بانکداری الکترونیک، بانکداری اینترنتی، تجارت الکترونیکی


 

بانکداری الکترونیک عبارت است از استفاده از ابزار و وسایل الکترونیکی از جمله اینترنت، شبکههای ارتباطی بیسیم، دستگاههای خودپرداز، تلفن بانک و همراه بانک در ارائه خدمات بانکی (زمانی فراهانی، 1388). در بسیاری از موارد بانکداری الکترونیک را بانکداری مجازی نیز مینامند و این امر به سبب امور بانکی به صورت مجازی و دور از شعب بانک است (لیائو، 1999). بانکداری الکترونیک به معنای یکپارچهسازی تمامی فعالیتهای یک بانک از طریق فنآوری نوین اطلاعات و ارتباطات مبتنی بر فرآیندهای بانکی، منطبق بر ساختار سازمانی بانکهاست که امکان ارائه تمامی خدمات مورد نیاز مشتریان را فراهم میکند. در بانکداری الکترونیک مشتریان دسترسی مستقیم به سیستم اطلاعات بانکها از خانه، محل کار، مدرسه و یا هر جای دیگر دارند. در این حالت مشتریان به عنوان کاربر نهایی سیستم پرازش اطلاعات بانکها تعریف میشوند (پیکارینن، 2000).
بانکداری الکترونیک را میتوان استفاده از فنآوری پیشرفته شبکههای ارتباطی و مخابراتی جهت انتقال وجوه در سامانه بانکداری معرفی کرد که ضمن ارائه جامع خدمات بانکی در فکر توسعه و تحول بر مبنای جلب رضایت مشتری و افزایش درامد بر مبنای ارائه خدماتی است که در قبالش کارمزد دریافت میدارد. بانکداری الکترونیک، یکپارچهسازی بهینه همه فعالیتهای یک بانک از طریق بکارگیری فناوری نوین اطلاعات است که امکان ارائه کلیه خدمات مورد نیاز مشتریان را فراهم میکند (بلونت و همکاران، 2005).
تجارت به وسیله گوشی همراه در جهان به سرعت رشد کرده است، براساس گزارش منتشر شده توسط مرکز اطلاعات شبکه اینترنت چین (CNNIC) با توجه به ۶۹ درصد از کاربران اینترنت، تعداد کاربران اینترنت به وسیله موبایل در چین به ۳۵۶ میلیون نفر افزایش یافته است (CNNIC, 2012). در مواجهه با بازار وسیع و ایده آل ارائهدهندگان خدمات، انواعی از خدمات گوشی همراه همانند، پیام رسانی سریع گوشی همراه، بازیهای موجود در موبایل و بانکداری موبایل ارائه میشود.
2-10-1- خدمات بانکداری با تلفن همراه
با توسعه سیستمهای الکترونیکی مانند اینترنت موسسات تحت تأثیر قرار گرفته اند. شبکه جهانی وب به طور اساسی انتظارات مشتریان را درمورد سرعت ، دقت ، قیمت و خدمات تغییر داده است. فاصله جغرافیایی معنای خود را از دست داده است و در دسترس بودن خدمات، سهولت و سرعت توزیع خدمات باعث ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان ها ، میگردد. برای رقابت در این محیط پیچیده کسب وکارها مجبور هستند جدیدترین وجذاب ترین خدماتی را که مشتریان خواستار هستند در اختیار آنها قرار دهند.
بنظر می‌رسد تغییرات بازار و فناوری سریع‌تر از آنچه انتظار می‌رود، ‌روی می‌دهد و همانطور که پیتر دراکر گفته است تنها چیز ثابت در کسب و کار تغییر است. محیط‌های بسرعت درحال تغییر، ساختارهای کسب و کار درحال تغییر، و قواعد رقابت به عنوان بخشی از زندگی معمولی اغلب شرکت‌ها می‌باشد که برای بقا در عرصه کسب و کار شروط لازم هستند. در طول دو دهه گذشته، شرکت‌ها در دهه ۱۹۸۰ و تا حدودی در دهه۱۹۹۰، ‌با کاهش در تعداد نیروی کار،کوچک‌سازی، متناسب سازی، کاهش بودجه و روحیه اندک کارکنان‌شان مواجه بوده‌اند. در حالیکه نقطه توجه اصلی برروی هزینه‌های کوتاه‌مدت عملیات قرار گرفته، اما هیچ شرکتی نتوانسته برای همیشه از چنین رویکردی استفاده نماید. چالش اصلی برای یک شرکت به منظور بقا، ‌دستیابی به یک مزیت رقابتی است. تنها راه رسیدن به چنین موقعیتی، تمایز و نوآوری مستمر می‌باشد که به شکل تولید کالاها و خدمات، خط تولید، فرایندهای سازمانی یا مدل‌های کسب و کار جدید انجام می‌پذیرد
بانکداری موبایل به این معنی است که همواره کاربر پایانههای موبایل را برای دسترسی به خدمات واریزی گوناگون همچون کنترل دریافت و پرداخت، انتقال حواله، واریز حساب و مدیریت مالی میپذیرد. شبکههای موبایل کاربر را از محدودیتهای فضایی و فیزیکی رها میکند و آنان را در استفاده از خدمات بانکداری موبایل در هر لحظه از زمان از هر نقطهی مورد نظر توانمند میسازد. این فرآیند آسایش و رفاه بیشتری را برای کاربران فراهم میآورد. با این وجود، بانکداری موبایل ممکن است خطرات و ابهاماتی را نیز در برداشته باشد. به عنوان مثال، شبکههای موبایل به حملات انجام یافته توسط عملکرها و موانع اطلاعاتی آسیبپذیر میباشد. در پایانههای موبایل ویروسها و تروژن هایی نیز ممکن است وجود داشته باشند. این مشکلات نگرانیهای کاربران را دربارهی ایمنی پرداخت افزایش میدهد و اعتماد آنان را نسبت به بانکداری موبایل کاهش میدهد که همواره ممکن است بر اهداف و روشهای استفاده آنها تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد. اعتماد اولیه به اعتمادی که در طول اولین تعامل با بانکداری از طریق تلفن همراه ایجاد میشود، اشاره میکند (مک نایت و همکاران، 2002).
ایجاد اعتماد اولیه کاربر برای ارائهدهندگان خدمات بانکداری موبایل لازم و ضروری میباشد. از طرفی به علت فقدان تجربه قبلی، کاربران ممکن است خطرات و ابهامات بیشتری را به هنگام استفاده از خدمات بانکداری موبایل برای اولین بار دریافت کنند. آنها نیازمند ایجاد اعتماد اولیه جهت کاهش خطر احتمالی میباشند. آنها ممکن است مرکز خدمات خود را به ارائه دهندگان خدمات و یا بانکداریهای آنلاین دیگر تغییر دهند. بنابراین، ارائه دهندگان خدمات نیازمند ایجاد اعتماد اولیه جهت حفظ کاربران میباشند.
2-10-2- مروری بر ویژگی‌های بانکداری اینترنتی
ب
انک‌های صددرصد اینترنتی با هدف اصلی قبول سپرده، به عنوان بانک‌های بدون شعبه یادستگاه خودپرداز می‌باشند که با استفاده از وب سایت، مشتریان را جذب و خدمات خود را ارائه می‌دهند. زمانی که بانک SFNB برای اولین بار ارائه حساب‌های سپرده و قبول پرداخت قبوض، خدمات خود را آغاز نمود، ایده بانکداری با استفاده از وب، اقدام و حرکت جدیدی بود. در حقیقت، بانک SFNB هرگز شعبهای به صورت فیزیکی ایجاد ننمود و به جای آن، با استفاده از وب سایت به پذیرش حساب‌های جدید دست زد. در ان زمان، اندک بانک عادی در امریکا امکان بررسی مانده‌های حساب را از طریق شبکه اینترنت به مشتریان می‌داد و هیچکدام از خدمات پرداخت قبوض را هنوز ارائه نمی‌نمودند.
در این سال‌ها، بانکداری از طریق شکبه، همزمان با بانکهای عادی رشد کرد. از آنجایی که بانک‌های اینترنتی اقدام به تاسیس شعبه و خودپرداز نمی‌نمایند و بانک‌های عادی به طور مرتب بر شعبه‌ها و دستگاه‌های خودپرداز خود می‌افزایند، بعضی ممکن است که فکر کنند، بانک‌های عادی لکیه فعالیتها و خدمات یکه بانکهای اینترنتی ارائه می‌دهند را نیز انجام می‌دهند. اما وظیفه اصلی بانک‌های اینترنت ارائه خدمات به مشتریان با بهترین برنامه برای انجام تراکنش بر روی خط اینترنت می‌باشد. با اینکه وظیفه اصلی این بانک‌ها ارائه خدمات از طریق اینترنت است، مشتریان محدود به این شیوه از ارتباط نیستند، بلکه از طریق تلفن و پست نیز میتوانند تماس برقرار کنند.
2-10-3- مزایای بانک‌های صددرصد اینترنتی
همانند هرگونه تجارت الکترونیکی، مزایا و معایبی برای کار با این نوع بانک‌ها وجود دارد که در این بخش به طور خلاصه به آن می‌پردازیم.
در صورتی که شما تصمیم به کنار گذاشتن بانک خود و حرکت به سمت دنیای جدید بانک صد درصد اینترنتی گرفته‌اید، چه انتظاری از این تجربه جدید می‌توانید داشته باشید؟
با توجه به قابلیت ان در ارائه خدمات در وب سایت، این نوع بانک‌ها مزایای مهمی‌را در بردارند:
دستیابی در هر مکان و هر زمان
تا زمانی که شما یک کامپیوتر و امکان اتصال به اینترنت را دارید، بدون در نظر گرفتن ساعات بانکی و تعطیلات، می‌توانید به آن دسترسی داشته باشید.
عدم هرگونه دردسر برای گشایش حساب
بانک‌های صددرصد اینترنتی نه تنها برای گشایش حساب، امکان انجام کلیه مراحل از طریق خط اینترنت را می‌دهند، بلکه واریز وجه برای گشایش حساب نیز می‌تواند انجام شود.
وب سایت‌هایی که دارای ویژگی‌های سهولت در استفاده و قدرت عملیاتی بیشتری می‌باشند:
اینترنت تنها شعبه برای بانک‌های اینترنتی محسوب می‌شود. این گونه بانک‌ها با جهت گیری بهتر به طرف مشتری و با ایجاد یک ارتباط از طریق شبکه، تجارت بسیار بهتری را برای کاربران آن – در مقایسه با بانک‌های عادی- به ارمغان می‌آورد.