بودند. تعداد کل دانشجویان جدیدالورود دانشگاه در این نیمسال تحصیلی ،۱۲۰ نفر می‌باشد، که در رشته های مختلف این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند.
۴-۳- حجم نمونه و روش نمونه‌گیری
حجم نمونه این پژوهش را تعداد۵۴ نفر از ۱۲۰ نفر دانشجویان ورودی جدید نیمسال دوم تحصیلی ۱۳۹۱رشته های پزشکی، پرستاری، بهداشت عمومی، فوریت پزشکی و رادیولوژی دانشگاه علوم پزشکی کردستان تشکیل دادند، پرسشنامه آزمون (اسد) در میان آنها توزیع گردید و پس از جمع آوری پرسشنامه های تکمیل شده آن دسته از دانشجویان که دارای نمره پایین تری بودند را تا ۵۴ نفر انتخاب نموده، به صورت تصادفی در دو گروه۲۷ نفری آزمایش و کنترل قرار گرفتند.تنها آزمودنیهای گروه آزمایش درجلسات آموزش مهارتهای ارتباط مؤثر و جرأتمندی شرکت داده شدند، لیکن آزمودنیهای گروه گواه، در طول اجرای مداخلات آموزشی هیچگونه مداخلاتی دریافت نکردند.آزمودنیهای این مطالعه از نظر جنسیت بر اساس تعداد دانشجویان رشته ها همتاسازی گردیدند.
۵-۳- ابزار پژوهش
در این پژوهش به منظور اندازه‌گیری متغیرهای پژوهش از پرسشنامه سازگاری استفاده شده است. این پرسشنامه توسط فرحبخش،(۱۳۹۰) تهیه شده و دارای ۹۷ سئوال می‌باشدکه جنبههای سازگاری اجتماعی، عاطفی، هدفمندی و خودیابی، سازگاری تحصیلی و دلبستگی به رشته و دانشگاه را مورد سنجش قرار می دهد. یکی از آزمونهایی که برای سنجش سازگاری دانشجویان ساخته و مورد استفاده واقع شده است مقیاس سازگاری دانشجویان[۱۱۴] (CAS) می باشد. این آزمون چند بعدی توسط آنتون و رید[۱۱۵]؛(۱۹۹۱) برای استفاده در مراکز مشاورهای تهیه شده است. آزمون مذکور دارای ۱۰۸ سئوال و ۹ خرده مقیاس است که شامل اضطراب، افسردگی، افکارخودکشی، سوء مصرف مواد، عزت نفس، مشکلات بین فردی، مشکلات خانوادگی، مشکلات آموزشی و مشکلات شغلی می باشد نافزیگرکولارد، اسمیت ویسول[۱۱۶]؛(۱۹۹۸). برای ساخت این آزمون ابتدا ۳۰۷ سئوال طراحی گردید. آنگاه توسط هفت متخصص در این زمینه مورد بررسی واقع شد و سرانجام ۱۰۸ سئوال آن مورد تأیید و بقیه حذف گردید. پرسشنامه اولیه بر روی ۲۲۴ نفر دانشجو اجرا شد و پس از تحلیل سئوالات ۱۰۸ سئوال باقی ماند.انتون، رید[۱۱۷]؛(۱۹۹۱). پژوهشهای متعددی پایایی این آزمون را به روش های مختلف تأیید کرده است.کوک[۱۱۸]؛(۲۰۰۲). بطور کلی پایایی درونی خرده آزمونها بین ۸۰/۰ تا ۹۲/۰ با میانگین ۸۶/۰ گزارش شده است. ویسول[۱۱۹]؛(۱۹۹۶).به نقل از فرحبخش؛(۱۳۹۰).
