انواع پول الکترونیکی

 

تقسیم پذیری : بیشتر فروشندگان تنها کارتهای اعتباری را برای دامنهای حداقل و حداکثر قبول میکنند . بنابراین هرچه دامنه قبول پرداختها را زیادتر کند امکان پذیرش بیشتری دارد.
قابلیت بررسی : سیستم باید بقدر کافی مستحکم باشد تا کاربران در صورت قطع برق پولها را از دست ندهند .
گمنامی : این مطلب با حریم خصوصی ارتباط دارد یعنی برخی خریداران تمایل دارند هویت و مشخصات خریدهایشان گمنام باقی بماند .
عدم تکذیب : یک سیستم پرداخت اینترنتی باید گروه های درگیر را مطمئن و متعهد سازد که گروهی نتواند معاملات را انکار کرده و یا بطور غیر قانونی از زیر مسئولیت شانه خالی کند .
۲-۱۴-۱-۲- پول الکترونیکی :
در سالهای اخیر ، مصرفکنندگان تمایل چشمگیری برای انجام مبادلات الکترونیکی از خود نشان دادهاند . کاهش هزینه و افزایش سرعت دسترسی به اینترنت و مزایای اقتصادی و اجتماعی تجارتالکترونیکی از دلایل اصلی توجه مردم به اینگونه مبادلات است . تجارتالکترونیکی واژهای است که برای تجارت از طریق سیستم های اطلاعاتی – ارتباطی بکار میرود . در واقع پولالکترونیکی یک مکانیسم پرداخت ارزش ذخیره شده یا پیشپرداخت شده است که در آن مقداری از وجوه یا ارزش که برای مصرفکننده قابل استفاده است ، در یک وسیله و قطعه الکترونیکی ذخیره شده و در تصرف مشتری است(فتحی،۱۳۸۴؛۷۸) .
امروزه این مسئله پذیرفته شده است که بانکداریالکترونیکی میتواند به دو جریان مجزا تقسیم شود : یکی عبارت است از محصولات پولالکترونیکی ، به ویژه در شکل محصولاتی که ارزش ذخیره میکنند و دیگری عبارت است از تحویل یا دسترسی الکترونیکی به محصولات اینها محصولاتی هستند که به مصرفکننده این امکان را میدهند تا از وسایل ارتباطی الکترونیکی استفاده کرده و به این ترتیب به خدمات پرداخت قراردادی دسترسی داشته باشند . به عنوان مثال : استفاده از یک کامپیوتر شخصی و یا شبکه کامپیوتری (نظیر اینترنت) برای پرداخت کارت الکترونیکی یا ارسال دستوری برای انتقال وجوه بین حسابهای بانکی از آنجایی که پول الکترونیکی همچنان در مراحل اولیه پیشرفت است ، هنوز تعریف واحدی از پولالکترونیکی وجود ندارد و اشخاص مختلفی پولالکترونیکی را به روش های متفاوتی تعریف کرده و توضیح دادهاند :
جامعه اروپا در پیشنویس دستورالعمل خرید پولالکترونیکی را بدین گونه توصیف کرده است :بر روی قطعه ای الکترونیکی همانند تراشه کارت و یا حافظه کامپیوتر به صورت الکترونیکی ذخیره شده به عنوان یک وسیله پرداخت برای تعهد اشخاصی غیر از موسسه صادر کننده ،پذیرفته شده است . بدین منظور ایجاد شده است که به عنوان جانشین الکترونیکی برای سکه و اسکناس و در دسترس و اختیار استفاده کنندگان قرار گیرد . به منظور انتقال الکترونیکی وجوه پرداختهای با مقدار محدود ایجاد شده است .
مشاوره امور مصرفکنندگان آمریکا ، پولالکترونیکی را به این عنوان توصیف نمودهاند : پولی است که به صورت الکترونیکی حرکت کرده و به گردش درمیآید و میتواند به صورت کارت هوشمند و یا کارتهایی که در آنها ارزش ذخیره ده یا کیف پول الکترونیکی ارائه شود . همچنین میتواند در پایانه فروش استفاده شده و یا بدون دخالت هیچ شخص دیگری و مستقیما به صورت شخص به شخص مورد استفاده قرار گیرد و نیز می تواند از طریق خطوط تلفن به سوی بانکها و یا دیگر ارائه دهندگان خدمات یا صادر کنندگان (پول الکترونیک) به حرکت درآمده و یا خرج شود(حسینی،۱۳۸۵؛۳۲) .

