استراتژی تحلیل پوششی داده‌ها، روش‌های اندازه‌گیری کارایی، روش‌های اندازه‌گیری

دانلود پایان نامه

 

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت دﯾﮕﺮی ﺗﻮﺳﻂ آﺗﺎﻧﺎﺳﻮﭘﻮﻟﻮس ﺑﺎ ﻣﻘﯿﺎﺳﯽ ﮔﺴﺘﺮده و ﺑﺮ اﺳﺎس دو ﻣﺪل ﻣﺘﻔﺎوت ﮐﺎراﯾﯽ ﻫﺰﯾﻨـﻪ و ﮐـﺎراﯾﯽ ﺑـﺎزار در 580 ﺷـﻌﺒﻪ از ﺑﺎنک‌های ﺗﺠﺎری اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن اﻧﺠﺎم ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﺎ ﺗﻘﺴﯿﻢ‌ﺑﻨﺪی ﺷﻌﺐ ﺑﻪ ﻃﺒﻘﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺟﺎﯾﮕﺎه وﯾﮋه ﻫﺮ ﺷﻌﺒﻪ از ﻟﺤﺎظ ﮐـﺎراﯾﯽ ﻫﺰﯾﻨـﻪ و ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎزار در ﺑﯿﻦ ﮔﺮوه ﺧﻮد و ﺳﺎﯾﺮ ﺷﻌﺐ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ[] . ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﻬﻢ دﯾﮕﺮی ﻧﯿﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ می‌ﺘﻮان ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﭘﺎرﮐﺎن (1987) در ﮐﺎﻧـﺎدا و آوﯾـﻞ و ﯾـﻮلالان (1990) در ﺗﺮﮐﯿـﻪ و اﻟﻔـﺮج (1993) در ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن و درﯾﮑﻮﻫﻮﮐﺮاﻧﺖ (1994) در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن و ﺳﻮﮐﺮوﯾﭻ (2002) در اﺳﻠﻮاﮐﯽ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد []و [] و [] .
ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺎﺳﯽ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﺧﺎرﺟﯽ دارای اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺖ:
اول آن‌که دلاﯾﻞ ﻧﺎﮐﺎراﯾﯽ ﺷﻌﺐ را ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺿﻌﻒ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻣﮑﺎﻧﯽ، اﻧﺪازه ﺣﺴﺎب‌ها، ﻣﻘﯿﺎس اﻗﺘﺼﺎدی، ﺗﻌﺪاد ﮐﺎرﮐﻨﺎن و ﻧﻈﯿـﺮ این‌ها ﺑﯿﺎن کرده‌اند.
دوم این‌که روش‌های ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در ارزﯾﺎﺑﯽ‌ﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮار ﮔﯿﺮد. ﺑﻪ‌ﻃﻮر ﮐﻠﯽ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻪ‌روش DEA ﺳﻪ روﯾﮑﺮد ﺗﻮﻟﯿﺪی، واﺳﻄﻪ‌ای و ﻋﻤﻠﮑﺮدی وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﺑﯿﻦ آن‌ها روﯾﮑﺮد ﺗﻮﻟﯿﺪی و واﺳﻄﻪ‌ای ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﮐﺎرﺑﺮد را داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، ﻧـﻮع ﻣﺘﻐﯿﯿـﺮﻫـﺎی ورودی و خروجی در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ[] .
