اضطراب و اختلال خواب

 

۲- پرسشنامه سلامت عمومی ((GHQ28 :
این پرسشنامه در سال ۱۹۷۲ توسط گلدبرگ و هیلر با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی بر روی فرم بلند تدوین گردید. دارای چهار مقیاس (علایم جسمانی ، اضطراب و اختلال خواب، اختلال در عملکرد اجتماعی، افسردگی شدید ) می‌باشد که هر مقیاس حاوی ۷ سوال است.
روایی :
گلدبرگ(۱۹۸۰) همبستگی نمرات GHQ و نتیجه ارزیابی اختلالات را ۸۰% گزارش نمود. خزاییلی (۱۳۷۵) می‌نویسد ” به نظر گلدبرگ ( به نقل از آریا و همکاران، ۱۹۹۲) فرم‌های مختلفGHQ درای روایی و کارایی بالایی هستند. تقوی(۱۳۸۰) برای مطالعه روایی پرسشنامه مزبور از دو روش روایی همزمان و همبستگی خرده مقیاس‌های این پرسشنامه با نمره کل استفاده کرد. ضریب همبستگی پرسشنامه سلامت عمومی با پرسشنامه بیمارستان میلدلکس(MHQ) 55/0 و ضرایب همبستگی بین خرده مقیاس‌های این پرسشنامه با نمره کل، بین ۷۲/۰ تا ۸۷/۰ متغییر بوده است.
پایایی:
در داخل کشور نیز تحقیقات متعددی روی جمعیت های مختلف آماری دانشجویان ، دانش‌آموزان و کارمندان به عمل آمده است . برای نمونه ، هومن ۱۳۷۶ ؛ پالهنگ ۱۳۷۴؛ یعقوبی ۱۳۷۵؛ مجاهد ۱۳۷۴؛ یزدان‌پناه ۱۳۷۵؛ میرخشتی۱۳۷۵؛ صولتی ۱۳۷۷ و شیرازی ۱۳۷۸، پایایی پرسشنامه GHQ در این تحقیقات به ترتیب ۸۴% ،۹۱% ، ۸۸% ، ۶۲% ، ۹۲% ، ۸۹% و ۸۲% گزارش کرده‌اند. تقوی (۱۳۸۰) ضرایب پایایی این پرسشنامه را با بهره گرفتن از روش دوباره سنجی، تنصیفی و آلفای کرونباخ به ترتیب ۷۰/۰ ، ۹۳/۰، ۹۰/۰ گزارش نموده است.
روش نمره گذاری :
بهترین و مناسب‌ترین روش نمره‌گذاری استفاده از روش ساده لیکرت برای گزینه های مربوط به سوالات پرسشنامه است(گلدبرگ،۱۹۷۱،به نقل از هومن،۱۳۷۶).
گزینه ها خیر کمی زیاد خیلی زیاد
روش لیکرت ۰ ۱ ۲ ۳
با توجه به اینکه هر یک از مقیاسهای تشکیل دهنده پرسشنامه شامل ۷ سؤال و کل مجموعه شامل ۲۸ سؤال است. بر این مبنا حد پایین نمره ها مربوط به کسانی است که طی یک ماه قبل از تکمیل پرسشنامه، سلامتی آنها با توجه به هیچ یک از ملاک‌های مطرح شده در پرسشنامه تهدید نشده است و نمره۰ = ۰×۲۸ گرفته‌اند و حد بالای نمره‌ها متعلق به افرادی است که سلامتی آنها با توجه به همه معیارهای مطرح شده در پرسشنامه مورد تهدید واقع شده و نمره ۸۴ = ۳×۲۸ گرفته‌اند یعنی مشکوک به داشتن اختلال هستند.
برای تفکیک افراد سالم از افراد ناسالم (مشکوک به اختلال ) که پرسشنامه GHQ28 را تکمیل نموده‌اند، هومن(۱۳۷۶)بهترین نقطه برش را با روش نمره‌گذاری ساده لایکرت نمره ( ۲۳< ) تعیین نموده است. اگر نمره آزمودنی کمتر از 23 بود به عنوان فرد سالم و اگر بالاتر از 23 بود بعنوان فرد مشکوک به اختلال روانی یا بیمار مشخص می شود.
برای نمره گذاری مقیاسهای فرعی و تفسیر آنها به روش زیر عمل می‌شود:
ابتدا نمره هر مقیاس به طور جداگانه بدست می‌آید سپس نمره مقیاس بر ۷ تقسیم می‌کنند اگر نمره آزمودنی کمتر از ۵/۱ بود به عنوان فرد سالم و اگر بالاتر از ۵/۱ بود بعنوان فرد مشکوک به اختلال روانی یا بیمار مشخص می شود.
۳ – پرسشنامه عوامل فشارزای روانی – اجتماعی :
با توجه به بررسی پیشینه ابزارهای سنجش استرس‌های دانشجویان به ویژه در حوزه علوم پزشکی که توسط پولادی (۱۳۷۴) جهت بخش عوامل فشارزا در بین دانشجویان دانشگاه تهیه شده بود، شریفی (۱۳۸۰) با اضافه نمودن عوامل فشارزای روانی – اجتماعی خاص دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی ابزار مورد نیاز را تهیه نموده است . این پرسشنامه دارای ۸۱ سؤال است که در پنج خرده مقیاس عوامل فشارزای مربوط به شرایط تحصیلی (۳۲ سؤال ) ، محیط آموزشی (۱۳ سؤال ) ، مشکلات فارغ التحصیلی (۷ سؤال ) ، اوضاع و احوال خوابگاه ( ۱۰ سؤال ) و شخصی ـ اجتماعی (۱۹ سؤال ) تقسیم شده است.
پایایی و اعتبار:
میزان ضرایب آلفای کرنباخ برای عوامل پنجگانه برابر است با :
عامل شرایط تحصیلی۸۹۱۲/۰ a=، عامل محیط آموزشی۹۱۳۹/۰a=، عامل فارغ التحصیلی۸۴۹۰/۰ a=، عامل اوضاع و احوال خوابگاه ۸۵۲۲/۰ a =، عامل شخصی ـ اجتماعی ۸۵۴۸/۰ a=