ادبیات نظری و پیشینه تحقیق بخش اول، ادبیات نظری و پیشینه تحقیق، روابط اجتماعی

 

۱-۸-۲) قلمرو زمانی: مدت زمان صرف شده برای تحقیق حاضر از دی ماه ۱۳۹۳ الی مرداد ۱۳۹۴ (به مدت۷ ماه) است.
۱-۸-۳) قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق، اداره کل حمل و نقل و پایانههای استان گیلان است.
فصل دوم
ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
فصل دوم
ادبیات نظری و پیشینه تحقیق
بخش اول
مبادله رهبر- عضو
بخش اول
مبادله رهبر- عضو
۲-۱) مبادله رهبر- عضو
۲-۱-۱) مقدمه
جهان در قرن بیستم به ویژه در سال های پایانی قرن که هزاره دوم به انتها میرسید شکوفایی شگرف دانش بشری و گستره حیرتآور فن آوریهای حاصل از آن را شاهد شد، آن میزان پیشرفت و دگرگونی قابل قیاس با قرون پیش نبود، تخصصی شدن علم به ثمر نشسته بود و انسان در پرتو آن قادر شد وسایل راحت زیستن خویش را فراهم سازد. گسترش علوم و تخصصی شدن آن، مفهوم جدیدی را در روابط اجتماعی کارکنان در همه سازمانها بوجود آورد که اقتدار تخصصی نام گرفت و روابط اجتماعی کارکنان و سلسله مراتب سازمانی را متاثر ساخت. بنابراین شاهد ایفای نقش اجتماعی رهبران در ماندگاری سازمانها بودیم که شاخص ترین وجه آن روابط آنها با پیروان بود که مورد توجه و مطالعه قرار گرفت (دلخوش کسمایی، ۱۳۹۱). به عبارتی سازمان های امروزی مجبور به استفاده از روش‌های جدید هستند و اکثر آنها توجه خود را معطوف به رهبران سازمانی کرده و با شجاعت خاصی سعی در ایجاد تغییرات بنیادی در درون سازمان دارند. در این راستا تئوری رابطه رهبر- پیرو این موضوع را پیشنهاد میکند که یک رهبر خود بایستی ارتقاءدهنده‌ی یک رابطه‌ی متقابل میان خود و زیر دستان خود باشد. چگونگی این رابطه ممکن است از یک مرئوس به مرئوسی دیگر متفاوت باشد. در نمونه‌ی مطلوبی از این رابطه، متقابلا درجه‌ی بالایی از اعتماد، علاقه، و احترام وجود دارد (گیوریان و همکاران، ۱۳۹۰). با توجه به اهمیت رابطه رهبر- پیرو محقق در این بخش به مرور ادبیات نظری مربوطه پرداخته است.
۲-۱-۲) تعریف و مفهوم رابطه رهبر- پیرو
رویکرد رابطه رهبر- پیرو یک فرایند مبادله‌ای است که رابطه میان مدیر با زیردست خود را منحصر به فرد و خاص کرده، و کاملاً مخالف قضیه استفاده از یک سبک رهبری عمومی برای تمامی کارکنان یا پیروان در تمامی شرایط است(فری و همکاران، ۲۰۱۲). رابطه رهبر- پیرو شامل سیستمی از عناصر و روابط آنها است که شامل اعضای یک رابطه دو عضوی و متشکل از الگوهای رفتاری به‌هم وابسته‌ای است که پیامدهای متقابل و دوسویه را تسهیم کرده و مفاهیم محیطی را ایجاد و مسیرها و ارزش‌ها را خلق می‌کنند (کانگ و استیوارت، ۲۰۱۳).
گرین (۱۹۹۵) رابطه رهبر- پیرو را کیفیت روابط پدیدار شده بین رهبر و پیرو در طول فرایند نقش سازی می‌داند (حسینی و همکاران، ۱۳۹۱). رابطه رهبر- پیرو فرایند نقش آفرینی بین رهبر و زیر دستان را توصیف می‌کند (داکت و مک فارلان، ۲۰۱۲).
تئوری رابطه رهبر- پیرو که در ابتدا توسط گراین، دنزرو و هاگا (۱۹۷۵) مطرح شد میگوید که یک رهبر الگوی رابطه‌ای یا مبادله‌ای یگانه و منحصر به فردی را با هر یک از زیردستان ایجاد میکند. فرض اصلی این تئوری این است که رهبران رابطه همگانی یگانهای را با هر زیردست شکل نمیدهند؛ بلکه در عوض، همان طور که دو گروه در فرایند ایجاد نقشِ متقابل مشارکت میکنند، رهبران روابط جداگانهای با هر زیردست ایجاد میکند. هر جفت از رهبر- عضو با سطوح بالای اعتماد، دوست داشتن و احترام، رابطه مبادلهای قوی را ایجاد میکنند و فراتر از نیازمندیهای قرارداد کاری یا شغلی به یکدیگر کمک میکنند. به عبارت دیگر، کیفیت پایین و ضعیف رابطه فقط منجر به انجام نیازمندیهای رسمی قرارداد کاری میشود (جواهری کامل، ۱۳۹۱).
رهبری مبادلهای مستلزم رابطه رهبر- پیرو است که در آن زیر مجموعه، پاداش مرتبط با عملکرد خود را در ازای انتظارات اعلام شده بوسیله رهبر دریافت میکند. نوع مراوده این رهبران از طریق پاداشهای اقتضایی و مدیریت بر مبنای استثنا نسبت به زیر مجموعه صورت میگیرد (رابینز،۱۳۸۷).