ﻧﮑﺘﻪ ﺳﻮم در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﻣﺪل‌های ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده، ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در اﺻﻮل از ﻫﺮ ﺳﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﻮﺟﻮد در روش DEA و ﺑﻨـﺎ ﺑـﻪ ﻫـﺪف ﺗﺤﻘﯿـﻖ از ﻫـﺮ دو ﺟﻬﺖ‌ﮔﯿﺮی ورودی‌ و خروجی‌ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﻧﯿﺰ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از روش تحلیل پوششی داده‌ها و روش‌های اﻗﺘﺼﺎد ﺳﻨﺠﯽ (ﭘﺎراﻣﺘﺮﯾﮏ) ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ.[]
ﻮﻟﻴﻦ (1999) ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺎلی ﺑﺨﺶ‌ﻫﺎی ﺗﺠﺎری ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ وزارت دﻓﺎع آﻣﺮﻳﻜﺎ را، ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از DEA ﻣﻮرد ﺑﺮرسی ﻗﺮار داد. در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ بخش‌های ﺗﺠﺎری ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ اﻣﻮر دﻓﺎعی در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ بخش‌های ﻏﻴﺮ دﻓﺎعی در ﻃﻮل ﺳﺎل‌های (1983 ﺗﺎ 1992) ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺎلی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻮششی دادهﻫﺎ ﻣﻮرد ارزﻳﺎبی ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. وی DEA و ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻧﺴﺒﺖ‌ﻫﺎی ﻣﺎلی را، ﺑﺎ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﺳﻨﺠﻴﺪه، و ﺑﻪ اﻳﻦ ﻧﺘﻴﺠﻪ رﺳﻴﺪ ﻛﻪ روش‌های ﻳﺎد ﺷﺪه ﻣﻜﻤﻞ ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ میﺑﺎﺷﻨﺪ. ﭘﻮر و ﻣﻚ ﻣﻮﻟﻦ (2000) از روش DEA، ﺑﺎ ﻣﺤﺪودﻳﺖ‌ﻫﺎی وزنی، ﺑﺮای ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻗﻮی و ﺳﺎﻳﺮ ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮد در ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از اوراق ﺑﻬﺎدار اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧﺪ، ﺗﺎ از ﺷﻨﺎﺳﺎیی واﺣﺪﻫﺎی ﺗﻮﻟﻴﺪی ﻛﻪ ﺳﻄﺢ (ورودی – ﺧﺮوجی ) ﻧﺎﻣﻄﻠﻮبی دارﻧﺪ و در ﺷﺮف رﺳﻴﺪن ﺑﻪ ﻛﺎرایی ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻪ ﻋﻤﻞ آﻳﺪ، آن‌ها ﺑﻴﺎن ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ اﻧﺘﺨﺎب اوراق ﺑﻬﺎدار، میﺗﻮاﻧﺪ، ﻧﻤﻮﻧﻪای از ﻣﺴﺎﻳﻞ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره ﺑﺎﺷﺪ. آن‌ها ﻧﺘﻴﺠﻪﮔﻴﺮی ﻛﺮدﻧﺪ ﻛﻪ DEA ﻗﺎدر اﺳﺖ ﺗﺎ
ﻳﻚ ﻣﻘﻴﺎس ﺗﺮکیبی ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﻪ ﻓﺮد را ﺑﺮای ﻫﺮ اوراق ﺑﻬﺎدار اراﺋﻪ ﻛﻨﺪ.
ﺑﻪ ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮﻧﺪه ﻛﻤﻚ ﻛﻨﺪ ﻛﻪ ﻛﺪامﻴﻚ از اوراق ﺑﻬﺎدار ﺑﺎ ﻟﺤﺎظ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ ﻣﻨﺎسبﺘﺮ اﺳﺖ.
اﻃلاﻋﺎتی از ﻗﺒﻴﻞ اینﻜﻪ ﺑﺮای ﻛﺎرا ﺷﺪن ﻫﺮ ﻳﻚ از اوراق ﺑﻬﺎدار ﭼﻪ ﻣﻘﺪار ﺑﻬﺒﻮد را ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ورودیﻫﺎ و ﺧﺮوجیﻫﺎی ﻣﺸﺨﺺ ﻣﻮرد ﻧﻴﺎز، ﻓﺮاﻫﻢ آورد.