آزمون دیگری که به منظور سنجش سازگاری دانشجویان تهیه شده پرسشنامه انطباقی دانشجویان[۱۲۰] است که توسط بکروسینکر؛(۱۹۸۴)ساخته شده است.آنها آزمون خود را با این فرض تهیه نمودندکه سازگاری دانشجویان یک امرچند وجهی است و دانشجو باید طی فرایندهای انطباق با محیط آموزشی بتواند خود را با الزامات و شرایط آن منطبق سازد. ساندرا، ونسا گنز[۱۲۱]؛(۲۰۰۴). به نظر بکرو سینکر[۱۲۲]؛(۱۹۸۴) سازگاری دانشجویان دارای چهار بعد می باشد که عبارتند از:
سازگاری آموزشی[۱۲۳]: عبارت است از توانایی دانشجو در مدیرت و کنترل شرایط آموزشی که در شرایط جدید با آن مواجه شده است. توان انطباق دانشجو با مقررات، مطالب درسی، کسب شیوه یادگیری جدید، حضور درکلاس و برنامه مطالعه متناسب با دوره دانشجویی، مربوط به این بعد از سازگاری می گردد. همچنین ایجاد و حفظ انگیزه لازم برای بودن در دانشگاه، هدفمندی تحصیلی، عدم دودلی نسبت به ارزشمندی دانشگاه، انجام وظایف آموزشی، مطالعه منظم، حضور فعال در کلاس درس، تسلط بر مطالعه ویادگیری دروس، از ویژگیهای این بعد از سازگاری است. این بعد سازگاری دارای چهارجنبه انگیزشی[۱۲۴]، پشت کار[۱۲۵]، عملکرد[۱۲۶]، ورضایت از محیط آموزشی[۱۲۷] ، می باشد. نمونه سئوالاتی که در این بخش استفاده شده است عبارتنداز: “دلایل زیادی وجود دارد برای اینکه در دانشکده حضور داشته باشم(انگیزش) مرتب سرکلاس حضور می یابم(پشت کار)یادآوری دورس برایم سخت و مشکل است(عملکرد)کیفیت دروس برای من رضایت بخش است”(رضایت از محیط آموزشی)
سازگاری اجتماعی[۱۲۸] : در این نوع سازگاری دانشجو با محیط اجتماعی خود رابطه مناسبی برقرار کرده و روابط بین فردی خویش را به نحو مناسبی با همکلاسی ها، اساتید، کارمندان و سایر گروه های دانشجویی توسعه می دهد. به علاوه در فعالیتهای مختلف اجتماعی مشارکت می کند، گروهای رسمی و قانونی موجود در دانشگاه را شناسایی و در آنها عضو می شود، در برنامه های مختلف اجتماعی که در دانشکده یا دانشگاه برگزار می شود شرکت می کند. دوستان مناسبی را برای خود انتخاب می کند و با آنها روابط صمیمانه و حمایتی متقابل برقرار می نماید، به راحتی با احساس غربت و تنهایی کنار می آید، احساس دلتنگی و دوری از خانواده را می پذیرد و مانع تأثیر منفی آنها بر عملکرد اجتماعی و درسی خود می گردد. این بعد سازگاری دارای جنبه های سازگاری اجتماعی کلی، سازگاری با اطرافیان در محیط آموزشی، احساس غربت زدگی[۱۲۹]، در محیط اجتماعی می باشد. نمونه سئوالاتی که در این قسمت مورد استفاده شدهاند عبارتند از: آیا در فعالیتهای اجتماعی که در دانشکده انجام می شود شرکت می کنید(سازگاری عمومی اجتماعی)، با همکلاسی های خود مراوده و دوستی بر قرار کردهاید(روابط با دیگران)، آیا برای خانواده دلتان تنگ شده است(غربت زدگی)، آیا از بودن در این دانشکده لذت می برید(محیط اجتماعی).
سازگاری شخصی عاطفی[۱۳۰] : مربوط به وضعیت سلامت روانی و جسمی فرد در محیط جدید می باشد. این بعد سازگاری میزان علایم و نشانه های آشفتگی روحی و روانی مثل احساس غمگینی، اضطراب، بد خواب و یا دردهای جسمانی را شامل می شود. این قسمت از سازگاری شامل جنبه های روان شناختی و جسمی است. احساس تنش و عصبیت در دانشگاه، فرسودگی، خستگی، ناتوانی، خشم ، میل به پرخاشگری، توانایی مقابله با مشکلات دانشگاهی نیز از کنش های مربوط به سازگاری شخصی– عاطفی می باشند. نمونه سئوالات این بخش از سازگاری عبارتند از:”احساس بدخلقی و غمگینی میکنم(روان شناختی)اشتهای خوبی دارم”(جسمی) (ساندرا،ونسا گنز[۱۳۱]،۲۰۰۴).
