انواع یادگیری سازمانی، سازمان یادگیرنده، دوره‌های آموزشی

 

۲-۲-۵- ویژگی‌های یادگیری سازمانی
با توجه به دیدگاه‌های یاد شده در مورد یادگیری سازمانی، می‌توان مهم‌ترین ویژگی‌های یادگیری سازمانی را به شرح ذیل بیان کرد(سبحانی نژاد و همکاران، ۱۳۸۵):
فرایندی پیچیده: متأثر از ارتباط متقابل عوامل متدد و متنوع درون و برون فردی، محیطی و درون و برون سازمانی؛
برنامه ریزی نشده : مانند متون آموزشی دوره‌های رسمی، از پیش تدوین نشده است؛
هوشیارانه و هدفمند: فضاهای پرجاذبه‌ای از یادگیری و بهبود بر فرد فرد افراد و گروه‌های سازمان حاکم می‌شود و افراد و گروه‌ها با دقت و کنجکاوی و همسو با استراتژی سازمان، مترصد یادگیری اند؛
تعامل و پویا: همواره یک نفر به عنوان استاد یا مهارت آموز در جایگاه انتقال اطلاعات و آموخته‌ها قرار نمی‌گیرد. بلکه افراد، گروه‌ها و سازمان، هم زمان نقش دریافت اطلاعات، تجارب و آموخته‌های خود و انتقال آن به دیگران را ایفا می‌کنند. این فرایند، بازخوردی مداوم، سریع و موثر در سطح فردی و گروهی ایجاد می‌کند؛
مستمر و مداوم: مانند دوره‌های آموزشی رسمی به ساعات و مکان مشخص محدود نمی‌شود؛
متحول و رشد یابنده: تعامل، پویایی و تداوم یاد شده و نیز بازخورد حاصل از این فرایند ویژگی زایندگی به آن می‌بخشد. تحول، رشد و بهبود مستمر یادگیری سازمانی را به دنبال دارد؛
متأثر از شالوده دانستن یا منابع فرهنگی مورد استفاده افراد: این شالوده می‌تواند مفاهیم، ساختار و قوانین اجتماعی و نیز نوع تقسیم کار، ابزارها و فناوری‌های رایج در میان اعضای یک سازمان یا جامعه زنده باشد
۲-۲-۶- انواع یادگیری سازمانی
یادگیری سازمانی در مفهوم کلی، عبارت است از تغییر در دانش سازمانی، فرایند تغییر می‌تواند، بر چندین نوع دانش به طور همزمان تأثیر گذارد، ضمن اینکه ممکن است عمق و محتوای تغییر، متفاوت باشد. بنابراین می‌توان فرایندهای یادگیری را در دسته‌ های مختلف طبقه بندی کرد. به طور کلی می‌توان سه نوع یادگیری را از یکدیگر متمایز کرد؛ یادگیری انطباق پذیر (تطبیقی)؛ یادگیری بازسازنده و یادگیری فرایندی (ثانویه) (سبحانی نژاد و همکاران، ۱۳۸۵).
این سه نوع یادگیری را پروبست و بوشل، به نقل از آرجریس و شون، مطرح کرده اند. مارکواد نیز در کتاب “ایجاد سازمان یادگیرنده شامل یادگیری انطباقی، انتظاری و عملی را متذکر شده است. یادگیری انطباقی یا یادگیری انطباق پذیر با یادگیری بازسازنده معادل است و یادگیری انتظاری با یادگیری فرایندی همخوانی دارد. به نظر می‌رسد که یادگیری عملی مارکواد، با یادگیری بازسازنده تفاوت فاحشی نداشته باشد. لذا سازمان‌ها می‌توانند برای تبدیل شدن به سازمان یادگیرنده به شیوه‌های گوناگون یاد بگیرند (ایران نژاد و جاویدیار، ۱۳۸۴). اندیشمندان مدیریت به انواع متفاوت یادگیری در چندین شیوه اشاره کرده اند. جدول ۲-۱ تحلیلی از دامنه لغاتی که برای توصیف آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، ارائه می‌دهد. با انواع یادگیری انطباقی، بازسازی و فرایندی سازمان می‌تواند به سمت یادگیرنده شدن به راه خود ادامه دهد و در جهت ارائه بهترین خدمات و کارکردها به مشتریان در مقایسه با رقبا تلاش کند. بدین منظور دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد.
جدول ۲-۱- طبقه بندی اصطلاحات یادگیری سازمانی (با تعدیل از پروبست و بوشل، ۱۹۹۷)
نام نویسندگان
یادگیری نوع اول
یادگیری انطباقی
یادگیری نوع دوم
یادگیری بازسازنده
یادگیری نوع سوم