ﺑﺎﺳﻮ و ﻓﻮﻧﺎری (2001) اﻟﮕﻮیی را اراﺋﻪ دادﻧﺪ ﻛﻪ میﺗﻮاﻧﺪ ﺟﻬﺖ ارزﻳﺎبی ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺻﻨﺪوق ﻣﺸﺘﺮک ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری، ﺑﻪﻛﺎر ﺑﺮده ﺷﻮد. ﻫﺪف اصلی اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ، اﺳﺘﻔﺎده از DEA، ﺑﺮای ﺗﻌﺮﻳﻒ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺷﺮکت‌های ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﺑﻮده و میﺗﻮاﻧﺪ، در ﻗﺎﻟﺐ ﭼﻨﺪﻳﻦ ورودی ﭘﻴﺶ روی ﻣﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ. آﻧﺎن ﻧﻤﻮﻧﻪای ﺗﺠﺮبی از ﺑﺎزار ﻣﺎلی اﻳﺘﺎﻟﻴﺎ، را ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر آزﻣﻮن ﻗﺎﺑﻠﻴﺖ ﻛﺎرﺑﺮدی ﺑﻮدن و ﺧﻮاص ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدی DEA اﻧﺠﺎم داده و ﻧﺘﻴﺠﻪ ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه ﺑﺎ ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺷﺎﺧﺺﻫﺎی سنتی ﻋﻤﻠﻜﺮد، ﻣﻮرد ﺳﻨﺠﺶ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﻫﺎﺳﻠﻢ و ﭼﺮاﮔﺎ (2003) در تحقیقی از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻮششی دادهﻫﺎ، ﺑﺮای ﺷﻨﺎﺳﺎیی ﺷﺮﻛﺖﻫﺎی ﺻﻨﺪوقﻣﺸﺘﺮک ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﻛﺎرا و ﻧﺎﻛﺎرای، ﻣﻮﺟﻮد در ﻓﻬﺮﺳﺖ اﻃلاﻋﺎتی ﻣﻮرﻳﻨﮓ اﺳﺘﺎر ( 1999) اﺳﺘﻔﺎده ﻛﺮدﻧﺪ. آنﻫﺎ ﻫﻢﭼﻨﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺎلی را ﻛﻪ ﺑﻪﻣﻴﺰان ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮجهی در ﺑﻴﻦ ﺷﺮﻛﺖﻫﺎی ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری ﻛﺎرا و ﻧﺎﻛﺎرا ﻣﺘﻔﺎوت میﺑﺎﺷﻨﺪ، را ﺷﻨﺎﺳﺎیی و ﻣﺎﻫﻴﺖ اﻳﻦ رواﺑﻂ را ﻣﺸﺨﺺ ﻛﺮدﻧﺪ. از ﺑﻴﻦ 84 ﺷﺮﻛﺖ ﺻﻨﺪوق ﻣﺸﺘﺮک ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری،80 ﺷﺮﻛﺖ ﻣﻮرد ﺗﺠﺰﻳﻪ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ و ﭼﻬﺎر ﺷﺮﻛﺖ ﺑﻪدﻟﻴﻞ ورودیﻫﺎی ﻛﻢ و ﻧﺎﻗﺺ ﺣﺬف ﮔﺮدﻳﺪ. ﺷﺮﻛﺖﻫﺎ ﺑﻪ ﺳﻪ دﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪﻧﺪ: ﺷﺮﻛﺖﻫﺎی ﻛﺎرا، ﺣﺪاﻗﻞ ﻧﺎﻛﺎرایی و ﻧﺎﻛﺎرا. از ﺑﻴﻦ 80 ﺷﺮﻛﺖ 27 ﺷﺮﻛﺖ ﻛﺎرا، 22ﺷﺮﻛﺖ دارای ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﻧﺎﻛﺎرایی و 31 ﺷﺮﻛﺖ ﻫﻢ ﻧﺎﻛﺎرا ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻧﺪ. راﻣﺎزوامی ﻧﻴﺰ از ﺗﺌﻮری ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮی ﻓﺎزی ﺑﺮای ﺣﻞ اﻳﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده اﺳﺖ. ﺗﺌﻮری ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮی ﻓﺎزی ﻧﺸﺎن می‌دﻫﺪ ﻛﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ میﺗﻮان دﻳﺪﮔﺎهﻫﺎی ذهنی ﻳﻚ ﻣﺪﻳﺮ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری را ﺗﺤﺖ ﺷﺮاﻳﻂ ﻋﺪم اﻃﻤﻴﻨﺎن ﻣﻮﺟﻮد در ﺑﺎزار، ﺑﻪﺻﻮرت ﻳﻚ ﺗﺎﺑﻊ رﻳﺎضی ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻧﻤﻮد. وی ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر ﻳﻚ ﻣﺪل ﺗﺼﻤﻴﻢﮔﻴﺮی ﭼﻨﺪ ﻣﻌﻴﺎره در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ طی آن ﺷﺨﺺ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار، M ﺳﻨﺎرﻳﻮی ﻣﺨﺘﻠﻒ از ﺑﺎزار را ﺑﺮرسی ﻧﻤﻮده و ﺳﻨﺎرﻳﻮیی را اﻧﺘﺨﺎب میﻛﻨﺪ ﻛﻪ دارای ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺑﺎزده ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ دارایی ﺑﺎﺷﺪ. ﭘﺎرا و دﻳﮕﺮان ﻧﻴﺰ در روش ﺧﻮد ﻋلاوه ﺑﺮ رﻳﺴﻚ و ﺑﺎزده، درﺟﻪ ﻧﻘﺪینگی را ﻧﻴﺰ ﻣﺪﻧﻈﺮ ﻗﺮار داده‌اﻧﺪ. ﻣﺤﻘﻘﻴﻦ ﭘﺲ از ﻃﺮاحی ﻣﺪل از اﻃلاﻋﺎت 132 ﺻﻨﺪوق ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬاری اﺳﭙﺎﻧﻴﺎیی ﺑﻪﻋﻨﻮان ورودیﻫﺎی ﻣﺪل اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻮده‌اﻧﺪ. اﻳﻦ اﻃلاﻋﺎت ﺑﺮای 23 دوره زﻣﺎنی ﻛﻪ ﻃﻮل ﻫﺮ ﻛﺪام از اﻳﻦ دورهﻫﺎ 3 ﻣﺎه میﺑﺎﺷﺪ، ﺗﻬﻴﻪ ﺷﺪه‌اﻧﺪ. ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎنی اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪه ﺟﻬﺖ ﺗﻌﻴﻴﻦ اﻳﻦ 23 دوره ﻧﻴﺰ از ﺳﺎل 1991 ﺗﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﺳﺎل 1996 در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ورودیﻫﺎی ﻣﺪل ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﻧﻮع ﺑﻪ 8 ﮔﺮوه ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻘﺴﻴﻢﺑﻨﺪی ﺷﺪه‌اﻧﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﺟﺮای ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﺸﺎن می‌دﻫﺪ اﻟﮕﻮی ﻃﺮاحی ﺷﺪه ﺑﻪﺧﻮبی میﺗﻮاﻧﺪ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻓﺮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار را در رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف ﺧﻮد ﺗﺎﻣﻴﻦ ﻧﻤﺎﻳﺪ. یکی دﻳﮕﺮ از ﻗﺎﺑﻠﻴت‌های ﻣﺪل ﻃﺮاحی ﺷﺪه در اﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻦ ﻣﺪل میﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎت ﮔﻮﻧﺎﮔﻮنی از اﻳﻦ ﺳﻪ ﭘﺎراﻣﺘﺮ را ﻛﻪ عملی نمیﺑﺎﺷﺪ و اﻧﺠﺎم آن‌ها ﻣﻴﺴﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﻤﺎﻳﺪ ﺗﺎ ﻓﺮد ﺳﺮﻣﺎﻳﻪﮔﺬار اﻳﻦﮔﻮﻧﻪ ﻣﻮارد را در ﻧﻈﺮ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.
