انواع رفتار شهروندی در سازمان

 

1-تاثیر رفتار شهروندی سازمانی بر ارزشیابی عملکرد
2-تاثیر رفتار شهروندی سازمانی بر عملکرد موفقیت سازمان (صنوبری، 1387)
به نظر می‌رسد که شهروندان خوب، سازمان‌ها را قادر خواهند کرد که توانایی‌ همکاران و مدیران را برای انجام کار از طریق برنامه‌ریزی،زمانبندی و حل مشکل،بهبود بخشد و در ارائهء هرچه بهتر خدمات با کیفیت مشارکت کنند (هووی و همکاران، 2001، بری،1981، اورگان. 1995) .همچنین‌ سازمان‌هایی که پیشرو در رفتارهای شهروندی خوب هستند،محیط کاری جذابی دارند و قادر به جذب و حفظ بهترین افراد هستند (پیت و فورسمن، 1999).در نتیجه می‌توان پیش‌بینی کرد که این نوع‌ رفتار بر نوع نگرش و رفتارهای کارکنان اثر دارند و فعالیت‌های آن‌ها را در جهت اهداف‌ سازمان هدایت می‌کند و در نهایت،بر کیفیت خدمات ارائه شده به مشتری اثرگذار است‌ نویسندگان بر این باورند که بازاریابی درونی بر رفتارهای شهروندی سازمانی اثر معنی‌داری دارد.
در مجموع رفتار شهروندی سازمانی به طرق مختلف به موفقیت سازمان کمک می کند:
– افزایش بهره وری همکاران و مدیران
– آزاد کردن منابع و در نتیجه استفاده از آنها برای اهداف سودمند تر
– کاهش نیاز به اختصاص منابع کمیاب برای فعالیتهای نگه داری .
– کمک به هماهنگ کردن فعالیتها در بیرون و هم در داخل گروه کاری
– افزایش ثبات در عملکرد سازمان.
– توانمند کردن سازمان جهت انطباق هر چه موثر تر با تغییرات محیط سازمان. (صنوبری، 1387)
2-2-6-انواع رفتار شهروندی در سازمان
گراهام (1991) معتقد است که رفتارهای شهروندی در سازمان سه نوع‌اند: (بینستوک و همکاران، 2003 ؛361)
1. اطاعت سازمانی : این واژه توصیف کننده رفتارهایی است که ضرورت و مطلوبیتشان شناسایی و در ساختار معقولی از نظم و مقررات پذیرفته شده‌اند. شاخصهای اطاعت سازمانی رفتارهایی نظیر احترام به قوانین سازمانی، انجام وظایف به طور کامل و انجام دادن مسئولیتها با توجه به منابع سازمانی است.
2. وفاداری سازمانی : این وفاداری به سازمان از وفاداری به خود، سایر افراد و واحدها و بخشهای سازمانی متفاوت است و بیان کننده میزان فداکاری کارکنان در راه منافع سازمانی و حمایت و دفاع از سازمان است.
3. مشارکت سازمانی : این واژه با درگیر بودن در اداره سازمان ظهور می‌‌یابد که از آن جمله می‌‌توان به حضور در جلسات، به اشتراک گذاشتن عقاید خود با دیگران و آگاهی به مسائل جاری سازمان، اشاره کرد.
گراهام با انجام این دسته بندی از رفتار شهروندی، معتقد است که این رفتارها مستقیماً تحت تأثیر حقوقی قرار دارد که از طرف سازمان به فرد داده می‌‌شود. در این چارچوب حقوق شهروندی سازمانی شامل عدالت استخدامی، ارزیابی و رسیدگی به شکایات کارکنان است. بر این اساس وقتی که کارکنان می‌‌بینند که دارای حقوق شهروندی سازمانی هستند به احتمال بسیار زیاد از خود، رفتار شهروندی (از نوع اطاعت) نشان می‌‌دهند. در بعد دیگرحقوقی یعنی تاثیر حقوق اجتماعی سازمان – که دربرگیرنده رفتارهای منصفانه با کارکنان نظیر افزایش حقوق و مزایا و موقعیتهای اجتماعی است – بر رفتار کارکنان نیز قضیه به همین صورت است. کارکنان وقتی می‌‌بینند که دارای حقوق اجتماعی سازمانی هستند به سازمان وفادار خواهند بود و رفتار شهروندی (از نوع وفاداری) از خود بروز می‌‌دهند و سرانجام وقتی که کارکنان می‌‌بینند به حقوق سیاسی آنها در سازمان احترام گذاشته می‌‌شود و به آنها حق مشارکت و تصمیم گیری در حوزه‌های سیاست گذاری سازمان داده می‌‌شود، باز هم رفتار شهروندی (از نوع مشارکت) از خود نشان می‌‌دهند. (اسلامی و سیار، 1386)
2-3-پیشینه پژوهش
2-3-1-مروری بر شرکت ملی نفت ایران
2-3-1-1-صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران در یک نگاه
صنعت نفت به عنوان پیشران اقتصاد کشور دارای جایگاه ویژه ای است که داشتن نقش اساسی درتحقق اهداف کلان اقتصاد ملی در افق چشم انداز 20 ساله، موتور محرکه اقتصاد ملی، پیشبرد دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران و تضمین امنیت ملی کشور از طریق توسعه همکاری ها و تعاملات منطقه ای و بین المللی از آن جمله است. ضمن آنکه سهم 28 درصدی در تولید ناخالص داخلی کشور، سهم 84 در‌صدی از در‌آمد ارزی کشور، سهم بیش از 95 در‌صدی در تامین انرژی اولیه مورد نیازکشور غیرقابل انکار است.
صنعت نفت یکی از اصلی ترین مزیت های اقتصاد ایران به شمار می رود به طوریکه بخش عمده ای از بودجه کل کشور از بخش نفت تامین می شود. بنابراین مناسب است که با تکیه بر آن ضمن حفظ استقلال بودجه کشور از درآمد های نفتی، زمینه توسعه اقتصادی پایدار را فراهم نمود.