الزامات طراحی و تولید بسته بندی صنایع دستی، دلایل عدم وجود بسته بندی در صنایع دستی، رقابت در بازار

 

یکی از مشکلات مهم بر سرراه محصولات صادراتی کشورمان در سالهای اخیر عدم برخورداری از
بسته بندی مناسب در بازارهای داخلی و جهانی می‌باشد. این موضوع اگرچه در بسیاری از محصولات صادراتی مانند پسته، زعفران و غیره به علت تقاضاهای بازارهای مقصد و مسائل بهداشتی این اقلام شکل مناسبتری نسبت به گذشته به خود گرفته است ولی در محصولات صنایع دستی که نمونه آشکار میراث فرهنگی این مرز و بوم به شمار می‌آیند هنوز بسته بندی مقوله ای است غریب که همت همگان را می‌طلبد تا بتوان جامه‌ای نو در خورشان این اقلام به یادگار مانده از نیاکانمان بر تن آنها پوشاند.
بسته بندی حلقه رابط محصول و خریدار است. اولین عنصر بصری که با خریدار یک محصول ارتباط برقرار می‌کند رنگ و فرم بسته بندی آن است. خیلی از دوست داران اقلام صنایع دستی به نیت خرید محصول خاصی وارد فروشگاه نمی‌شوند و اگر در این میان کالایی با عنصر جاذبی به نام بسته بندی بتواند به سلیقه زیبایی شناسی ایشان پاسخ دهد و با اطلاعاتی که از محصول در اختیار خریدار داخلی و خارجی قرار می‌دهد مانند شناسنامه محصول و برند می‌تواند به عامل مهمی‌ در خرید محصول تبدیل گردد. اقلام صنایع دستی معمولا به قصد هدیه دادن خریداری می‌شوند نه به قصد مصرف شخصی و یکی از عناصر اصلی اهداء یک کالا داشتن بسته بندی مناسب می‌باشد. تمامی‌خریدان داخلی و به ویژه مصرف کنندگانی که شناخت کافی از محصول کشور هدف ندارند چه شامل توریستی که وارد کشور می‌گردد یا بازدیدکنندگان نمایشگاه‌های صنایع دستی خارج از کشور زمانی حاضرند مبلغی را برای خرید یک محصول فرهنگی نسبتا پربها بپردازند که نسبت به محصول مورد نظر شناخت حاصل نمایند که تمامی‌ این موارد می‌تواند با شناخت سلایق و علایق فرهنگی کشور مقصد و با فراهم نمودن بسته بندی مناسب تحقق یابد.
۲-۲-۲-۱-۶-۲٫ دلایل عدم وجود بسته بندی در صنایع دستی
با مقایسه‌ای اندک بین کیفیت پائین عرضه صنایع دستی با کیفیت نسبتاً مناسب عرضه محصولاتی مانند مواد غذایی و محصولات بهداشتی از سویی و ماهیت فرهنگی و بومی ‌محصولات صنایع دستی و لزوم تشخص بخشی و هویت سازی به این گونه محصولات از سوی دیگر، نیاز به
بسته بندی در این محصولات بیش از پیش آشکار می‌شود. نیاز مادر تمام ابتکارات بشر در طول تاریخ بوده است. آیا در این محصولات نیاز به این مورد احساس نشده است یا عوامل دیگری هم دخالت دارند. این یک آسیب شناسی است برای دستیابی به راه حل سازنده در آینده تا بتوان با بهره گیری از هنر- تکنولوژی بسته بندی جامه‌‌ای نو بر تن هنر – صنعت صنایع دستی نشاند. در مجموع عواملتاثیر گذار بر عدم وجود بسته بندی در صنایع دستی کشورمان را می‌توان در موراد زیرخلاصه کرد:
۱- ماهیت تولید سنتی این محصولات که تفکر اشتباه عرضه سنتی را به همراه دارد.
۲- عدم احساس نیاز از سوی تولیدکنندگان و فروشندگان صنایع دستی و رضایت و عادت به وضع موجود.
۳- تنوع سایز و اندازه در رشته ها و محصولات صنایع دستی و نبود استاندارد محصول.
۴- نبود توقع خرید محصولات صنایع دستی همراه با بسته بندی مناسب در خریداران این محصولات.
۵- تفکر غلط هزینه بر بودن بسته بندی و نبود بینش تبلیغاتی و آگاهای از مزایایی بسته بندی در تولیدکنندگان و فروشندگان صنایع دستی.
۶- وضعیت موجود فروش صنایع دستی از نظر بازار در بعضی از رشته ها و محصولات .
۷- نبود قوانین الزام آور فروش، عرضه و صادرات محصولات صنایع دستی جهت رقابت در بازارهای داخلی و خارجی.
۸- عدم فرهنگ سازی و برنامه‌های ترویج و تشویق از سوی نهادهای اجرایی .
۹- نبود برنامه‌های حمایتی جهت ایجاد و گسترش بسته بندی در تولیدات صنایع دستی.
۱۰- کمبود متخصص و عدم دسترسی تولیدکنندگان صنایع دستی به طراحان و تولیدکنندگان حرفه ای بسته بندی.
۱۱- مبهم بودن موضوع بسته بندی در این محصولات و نبود متولی اصلی در این بخش (رحمانی، ۱۳۹۲، ص ۲۷)
۲-۲-۲-۱-۶-۳٫ الزامات طراحی و تولید بسته بندی صنایع دستی
جهت شروع کار عملی در این بخش نیاز به داشتن اطلاعات و خلاقیت در سه بخش است:
الف) آگاهی نسبی از محصولات صنایع دستی کشورمان که در قالب ۱۴ گروه و ۲۵۰ رشته تعریف