در اﯾﺮان ﭘﮋوهش‌های اﻧﺠﺎم ﺷﺪه از ﭘﺎﯾﺎن ﻧﺎﻣﻪ دوره دﮐﺘﺮی ﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ ﻋﻠﯿﺮﺿﺎﯾﯽ ﺷﺮوع ﺷﺪ و رﺷﺪ ﭘﯿﺪا ﮐﺮد. در اﯾﺮان از تحلیل پوششی داده‌ها ﺑﺮای ﺑﺮآورد و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌ها، ﺑﺎﻧک‌ها، ﺷﻌﺐ ﺑﻮرس، داﻧﺸﮕﺎه‌ها، ﺷﺮﮐت‌های ﺑﯿﻤﻪ و ﻏﯿﺮه اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮔﺮدد. ﺷﺎﯾﺎن ذﮐﺮ اﺳﺖ در ﺳﺎلﻫﺎی 1372 اﻟﯽ 1374 در ﻧﻬﻤﯿﻦ ﺳﻤﯿﻨﺎر ﺑﺎﻧکﺪاری اﺳلاﻣﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺗﻮﺳﻂ آﻗـﺎی ﺣﻤﯿـﺪ ﺑﺮﻫﺎﻧﯽ (1377) ﺑﺎ ﻋﻨﻮان ﺳﻨﺠﺶ ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎﻧک‌ها و ارﺗﺒﺎط آن ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ در ﻣﻮرد 32 ﺑﺎﻧﮏ ﺗﺠﺎری ﮐﺸﻮر ﺑـﻪ روش ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﭘﻮﺷـﺸﯽ دادهﻫـﺎ اﻧﺠﺎم ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺎراﯾﯽ ﺗﺨﺼﯿﺼﯽ (ﮐﺎراﯾﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪ) ﺑﺎﻧک‌های ﺗﺠﺎری اﯾﺮان ﭘﺮداﺧﺘﻪ و در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎﻧک‌های ﺗﺠﺎری در اﯾﺮان 73 درصد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .[] آﻗﺎﯾﺎن ﺳلاﻣﯽ و ﻟﻨﮕﺮودی در ﻣﻘﺎﻟﻪای در ﻣﺠﻠﻪ اﻗﺘﺼﺎد و ﮐﺸﺎورزی و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻤﺎره 39 در ﺳﺎل 1381 ﺗﺤﺖ ﻋﻨـﻮان اﻧـﺪازهﮔﯿـﺮی ﺑﻬـﺮه‌وری در واﺣﺪﻫﺎی ﺑﺎﻧﮑﯽ، ﺑﻬﺮه‌وری ﮐﻠﯽ واﺣﺪﻫﺎی ﺑﺎﻧﮏ ﮐﺸﺎورزی را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺷﺎﺧﺺ ﺗﺮﻧﮑﻮﯾﺴﺖ- ﺗﯿﻞ ﻣﻮرد اﻧﺪازهﮔﯿﺮی و ﺗﺤﻠﯿـﻞ ﻗـﺮار داده و ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻮدن ﺷﺎﺧص‌های ﺑﻬﺮه‌وری ﺟﺰﯾﯽ در ﺑﯿﺎن ﻋﻤﻠﮑﺮد اﯾﻦ ﺑﺎﻧﮏ را ﻧﺸﺎن داده‌اﻧﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن میﺪﻫﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻘﺪاری ﮐﻞ ورودی‌ها، ﻃﯽ دوره 1377-1356 رﺷﺪی ﻣﻌﺎدل 20/08 درﺻﺪ در ﺳﺎل داﺷﺘﻪ اﺳﺖ. از ﻃﺮف دﯾﮕﺮ ﺷﺎﺧﺺ ﻣﻘﺪاری ﮐﻞ خروجی در اﯾﻦ ﺑﺎﻧﮏ ﻧﯿﺰ ﺑﯿﺎن‌گر رﺷﺪ 34/65 درﺻﺪی اﯾﻦ ﺷﺎﺧﺺ در ﺳﺎل ﺑﻮده اﺳﺖ. ﭘﯿﺸﯽ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ رﺷﺪ ﺷﺎﺧﺺ ﮐﻞ خروجی ﺑﺎﻧﮏ از ﺷـﺎﺧﺺ ﮐـﻞ ورودی‌ها ﺑﺎﻋـﺚ رﺷـﺪ 14/57 درﺻﺪی ﺑﻬﺮه‌وری ﮐﻞ در ﺑﺎﻧﮏ ﻣﺬﮐﻮر ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ[10].
در ﭘﺎﯾﺎنﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ ﻋﻈﯿﻤﯽ (1382) ﮐﺎراﯾﯽ ﻓﻨﯽ ﺗﺨﺼﯿﺼﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﺎﻧک‌ها ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺎﻣﻞ 10 ﺑﺎﻧﮏ ﮐﺸﻮر ﺑﻮد ﮐﻪ 3 ورودی و 3 خروجی را ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺷﺪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ در ﻃﻮل دوره ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﯿﺰان ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﺎﻧک‌های ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﻧک‌های ﺗﺠﺎری ﺑﺎلاﺗﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ[4] . اﺑﺮاﻫﯿﻢﭘﻮر از تحلیل پوششی داده‌ها ﺟﻬﺖ ﺑﺮآورد ﮐﺎراﯾﯽ و ﺑﻬﺮه‌وری 28 واﺣﺪ اﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎﻧﮏ ﺗﺠﺎرت اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮده اﺳﺖ. ﻃﺒﻖ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪدﺳﺖآﻣﺪه ﺗﻬﺮان، اﯾلام، ﭼﻬﺎرﻣﺤﺎل و ﺑﺨﺘﯿﺎری، ﮔﻠﺴﺘﺎن و ﯾﺰد ﮐﺎراﺗﺮﯾﻦ و اﺳﺘﺎن ﻫﺮﻣﺰﮔﺎن ﻧﺎﮐﺎراﺗﺮﯾﻦ واﺣﺪ اﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﺎﻧﮏ ﺗﺠﺎرت ﺑﻮده اﺳﺖ. ﻫﺎدﯾﺎن و ﻋﻈﯿﻤﯽ ﮐﺎراﯾﯽ 10 ﺑﺎﻧﮏ ﺗﺨﺼﺼﯽ و ﻏﯿﺮﺗﺨﺼﺼﯽ را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش تحلیل پوششی داده‌ها ﺑﺎ ﻓﺮض ﺑﺎزدﻫﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﯿﺎس ﺳﻪ ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠﯽ، ﮐﺸﺎورزی و ﺻﻨﻌﺖ و ﻣﻌﺪن از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﯽ، ﺗﺨﺼﺼﯽ و اﻗﺘﺼﺎدی و ﺑﺎﻧﮏ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺻﺎدرات ﺗﻨﻬﺎ از ﻟﺤﺎظ ﻓﻨﯽ ﮐﺎرا ﺑﻮدﻧﺪ[15] . ﻣﺠﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﮔﯿﻠﮏ ﺣﮑﯿﻢآﺑﺎدی، دﮐﺘﺮ اﺑﻮاﻟﻘﺎﺳﻢ اﺛﻨﯽ ﻋﺸﺮی وﻫﺎدی اﺣﻤﺪﭘﻮر ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺎراﯾﯽ 141 ﺷﻌﺒﻪ ﺑﺎﻧﮏ ﺻﺎدرات ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ. آن‌ها ﺑﺎ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺷﻌﺐ ﻧﺎﮐﺎرا، ﺗﻌﺪﯾﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯿﺰان ورودیﻫﺎ و خروجی‌های ﺷﻌﺐ را، راه رﺳﯿﺪن ﺑﻪ ﻣﺮز ﮐﺎراﯾﯽ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻧﻤﻮدند []. ﺛﺮﯾﺎﯾﯽ و ﻗﺎروﺋﯽ ﭘﮋوﻫﺸﯽ در ﺳﺎل 1386 ﺑﺮای رﺳﯿﺪن ﺑﻪ اﻫﺪاف 5 ﮔﺎﻧﻪای ﻫمﭽﻮن درﺟﻪﺑﻨﺪی ﺷﻌﺐ، ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺎراﯾﯽ، ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﻌﺐ ﻣﺮﺟﻊ اراﺋﻪ راﻫﮑﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺷﻌﺐ ﻧﺎﮐﺎرا و در ﻧﻬﺎﯾﺖ رﺗﺒﻪﺑﻨﺪی واحدﻫﺎی ﮐﺎرا، انجام دادند. ﻋﺪم ﺗﻮزﯾﻊ ﺻﺤﯿﺢ ﻧﯿﺮو در ﺳﻄﺢ ﺷﻌﺐ و ﺗﻤﺮﮐﺰ وﺟﻮه در ﺑﺮﺧﯽ ﺷﻌﺐ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﺎﮐﺎراﯾﯽ ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﺤﺮﯾﻨﯽ و ﻫﻤﮑﺎران ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺎراﯾﯽ اﻗﺘﺼﺎدی دو ﮔﺮوه ﺑﺎﻧک‌های ﺧﺼﻮﺻﯽ و دوﻟﺘﯽ، ﺑﺎ ﻓﺮض ﺑﺎزدﻫﯽ ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﻘﯿﺎس ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ.