دلبستگی مؤسسه ای[۱۳۲] : منظور از این بعد سازگاری میزان علاقه مندی و همانند سازی و تعهد فرد با دانشگاه یا دانشکده، اساتید، رشته تحصیلی، همکلاسی ها است. میزان لذت فرد از بودن در دانشگاه، اشتغال ذهنی برای رها کردن دانشکده، اشتغال ذهنی برای پیدا کردن زمانی برای دور شدن از دانشگاه، ترجیح دانشگاه های دیگر به دانشگاه خود، به فکر انتقال یافتن از آن دانشگاه یا دانشکده به مکان آموزشی دیگر حالاتی هستند که به این بعد سازگاری مربوط می شوند. این بعد سازگاری دارای دو جنبه است:
دلبستگی کلی به دانشگاه و ادامه تحصیل در آن. دلبستگی به دانشگاهی که خودش در آن تحصیل می کند می باشد. نمونه سئوالات این بخش عبارتند از”من از اینکه دانشگاهی هستم لذت می برم(دلبستگی کلی)، من از این که دانشجوی این دانشگاه هستم لذت می برم” (ساندرا،ونسا گنز،۲۰۰۴؛ بکر،سیرک،۱۹۸۹،لیدا،کارول؛۲۰۰۳). هر آزمودنی در این پرسشنامه داراری یک نمره کلی که شاخص سازگاری کلی او بود و چهارنمره که مربوط به چهار بعد سازگاری می شود را کسب مینماید. فرحبخش؛(۱۳۹۰).
پایایی خرده آزمونهای محاسبه شده بر اساس آلفای کرنباخ نشان دارد حداقل ضریب پایای ۸۰/۰ می باشد. برای روایی آزمون از طریق محاسبه همبستگی آن با پرسشنامه های افسردگی، انگیزش تحصیلی، احساس تنهایی، استقلال روان شناختی از والدین، میانگین نمرات تحصیلی، فعالیتهای اجتماعی، شرکت در انجمنهای و گروه های دانشجویی مورد بررسی قرار گرفت . بر اساس گزارش آنان این پرسشنامه با متغیرهای فوق همبستگی معنادار داشته است. داموس و برناردین؛(۱۹۹۲) گزارش می کنند این آزمون و خرده مقیاسهای آن در گزارشهای متعدد پژوهشی با میزان نمره درسی از ۱۷/۰ تا ۵۳/۰ همبستگی مثبت و با مشکلات روان شناسی بین ۲۳/۰ تا ۳۴/۰ همبستگی منفی داشته است که همگی معنی دار می باشند(۰۱/۰p<). فرحبخش؛(۱۳۹۰).
ساندرا؛(۱۹۹۸)، منتگومری ،هامرلی؛(۱۹۹۳)، ناپلی،ورتمن[۱۳۳] ؛(۱۹۹۸). پژوهش ها نشان می دهد که بین میزان سرسختی در دانشجویان و SCAQ همبستگی معنی دار وجود داردمیچل،لین۳ ؛(۱۹۹۹). تحلیل عامل ترکیب های اصلی در دانشجویان دانشگاه های مختلف نشانگر آن است که خرده مقیاسهای مذکور از روایی بالایی برخوردار می باشندداموس و برناردین؛(۱۹۹۲). به طور خلاصه تعداد سئوالات و ضرایب پایایی هریک از خرده مقیاسها عبارت از سازگاری آموزشی دارای۲۳ سؤال و ضریب آلفای کرونباخ ۸۴/۰، سازگاری اجتماعی دارای ۱۸ سئوال و ضریب آلفا برابر با ۸۴/۰، سازگاری عاطفی دارای ۱۵ سئوال و ضریب آلفا برابر با ۸۱/۰ و دلبستگی به سازمانی دارای ۱۴ سئوال و ضریب آلفای آن برابر ۸۰/۰ است. ضریب پایایی برای کل آزمون که ۶۲ سئوال پس از تحلیل سئوالات باقی ماندند ۹۲/۰ بدست آمده است. نمره گذاری در هر سئوال بر اساس درجه بندی پاسخ ها در مقیاس نه درجهای از “اصلا در مورد من صدق نمی کند تا کاملاً در باره من صدق میکند”تنظیم گردیده است. فرحبخش؛(۱۳۹۰).
هالی،مائورن؛(۲۰۰۲)؛جان،فوکادا،(۱۹۹۵)، فائو،دانگ،پرات، هانسبرگرفپانسر[۱۳۴]؛(۲۰۰۰). گزارش پژوهشهای متعدد بیانگر آن است که پایایی هریک از خرده مقیاسها سازگاری تحصیلی ۸۱/۰ تا ۹۰/۰، سازگاری اجتماعی ۹۱/۰ تا ۸۳/۰، سازگاری عاطفی از ۷۷/۰ تا ۸۶/۰، دلبستگی به موسسه ۸۵/۰ تا ۹۱/۰ و برای کل آزمون ۹۲/۰تا ۹۵/۰ است.