۲-۱۴-۱-۳- ویژگی پول الکترونیکی :
۱- ارزش بر روی قطعه و یا وسیله الکترونیکی و به صورت الکترونیکی ذخیره میشود . محصولات گوناگون از لحاظ اجرای تکنیکی متفاوت هستند . در پول الکترونیکی مبتنی برکارت یک قطعه سخت افزاری کامپیوتری که مخصوص بدان و قابل حمل بوده و نوعاً یک ریز پزدازنده است، در یک کارت پلاستیکی جای داده شده در حالیکه در پول الکترونیکی مبتنی بر نرم افزار، از یک نرم افزار تخصصی و مخصوص که بر روی کامپیوتر شخصی نصب شده استفاده میشود .
ارزش موجود در پول الکترونیکی به چند طریق و به صورت الکترونیکی منتقل میشود . برخی از انواع پول الکترونیکی امکان انتقال موازنههای الکترونیکی را مستقیما از یک مصرفکننده به دیگری و بدون دخالت شخص ثالث (همانند صادرکننده پول الکترونیکی) فراهم میآورند و از آنچه که بیشتر متدوال و مرسوم است آن است که تنها پرداختهای مجاز ممکن ، پرداخت از مصرفکننده به تاجر و همچنین امکان بازخرید ارزش پول الکترونیکی برای تجار است .
۲- قابلیت انتقال، محدود به معاملاتی است که سابقه آنها ثبت و ضبط شده باشد. در اکثر روشها و رویه هایی محصول ، برخی از جزئیات معاملات بین تاجر و مصرفکننده در یک پایگاه داده مرکزی ثبت و ضبط میشود که قابل نمایش دادن و ارائه هستند در مواردی که معاملات به طور مستقیم بین مصرفکنندگان امکان پذیر باشد، این اطلاعات بر روی دستگاه شخصی مصرفکننده ضبط میشود و تنها هنگامی میتواند از طریق دستگاه مرکزی نمایش داده شده و ارائه شود که مصرفکننده از طریق اپراتور (عامل طرح) پول الکترونیک قرارداد بسته باشد .
۳- تعداد شرکا و طرفینی که به نحو کارکردی و موثر در معاملات پول الکترونیکی دخیل و درگیر هستند، بسیار بیشتر از معاملات قراردادی است. عموماً در معامله پول الکتر
ونیکی، چهار دسته از افراد دخیل هستند: صادر کننده ارزش پول الکترونیکی، اپراتور شبکه، فروشنده سختافزارها و نرمافزارهای خاص و ویژه، نقل و انتقال دهنده و تسویهکننده معاملات پول الکترونیکی. صادرکننده پول الکترونیکی مهمترین شخص در این میان است در حالی که اپراتور شبکه و فروشنده، ارائه کنندگان خدمات فنی هستند و نهادهای انتقال دهنده و تسویهکننده پول الکترونیکی، بانکها و یا شرکتهایی با ماهیت بانک هستند که خدماتی را ارائه میدهند که مشابه با خدماتی است که برای دیگر ابزارهای پرداخت بدون پول نقد نیز ارائه میشود(احمدی،۱۳۸۵؛۷۳) .
۴- موانع فنی و اشتباهات انسانی میتواند اجرای معاملات را مشکل و یا غیرممکن سازد در حالی که در معاملات مبتنی بر کاغذ چنین مشکلی با این حجم وجود ندارد .
۲-۱۴-۱-۴- انواع پول الکترونیکی :
پول الکترونیکی را به روش های مختلف تقسیم بندی میکنند ، در یکی از تقسیم بندیها پول الکترونیکی را به دو دسته تقسیم مینمایند :