در تحقیقی ﺷﻜﺮاﻟﻪ ﺧﻮاﺟﻮی و دﻳﮕﺮان ﭘﺮﺗﻔﻮیی از ﺷﺮﻛت‌های ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه در ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﭘﻮششی دادﻫﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻧﻤﻮده‌اﻧﺪ. ﻋﺒﺎس رﺿﺎیی ﭘﻨﺪری و دﻳﮕﺮان، در تحقیقی ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺑﻪﻛﺎرﮔﻴﺮی اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢ ژﻧﺘﻴﻚ ﺑﺮای اﻧﺘﺨﺎب ﭘﺮﺗﻔﻮیی ﺑﻬﻴﻨﻪ، از ﺑﻴﻦ ﺳﻬﺎم 50 ﺷﺮﻛﺖ ﺑﺮﺗﺮ ﺑﻮرس اوراق ﺑﻬﺎدار ﺗﻬﺮان ﻣﺪلی ﭼﻨﺪ ﻫﺪﻓﻪ ﺑﺮای ﺑﻬﻴﻨﻪ ﻛﺮدن اﻫﺪاف، ﺑﺎزدهی، رﻳﺴﻚ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ، رﻳﺴﻚ ﻏﻴﺮ ﺳﻴﺴﺘﻤﺎﺗﻴﻚ، ﻧﻘﺪﺷﻮﻧﺪگی، ﺿﺮﻳﺐ ﭼﻮلگی و ﻧﺴﺒﺖ ﺷﺎرپ ﻃﺮحی ﻧﻤﻮدﻧﺪ. ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﻧﺸﺎن می‌دﻫﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺎزدهی ﭘﺮﺗﻔﻮی ﺣﺎﺻﻞ از اﻟﮕﻮرﻳﺘﻢ ژﻧﺘﻴﻚ ﻛﻤﺘﺮ از ﻣﺪل‌های دﻳﮕﺮ اﺳﺖ، اﻣﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﺑﺎزدهی ﺑﺎ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻴﺰان رﻳﺴﻚ ﺟﺒﺮان ﺷﺪه اﺳﺖ و ﭘﺮﺗﻔﻮی ﺣﺎﺻﻞ، ﺗﻨﻮع ﺑﻴﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﭘﺮﺗﻔﻮی ﻣﺪل‌های دﻳﮕﺮ دارد.
3-3. استراتژی تحلیل پوششی داده‌ها
واژه DEA مخفف Data Envelopment Analysis می‌باشد که به معنی تحلیل پوششی داده‌ها یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی، برای ارزیابی کارایی واحدهای تصمیم‌گیرنده‌ای است که چندین ورودی و چندین خروجی دارند. اندازه‌گیری کارایی به‌دلیل اهمیت آن در ارزیابی عملکرد یک شرکت یا سازمان همواره مورد توجه محققین قرار داشته است. در واقع تحلیل پوششی داده‌ها مبتنی بر یکسری بهینه‌سازی با استفاده از برنامه‌ریزی خطی می‌باشد که به آن روش ناپارامتریک نیز گفته می‌شود. در این روش منحنی مرزی کارا از یکسری نقاط که به‌وسیله برنامه‌ریزی خطی تعیین می‌شود ایجاد می‌گردد. برای تعیین این نقاط می‌توان از دو فرض بازدهی ثابت و متغیر نسبت به مقیاس استفاده کرد. روش برنامه‌ریزی خطی پس از یکسری بهینه‌سازی مشخص می‌کند که آیا واحد تصمیم‌گیرنده مورد‌نظر روی مرز کارایی قرار گرفته است و یا خارج آن قرار دارد؟ بدین‌وسیله واحدهای کارا و ناکارا از یکدیگر تفکیک می‌شوند. تکنیک DEAتمام ورودی‌ها را تحت پوشش قرار داده و به همین دلیل تحلیل پوششی داده‌ها نامیده  شده 