داموس،جان،۱۹۹۲؛تائو،پارت،هنسبرگر،پانسر[۱۳۵]؛(۱۹۹۵). نمره بالا در این آزمون نشانه سازگاری مناسب و نمره پایین نشانه مشکلات بیشتر در فرایند سازگاری آنها می باشد. نمرات با بهره گرفتن از هنجارهای درصدی وT تفسیر می شوند. کسب حداکثر نمره در این آزمون به معنی بالا بودن نمرات در همه خرده مقیاسها نیست، بنابراین مؤلفان توصیه می کنند در فرایند مشاوره به نمرات خرده مقیاس ها توجه ویژه داشته باشند. توزیع نمرات دانشجویان دختر و پسر در این آزمون متفاوت است. فرحبخش؛(۱۳۹۰).
هدف این پژوهش تهیه پرسشنامه به منظور سنجش سازگاری دانشجویان و تعیین پایایی، روایی و هنجاریابی آن است. این پرسشنامه که “آزمون سازگاری دانشجویان” نامیده میشود به اختصار ” اسد” نامگذاری می گردد. ضرورت انجام این کار از این جهت است که درحال حاضر بسیاری از پژوهش گران ایرانی برای انجام تحقیقات علمی در زمینه سازگاری دانشجویان از آزمونهای سلامت روانی مانندGHQ و یا SCL90-R و یا پرسشنامه سازگاری بل استفاده می نمایند. پرسشنامه های سلامت روانی بر این اساس مورد استفاده قرار می گیرند که میزان سلامت روانی دانشجو می تواند بیانگر میزان سازگاری او باشد. هرچند بین سلامت روانی و یا وجود علایم و یا عدم وجود نشانه های بالینی با سازگار رابطه وجود دراد اما نشانه ها ی بالینی نمی تواند الزاماً ناشی از ناتوانی فرد در انطباق با شرایط جدید باشد بلکه ممکن است این علایم حاکی از وجود یک اختلال روانی که ربطی به نحوه انطباق فرد با محیط جدید ندارد باشد. به عبارت دیگر ممکن است علایم مورد سنجش بوسیله این آزمونها مربوط به یک اختلال روانی باشند که فرد قبل از ورود به دانشگاه به آن مبتلا بوده و حتی چنانچه بعد از ورود به دانشگاه مبتلا شده باشد ،این حادثه ربطی به پذیرفته شدن یا پذیرفته نشدن در دانشگاه نداشته باشد. از سوی دیگر مشکلات مربوط به فرایندهای انطباقی و سازگاری دانشجویان همیشه همراه با نشانه های بالینی که توسط آزمونهای مذکور سنجیده می شود بروز نمیکند بلکه بر اساس مشاهدات به عمل آمده توسط نگارنده در حین مشاوره با دانشجویان واکنشهای ناسازگارانه ممکن است به صورت بی رغبت شدن به رشته تحصیلی، میل به تغییردانشگاه، تغییردرنگرشهای دینی و فلسفی و غیره بروز نماید. لذا بر اساس این استدلال لازم است آزمون ویژه ای برای سنجش سازگاری دانشجویان تدوین شود تا مورد استفاده محققان و مشاوران و مسئولین امور سلامتی و پیشرفت دانشجویان واقع شود. سئوالهای اساسی این پژوهش آن است که ۱- آیا پرسشنامه تهیه شده از نظرمتخصصان مشاوره و روان شناسی از روایی صوری و محتوایی کافی برای سنجش سازگاری و انطباق دانشجو یان برخوردار است.۲- کدام سئوال یا سئوالات مورد استفاده در پرسشنامه از قابلیت متمایز سازی دانشجویان سازگار از دانشجویان ناتوان در فرایند انطباق را دارد و همبستگی هر سئوال با نمره کل آزمون چگونه است؟ ۳- آیا آزمون و خرده مقیاس های آن از پایایی درونی کافی برخوردار است؟ ۴- آیا آزمون و خرده مقیاس های آن از پایایی کافی در طول زمان برخوردار است؟ ۵- آیا بین پرسشنامه سازگاری دانشجویان وخرده مقیاسهای آن با نمرات آزمونGHQ همبستگی معنی دار به عنوان روایی ملاک دارد؟ ۶- و سرانجام مناسب ترین هنجار تفسیر نمرات حاصل از پرسشنامه چه نوع هنجاری میتواند باشد.
