بانکداری الکترونیکی در ایران، الگوهای نوین ارزیابی عملکرد، مفهوم بانکداری الکترونیک

 

در دنیای کنونی با توجه به ضرورت سیستم های نوین بانکداری الکترونیک در سطوح بازرگانی و تجارت ، سیستمی که بتواند در زمان، هزینه و نیروی انسانی تا حدود زیادی صرفه جویی کند از اهمیت فراوانی برخوردار است . موفقیت هر سازمانی با بهره وری و بهبود مستمر در تمامی ابعاد و اصلاح الگوی بکارگیری منابع ، وابسته شده است لذا سازمان ها می بایست با توجه به محدودیت های موجود برروی عوامل اثر گذارتر و یا به اصطلاح عوامل بحرانی موفقیت تمرکز نمایند.
در این تحقیق به مهمترین و متداولترین الگوها و مدل‌های اجرای فرایند ارزیابی عملکرد در اداره بانکداری الکترونیک بانک ملت اشاره می‌گردد . در الگوهای نوین ارزیابی عملکرد، مدل های کمی مثل معیار بهره‌وری با رویکرد ارزش افزوده، معیار کارآمدی با رویکرد اثربخشی و کارآیی و معیار سودآوری با رویکرد حسابرسی عملکرد؛ و مدلهای کیفی، مثل معیار توصیفی و ارزشی با رویکرد تعهد سازمانی و اخلاق سازمانی و چند معیار دیگر بکار گرفته خواهد شد. در ابتدا برای اجرای این تحقیق ، آرمان ها تعریف، اولویت بندی و درجه اهمیت آنها مشخص و عوامل بحرانی موفقیت سازمان را از میان عوامل تاثیرگذار بر موفقیت سازمان شناسایی نموده و با بهره گرفتن از نرم افزارهای مدل تصمیم گیری چند معیاره (TOPSIS) و بکارگیری ابزار و نرم افزارهای مرتبط اولویت بندی می‌‌نماییم . مطالعه موردی در این تحقیق ، شناسایی عوامل بحرانی موفقیت اداره کل بانکداری الکترونیک بانک ملت و اولویت بندی آنها می باشد در نهایت با توجه به نتایج ارائه شده ، عامل های بحرانی موفقیت از میان عوامل تاثیرگذار شناسایی می شوند .
۱-۲) اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق و انگیزه انتخاب آن
پس از پایان جنگ تحمیلی ۸ ساله مشکلات و معضلات اقتصادی که گریبانگر نظام اقتصادی کشوربه خصوص نظام سنتی بانکداری ایران بود ، نمایان گردید ،‌ به همین جهت سیاستگذاران اقتصادی و بانکی کشورمان مصمم شدند بااصلاح ساختار سیستم بانکی کشور، زمینه شکوفایی و رشد و بالندگی اقتصاد ملی را فراهم کنند ، از این رو بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با هدف بهبود سرویس دهی بانک ها به مشتریان واستفاده بهینه از بودجه های تخصیص یافته به پروژه های انفورماتیک بانک ها، طرح اتوماسیون بانکی یا همان بانکداری الکترونیکی رابطور جدی در اولویت فعالیتهای خودقراردادکه شامل بهینه سازی روش های بانکداری، اتوماسیون شعب ، سرپرستی ها و تهیه یک الگوی نرم افزاری ،سخت افزاری و مخابراتی برای استفاده بانکهای کشور بود.
توسعه فناوری اطلاعات آثار و تبعات مثبتی در عرصه های مختلف اقتصادی و جوامع بهره بردار از این فناوری ها گذاشته است. تجارت نوین نیازمند ابزارها و زیر ساخت های مناسبی برای گسترش فرایندهای اقتصادی است. یکی از مهمترین شاخص ها در مراودات تجاری, بانک ها هستند. بانک ها با برقراری ارتباطات تنگاتنگ و نزدیک با مردم نقشی کلیدی را در عرصه تجارت بازی می کنند و به همین دلیل همیشه در تلاش هستند تا برای پیشی گرفتن از رقیبان خدمات خود را در ابعاد کمی و کیفی گسترش دهند. ورود بانک ها به عرصه بزرگ فناوری اطلاعات این امکان را برای آنها فراهم آورد تا جهش های چشمگیری برای ارائه و گسترش خدمات خود داشته باشند. آنها با بهره گرفتن از ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی هر روز شیوه های جدیدتری را به مشریان خود معرفی می کنند تا مشتری سریع تر و بهتر از گذشته خدمات مورد نیازش را دریافت کند. در واقع فناوری های ارتباطی و اطلاعاتی به بانک‌ها در رسیدن به شعار همیشگی مشتری محوری کمک بزرگی کردند. اتوماسیون سامانه های بانکی در کنار آموزش مناسب کارکنان و مشریان به بانک ها این فرصت را داد که ضمن ارائه خدمات مطلوب تر، اعتماد مشتریان را به استفاده از سامانه های الکترونیکی بانکداری افزایش دهد. جریان فناوری گرایانه در بانک ها حاکی از دغدغه، توجه و نگاه تازه ای در زمینه مسایل اقتصادی و تجاری و به تبع آن مسایل بانکی می باشد. نباید این مساله را از ذهن دور ساخت که تحولات معاصر جهانی به خصوص در عرصه اقتصاد حاصل همگرایی جریان ها و مسایل گوناگونی است و در این بین بانکداری نیز از تحولاتی همچون انقلاب اطلاعات، جریان سرمایه، تحولات فناوری و تحولات سازمانی بی تاثیر نبوده است.