است. یکی از ابتدایی‌ترین و در عین حال معمول‌ترین روش‌های اندازه‌گیری کارایی، استفاده از نسبت‌ها می‌باشد. این نسبت‌ها در زمینه‌های مختلف مالی، اقتصادی و صنعتی به‌کار گرفته می‌شوند. در صورتی‌که کارایی به‌عنوان نسبتی از خروجی‌ها به ورودی‌ها تعریف شود، محاسبه و تحلیل آن برای واحدهای تک ورودی-تک خروجی آسان خواهد بود اما در اکثر مسائل دنیای واقعی با واحدهایی با چندین ورودی و خروجی رو به رو بوده و در نتیجه نیازمند روش‌هایی هستیم که با ترکیب ورودی‌ها و خروجی‌ها به‌صورت یک شاخص واحد، به معیار مناسبی جهت سنجش کارایی دست یابیم.[]
ﮐﺎراﯾﯽ ﯾﮏ واﺣﺪ ﻋﺒﺎرت از ﻣﻘﺎﯾﺴﻪی ورودیﻫﺎ و ﺧﺮوﺟﯽﻫﺎی آن ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ اﺳﺖ. در ﺳﺎدهﺗﺮﯾﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﮐﻪ واﺣﺪی ﯾﮏ ورودی را ﻣﺼﺮف ﮐﺮده و ﯾﮏ ﺧﺮوﺟﯽ ﻣﯽ دﻫﺪ، ﮐﺎراﯾﯽ ﺑﻪﺻﻮرت ﺧﺎرج ﻗﺴﻤﺖ ﺧﺮوﺟﯽ ﺑﺮ ورودی ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﺷﻮد. وﻟﯽ اﻏﻠﺐ، ﺑﻪﺧﺎﻃﺮ ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی و اﯾﻦﮐﻪ واﺣﺪﻫﺎی ﯾﮏ ﺳﺎزﻣﺎن اﻫﺪاف ﻣﺘﻌﺪدی را دﻧﺒﺎل ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ، در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﭼﻨﺪﯾﻦ ورودی و ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺧﺮوﺟﯽ اﺟﺘﻨﺎبﻧﺎﭘﺬﯾﺮ اﺳﺖ. در ﭼﻨﯿﻦ وﺿﻌﯿﺘﯽ، ﮐﺎراﯾﯽ را ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ وزﻧﯽ از ﺧﺮوﺟﯽﻫﺎ ﺑﺮ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ وزﻧﯽ از ورودیﻫﺎ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮد. ﺑﻪﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﺑﺮای ﻫﺮ ﮐﺪام از ﺧﺮوﺟﯽﻫﺎ و ورودیﻫﺎ، وزﻧﯽ ﺑﻪﻋﻨﻮان ارزش و ﻗﯿﻤﺖ آنﻫﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮد و ارزش ﮐﻞ ﺧﺮوﺟﯽﻫﺎ ﺑﺮ ﻗﯿﻤﺖ ﮐﻞ ورودیﻫﺎ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮد. ﻣﺸﮑﻞ اﺳﺎﺳﯽ، ﺗﻌﯿﯿﻦ وزنﻫﺎ (ارزش ﺧﺮوﺟﯽﻫﺎ ﯾﺎ ﻗﯿﻤﺖ ورودیﻫﺎ) ﺑﻪﻣﻨﻈﻮر ﺗﺮﮐﯿﺐ آنﻫﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. تحلیل پوششی داده‌ها روﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ اﯾﻦ وزنﻫﺎ ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻣﺪلﻫﺎی ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ تحلیل پوششی داده‌ها ﻣﺪلﻫﺎی ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی رﯾﺎﺿﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮای اﻧﺪازهﮔﯿﺮی ﮐﺎراﯾﯽ ﺗﮑﻨﯿﮑﯽ واﺣﺪﻫﺎی ﺗﺼﻤﯿﻢﮔﯿﺮی ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه‌اﻧﺪ.
3-4. ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ورودی‌ها و خروجی‌ها

این نوشته در متفرقه ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.