این پرسشنامه براساس بررسی مبانی نظری و پژوهشهای انجام شده در زمینه سازگاری دانشجویان تهیه شده است. بخشی از سئوالات آزمون بر اساس پرسشنامه انطباقی دانشجویان (SACQ) که توسط توسط بکر و سینکر(۱۹۸۴) و بخشی دیگربر اساس آزمون SAC آنتون و رید (۱۹۹۱) وبخشی دیگر از آن بر اساس مشاهده واکنش های دانشجویان در نیمسال اول شروع سال تحصیلی که توسط مشاوران به عمل آمده است تنظیم شده است. سئوالات انتخاب شده از درو آزمون فوق پس از ترجمه و انطباق با گویش و فرهنگ ایرانی انتخاب شدند. و سولاتی که با چارچوب فرهنگی و گویش ایرانی نامربوط بودند کنار گذاشته شده اند. و نحوه تعیین واکنش دانشجویان به ترتیب صورت گرفته است با ۲۴ نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان که در سال اول شروع به تحصیل به سر می بردند و پس از ورود به دانشگاه دچار مسایل و مشکلاتی شده بودند مصاحبه بعمل آمد و نوع واکنش آنها مشخص گردید واکنش های مشاهده شده در آنان عمدتاً همان است که در آزمونهای ساخته شده قبلی مطرح بودهاند و علاوه بر آن موارد دیگری مطرح شده که عبارتند از: تردید نسبت به رشته انتخابی خود، تردید نسبت به توانایی های خود درباره سطح هوش، حافظه، یادگیری، تردی نسبت به توان ادامه تحصیل، تمایل به کاهش دروره تحصیلی از دکتری به کارشناسی و یا از کارشناسی به کاردانی و یا حتی فکر ترک تحصیل، تردید نسبت به اهداف، تردید نسبت به عقابد و باورهای دینی، اعتقادی، هویت ملی و بیهدفشدن. با توجه به سوابق پژوهشی انجام شده و مشاهده به عمل آمده برای پرسشنامه مورد مطالعه در این پژوهش پنج خرده مقیاس در نظر گرفته شد. این خرده مقیاسها عبارتند از:
۱) سازگاری تحصیلی (با سئوالاتی همچون: خود را به مقررات دانشگاه متعهد می دانم، در کلاس حضور فعال دارم و در مباحث آن شرکت فعالانه دارم، به ندرت در کلاس ها غیبت دارم).
۲) سازگاری اجتماعی و بین فردی(با سئوالاتی چون: عضو یک تیم ورزشی دانشجویی هستم؛ عضو انجمن ها، کانون ها یا گروه های دانشجویی هستم؛ با هم اتاقی های خود دوست و رفیق هستم).
۳) دلبستگی به رشته تحصیلی و دانشگاه (با سئوالاتی مانند: نسبت به دانشگاه محل تحصیل خود تعصب دارم؛ از رشته تحصیلی خود خوشم می آید و نسبت به آن تعصب دارم؛ از اینکه دانشجوی این دانشگاه هستم احساس غرور می کنم). فرحبخش؛(۱۳۹۰).
۴) خودیابی و هدفمندی(با سئوالاتی چون: ازاعتقادات قبلی خود انتقاد میکنم؛ احساس می کنم خودم را به خوبی نمیشناسم؛ بسیار اوقات نمی دانم چه کارکنم).
۵) سازگاری عاطفی(با سئوالاتی همچون: گاهی فکرمیکنم در دوره دانشجویی کم حافظه شده ام؛ بعد از ورود به دانشگاه کج خلق و زود عصبانی میشوم؛ بعد از دانشجو شدن در خواب رفتن دچار مشکل شده ام).
برای هر سؤال چهارگزینه خیلی کم، کم، زیاد و خیلی زیاد در نظرگرفته شده است. نمره بالا در این آزمون نشانه سازگاری بالا و نمره پایین نشانه سازگاری کم و یا اشکال در سازگاری می‌باشد
درمطالعهای که به منظور بررسی میزان پایایی و روایی این پرسشنامه توسط فرحبخش و بر روی ۷۷۱ دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان انجام گرفت نشان داد که ضریب همبستگی روایی محتوای کل آزمون ۷۱/۰ و برای خرده مقیاس ها از ۵۸/۰ تا ۸۲/۰ می باشد. برای محاسبه پایایی آزمون از ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید که این میزان برای کل آزمون ۹۴/۰و برای خرده آزمون‌ها از ۷۳/۰ تا ۸۱/۰ بود که نشان دهنده روایی و پایایی مطلوب جهت استفاده بر روی دانشجویان را دارد.
