اقلام ساختار سرمایه بانک، ساختار سرمایه بانکها، ساختار سرمایه بهینه

 

شامل برواتی است که بانک باید از وجوه خود بپردازد.
بروات وصولی
برواتی است که بانک از مشتریان گرفته وقبول نموده آنها را وصول می کند.
بروات قبولی و پذیره نویسی شده
برواتی که بانک به نفع مشتریان پشت نویسی می نماید تا مبالغ مندرج در بروات را درسررسید پرداخت نماید (حسینی، ۱۳۷۵: ۶۵).
ساختار سرمایه بانکها
همانطور که گفته شد ساختار سرمایه در بانکها همانند شرکتها از دو بخش بدهی ها و حقوق صاحبان سهام تشکیل می شود. یکی از تفاوتهای عمده ساختار سرمایه بانکها و شرکتها در نسبت بدهیها و حقوق صاحبان سهام به کل دارایی ها است. البته در مورد بانکهای تخصصی و تجاری نیز این نسبت متفاوت است. پایین بودن نسبت حقوق صاحبان سهام به دارایی ها برای بانکها یکسری مخاطراتی ایجاد می کند. از همین روست که در این زمینه از طرف دولتها و سازمان های بین المللی یک نرخ خاصی بعنوان نرم برای حداقل درنظر گرفته شده است تا بانکها بتوانند در شرایط نامطمئن محیطی به تعهدات خود در قبال سپرده گذارارن عمل کنند.
از زمانی که مودیگلیانی و میلر در سال ۱۹۵۸ یک دنیای بدون محدودیت با اطلاعات کامل و بازارهای رقابت کامل که ارزش شرکت مستقل از ساختار سرمایه آن بود را نشان دادند، محققان جنبه های انحراف شده این دنیا را برای ساختار سرمایه بهینه شرکت مورد مطالعه قرار دادند.
مالیاتها، هزینه های کمبود مالی، نقص های موجود در بازار های محصول، هزینه ها مبادلاتی و… نمونه هایی از این محدودیت ها هستند که محققین برای توضیح ساختار سرمایه شرکت مورد توجه قرار دادند. در مورد بانکها، آنها دو فاکتور دیگر را مورد توجه قرار دادند: دارایی بانک برای اطمینان خالص بویژه برای بیمه سپرده و این حقیقت که عموماٌ سرمایه گذاران ناآگاه بیشترین بدهی بانکی را نگهداری می‌کنند (Santos, 2001: 11).
پاسخ میلر به چگونگی بکارگیری مفروضات تئوری M&M بر ساختار و سرمایه بانک این است که مشکل است همه چیز را درباره سپرده های بانک که خارج از مفروضات تئوری M&M برای بانکها ایفای نقش می کنند، ببینیم. سپرده های بانکها خیلی کوتاه مدت هستند، زیرا آنها به محض درخواست قابل برداشت می باشند، اما اوراق تجاری سررسید مشابهی دارند. از اینرو مفروضات M&M ممکن است برای بانکها بکار نرود (Benston et al, 2000: 307).
در اینجا لازم است در مورد هر یک از اقلام ساختار سرمایه بانک توضیح داده و نقش انها را در هزینه و ریسک بانک مورد بررسی قرار دهیم.
اقلام ساختار سرمایه بانک
بدهیها
بدهیها عمده ترین قسمت از منابع بانک را تشکیل می دهند و از طریق قبول سپرده و استقراض، تامین می شوند و شامل:
سپرده های دیداری
این سپرده ها، حسابهای بانکی هستند که صاحب حساب اجازه دارد از محل آنها چک بکشد و به شخص دیگری بدهد. این نوع حسابها دارای ذخیره قانونی بیشتر نسبت به سایر حسابها بوده و هزینه ای که بانک از بابت باز کردن و نگهداری این حسابها متحمل می شود عبارت است از هزینه هایی است که در مورد ارائه خدمات خدمات به صاحب حساب متحمل می شود (یعنی پردازش، پرداخت و باطل کردن چک، تهیه و ارسال صورت حساب ماهیانه، تامین نیروی کافی و کآر آمد جهت تشویق مشتریان به افتتاح حساب در آن بانک).
سپرده های غیر دیداری
سپرده های غیر دیداری یکی از منابع اصلی تامین وجوه بانکها را تشکیل می دهند. مالکان این وجوه نمی توانند از محل سپرده های غیر دیداری چک بکشند، ولی به این سپرده ها با توجه به مدت آنها نرخ بهره تعلق می گیرند. این نوع سپرده ها به دو دسته حسابهای پس انداز و سپرده های مدت دار طبقه بندی می شوند.
سپرده های پس انداز
در این نوع سپرده، صاحب حساب می تواند در هر زمان پول را به حساب بگذارد یا از آن برداشت کند در ایران به این نوع سپرده ها هیچ بهره ای پرداخت نمی شود، ولی به صاحبان این سپرده ها جوایزی اهدا می شود. بنابراین هزینه ای که بانک از بابت باز کردن و نگهداری حساب پس اندازمتحمل می شود عبارت از هزینه جوائز اهدایی و همچنین هزینه ارائه خدمات به صاحب سپرده و هزینه تبلیغ و بازار یابی جهت تشویق مشتریان به باز کردن حساب در آن بانک می باشد.