ناگفته نماند سابقه بانکداری الکترونیکی در ایران به سالهای دهه پنجاه شمسی باز می گردد که در آن دوران بانک موسوم به “تهران” با نصب هفت تا دو دستگاه خودپرداز در شعب خود نخستین پرداخت اتوماتیک پول را – البته درشعب خود- رقم زد.
بانکداری الکترونیکی به عنوان یک مفهوم عام در توسعه دیجیتالی خدمات بانکداری به شمار می رود و به همین دلیل ممکن است در شناخت آن جزنگری ها و استنباط های شخصی تاثیر گذار باشد. مفهوم بانکداری الکترونیکی و کارایی های آن، برای بسیاری از افراد هنوز به طور کامل شناخته شده نیست و به همین دلیل هم بهره برداری بهینه ای از سرمایه گذاری های انجام شده برای توسعه‌ آن صورت نمی گیرد.
از سوی دیگر چالش مدیریت همیشه بهره برداری از نظام ها و فناوری های نو را با مشکلات و مسایل مختلفی رو به رو ساخته است. رسیدن به رویکرد جامع و کلان در مدیریت بنگاه های مالی می تواند زمینه ساز تحول و گرایش عمومی به کاربرد بانکداری الکترونیکی باشد. از این رو کاربرد بانکداری الکترونیکی نه تنها خالی ازلطف نیست بلکه ضروت آن غیر قابل انکار است. و در یک جمله می توان گفت که بانکداری الکترونیکی یک ضرورت است نه
یک ا
نتخاب .گسترش رقابت همراه با تحولات وسیع در عرصه تجارت و بانکداری الکترونیکی در کشورمان بخصوص در بانک ملت ، بسیاری از روش های سنتی را متحول ساخته و فضای رقابت را در بکارگیری فن آوری های نو حاکم نموده است. نظام بانکی نیز از این قاعده مستثنی نبوده و با پیدایش مفاهیم نوین در بانکداری، شیوه ارائه خدمات به مشتریان دچار تحول شده است. با توجه به شیوه های سنتی موجود در بانک ملت و نارسایی این روش ها در ارائه خدمات جدید، ضرورت انجام این تحقیق با محوریت شناسایی تاثیرات بر بهبود عملکرد بهتر و همچنین موانع و راهکارهای توسعه بانکداری الکترونیکی در این استان ، در چارچوب سند چشم اندازی به آینده احساس گردید. این تحقیق به دنبال شناسایی عمده ترین دلایل و موانع توسعه بانکداری الکترونیکی در بانک ملت است و به همین منظور پس از نمونه گیری تصادفی به ارزیابی و طبقه ای بندی و رتبه بندی متناسب، فرایند تحقیق اجرا گردید.
۱-۳) سوالات تحقیق
با توجه به ماهیت تحقیق ،فرضیه ایی وجود ندارد بنابراین از سوالات تحقیق بجای فرضیه استفاده خواهد شد . این تحقیق ، ارزیابی ورتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت(CSF)بانکداری الکترونیک بارویکرد TOPSIS را بررسی نموده و باسوالات عمده تحقیق به شرح ذیل می باشد :
شاخص های مناسب برای ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF)در بانکداری الکترونیک کدامند ؟
در کــارکرد بانکداری الکترونیک چه عناصری وجود دارد و تعامل بین این عناصر چگونه است ؟
مدل مفهومی مناسب برای ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF)در بانکداری الکترونیک دارای چه مؤلفه ها و فرایندی است ؟
چگونه می توان از مدل پیشنهادی برای ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF)در بانکداری الکترونیک استفاده نمود؟
۱-۴) اهداف تحقیق
هدف اصلی این تحقیق کاربرد تکنیک های ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF) دربانکداری الکترونیک بانک ملت جهت تخصیص بهینه منابع موجود به مصارف است
طراحی مدلی مناسب برای ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF) در بانکداری الکترونیک بانک ملت
تدوین شاخص های ارزیابی و رتبه بندی عوامل بحرانی موفقیت (CSF) دربانکداری الکترونیک بانک ملت