اندازه گیری هزینه سرمایه، بودجه بندی سرمایه ای، ساختار سرمایه شرکت

 

به دلیل محدودیت منابع مالی، تصمیمات سرمایه گذاری در شرکت ها از اهمیت خاصی بر خوردار است. بودجه بندی سرمایه ای زمانی اتفاق می افتد که در یک دوره ی زمانی معین سقف بودجه ای و یا محدودیت وجوه نقد برای سرمایه گذاری وجود داشته باشد. رابطه بین نرخ بازده داخلی و هزینه ی سرمایه می تواند در بودجه بندی سرمایه ای مورد استفاده قرار گیرد (نصیر پور، ۱۳۷۹).
تعیین و ایجاد ساختار بهینه ی سرمایه و یا حرکت به سمت آن می تواند بر ارزش شرکت و ثروت سهامداران تأثیر بگذارد. بدون اطلاع از هزینه ی سرمایه، شرکت نمی تواند تصمیم بگیرد که از چه ابزاری برای گرد آوری وجوه لازم برای سرمایه گذاری های بلند مدت استفاده کند و به دلیل محدودیت در منابع، واحد های اقتصادی باید ترکیبی از منابع تأمین مالی را انتخاب کنند که حداقل هزینه ی سرمایه را در بر داشته باشد (عثمانی، ۱۳۸۱).
در تحقیقی که هایل و لوز تحت عنوان تفاوت های بین المللی در هزینه ی سهام عادی انجام داده اند، تفاوت های بین المللی در هزینه ی سهام عادی شرکت ها در میان چهل کشور مورد بررسی قرار گرفت. این مقاله ۳۵۱۲۲ شرکت را در طی دوره ی ۱۹۹۲ تا ۲۰۰۱ مورد بررسی قرار داد. در این مقاله، تأثیر تعدادی از عوامل مرتبط با ریسک در سطح شرکت شامل اندازه ی شرکت، تغییر پذیری بازده سهام (بتا) و نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار بر روی هزینه ی سرمایه بررسی شد. هم چنین تعدادی از فاکتورها در سطح کشوری مانند نرخ تورم و تفاوت های زمانی در نرخ های بهره بدون ریسک در نظر گرفته شد. در مجموع این عوامل بیشتر از شصت درصد تفاوت ها در سطح کشوری و در حدود چهل درصد تفاوت ها در سطح شرکتی در هزینه ی سهام عادی ضمنی را توضیح می دهند. هزینه ی سرمایه در کشورهای با قوانین افشا وسیع تر و سیاست های قانونی قوی تر، پایین تر است (هایل و لوز،۲۰۰۴).
۲-۳ اندازه گیری هزینه سرمایه
ساختار سرمایه عموما از اوراق قرضه، سهام ممتاز، سهام عادی، و سود تقسیم نشده (سود انباشته) تشکیل شده است و هر کدام از آن ها دارای هزینه متفاوتی برای شرکت می باشند. هزینه تک تک عوامل موجود در ساختار سرمایه شرکت به شرح زیر محاسبه می گردد (نصیر پور، ۱۳۷۹).
۲-۳-۱ هزینه بدهی
برای محاسبه هزینه بدهی، باید میزان وجوهی که از راه فروش اوراق قرضه بدست می آورد، طول مدت بازپرداخت و نرخ بدهی را محاسبه نماید. برای محاسبه هزینه بدهی باید از فرمول زیر استفاده کرد.
Ki=km(1-t)
که در آن:
Km = نرخ بهره موثر سالانه؛
t = نرخ مالیات شرکت؛ و
Ki = هزینه واقعی بدهی می باشد.
از طرفی هزینه بدهی به صورت نسبت مبلغ هزینه بهره پرداختی تقسیم بر مبلغ اقساط پرداختی درطی سال محاسبه می شود (احمد پور،۱۳۸۹).
۲-۳-۲ هزینه سهام ممتاز
زمانی که شرکت سهام ممتاز می فروشد، انتظار می رود که بابت سرمایه گذاری سهامداران ممتاز به آن ها سود سهام پرداخت شود. این سود پرداختنی هزینه سهام ممتاز برای شرکت می باشد، هزینه سهام ممتاز از روی سهام ممتاز سالانه و میزان وجوه خالص کسب شده از فروش سهام ممتاز بدست می آید.
به عبارت دیگر هزینه سهام ممتاز از طریق فرمول زیر محاسبه می شود:
Kp=
که:
D = سود سهام ممتاز؛
Pn = وجوه حاصل از فروش هر سهم؛
Kp = هزینه سهام ممتاز.