به منظور تعیین روایی سازه پرسشنامه در این پژوهش، از روش تحلیل عوامل به صورت چرخشی[۱۳۶] استفاده گردید. از آن جایی که میزان اشتراک سئوالات بهجز سئوال ۳۹ از ۵۰/۰ بالاتر می باشد لذا می توان گفت حذف این سئوال می تواند روایی مقیاس را افزایش دهد، و بقیه سئوالات توانایی عامل های تعیین شده در تبیین واریانس سازگاری را دارند. تحلیل عامل به شیوه چرخشی نشان داد که ۶ عامل قابلیت تبیین واریانس ها را دارند که در مجموع ۱۷/۷۰ درصد از واریانس ها را بر میگیرند.
در این پژوهش نیز برای تعیین پایایی پرسشنامه ها از ضریب همبستگی اسپیرمن – براون[۱۳۷] به روش دو نیمه سازی استفاده گردید.ضریب همبستگی اسپیرمن- براون برابر ۸۶/۰ بود، که بیانگر ضریــب پایایی عالی برای پرسشنامه یاد شده می‌باشد. فرحبخش؛(۱۳۹۰).
۶-۳- روش جمع آوری اطلاعات
پس ازانتخاب۶۰ نفر و تقسیم آنها به دو گروه آزمایش وگواه بهصورت تصادفی، در یک جلسه ضمن بیان اهمیت و ضرورت برگزاری چنین مداخلاتی، ازآزمودنی های گروه آزمایش خواسته شد در صورت موافقت با شرکت در تمامی ‌جلسات آموزشی دوره آنرا بهطور کتبی اعلام نمایند.۳ نفر در گروه آزمایش(بهدلیل عدم شرکت مرتب در جلسات) و۳ نفر در گروه گواه (به علت ناقص پر نمودن پرسشنامه) از مجموعه آزمودنی ها حذف گردیدند. سپس با کمک آنها، برنامه مداخلاتی و زمانبندی برگزاری جلسات تعیین گردید. طبق برنامه تنظیمی به مدت شش جلسه آموزش مهارت های ارتباط مؤثر و جرأتمندی در مورد گروه آزمایش اجرا شد، سپس از هر دوگروه آزمایش و گواه به گونهای همزمان پس آزمون بهعملآمد و سرانجام بعد از گذشت دو ماه از پایان آموزش ها، جهت تعیین ماندگاری مداخله و پیگیری، پرسشنامه پژوهش بر روی شرکت کنندگان گروه آزمایش تکمیل گردید. طول مدت هر جلسه آموزشی به مدت (سه ساعت با یک ربع استراحت) بود و بهصورت بحث گروهی متمرکز و کارگروهی اجرا شد. برای آزمودنی های گروه گواه، در طول دوره مداخلات برنامه آموزشی ترتیب داده نشد.
محتوای آموزشی جلسات: مطالب مورد استفاده در جلسات آموزشی بر اساس محتویات کتاب آموزشی مهارتهای زندگی ویژه دانشجویان(موتابی و فتی) بود که در طی شش جلسه(سه جلسه آموزش مهارت ارتباط مؤثر، سه جلسه آموزش مهارت جرأتمندی).
تعدادکل جلسات برگزار شده، نه/۹ جلسه شامل: جلسه اول به معارفه، بیان اهداف کارگاه، اجرای پیش آزمون(۴۵ دقیقه)، جلسات آموزشی مهارت ارتباط مؤثر از جلسه دوم تا چهارم، جلسات آموزشی مهارت جرأتمندی ازجلسه پنجم تا هفتم هرجلسه به مدت(سه ساعت با یک ربع استراحت)، جلسه هشتم به ارزیابی ازکارگاه های آموزشی و برگزاری پس آزمون (۴۵ دقیقه)، و جلسه نهم ارزیابی از پایداری اثربخشی برنامه های آموزشی و اجرای آزمون درمرحله پیگیری دو ماه بعد از آموزش مهارتها،(۴۵ دقیقه).
جدول ۳-۲ خلاصه جلسات و مداخلات آموزشی مهارت‌های ارتباط مؤثر و جرأتمندی

جلسات موضوع جلسات
برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.