بررسی نوع دوستی در روابط اجتماعی و عوامل موثر بر آن- قسمت ۲

بسیاری از اندیشمندان معتقدند انسان، تنها به وسیله خودخواهی تحریک می شود و اساساً به دنبال برآورده ساختن نیازها و امیال خود است(باستون،۱۹۹۱).
آگوست کنت نخستین بار مفهوم نوع دوستی را به کاربرد و معتقد بود در هر انسانی دو نیرو یا انگیزه مجزا وجود دارد یکی از آن معطوف به خود در تعقیب منافع خود است که خودخواهی است و دیگری معطوف به دیگران ودرجهت منفعت دیگران است که نوع دوستی است.
در فرایند زندگی اجتماعی روزمره خصوصا در شهرهای بزرگ، وضعیت هایی اضطراری اتفاق می افتند که طی آن برخی شهروندان به طور ناگهانی دچار یک مسئله یا مشکل اساسی شده شدیدا به کمک دیگران نیازمند می شوند تا به جریان عادی زندگی برگردند. نوع دوستی اساسا یک ارزش والای اجتماعی و یک تکلیف اخلاقی اجتماعی است که تضعیف آن می تواند منجربه اختلال رابطه ای در جامعه گردد.
دورکیم در بررسی تجربی خودکشی، نشان داد که با افزایش انسجام اجتماعی، خودکشی نوع دوستانه افزایش می یابد که طی آن افراد، خود را قربانی منفعت دیگران می کنند (نقل از ذکایی، ۱۳۸۰: ۸۰). از نظر دورکیم، نوع دوستی یک تزیین دلپذیر برای زندگی اجتماعی نیست بلکه برای همیشه، مبنای اساسی آن خواهد بود (پیلیاوین و چارنگ، ۱۹۹۱). نوع دوستی اساسا یک ارزش والای اجتماعی و یک تکلیف اخلاقی اجتماعی است که تضعیف آن، می تواند منجر به اختلال رابطه ای در جامعه گردد. از نظر سی رایت میلز یکی از مسایل اجتماعی مهم جوامع امروزی، کاهش حس نوع دوستی است (الول، ۲۰۰۲: ۶۲). که به ویژه در جوامع شهری، کاملا ملموس است (آرونسون، ۲۰۰۲: ۳۹۸). به همین دلیل توجه به موضوع نوع دوستی و چگونگی تقویت آن در روابط اجتماعی بسیار مورد عنایت است.
شواهد بیانگر آن هستند که در ایران به ویژه در سطح کلان مانند وقوع زلزله و غیره بسیاری از مردم مایل هستند به قربانیان کمک کنند اما به نظر می رسد تمایل به نوع دوستی در سطوح خرد مانند روابط روزمره اجتماعی به خصوص در جامعه شهری، در حال کاهش است (محسنی،۳۱۳:۱۳۷۹ ؛ رفیع پور، ۹۶:۱۳۷۷ ).
براساس مستندات ایران یکی از بالاترین نرخهای وقوع حوادث طبیعی و غیر طبیعی را در جهان داراست (صدیق سروستانی ۸۲:۱۳۸۲).
و این امر ضرورت بررسی نوع دوستی را در جامعه ایران آشکار می سازد. بنابراین امروزه نوع دوستی به عنوان یک مساله اجتماعی مطرح شده است در پاسخ به این که چرا در هنگام وقوع وضعیت های اضطراری برخی نوع دوستی و برخی بی تفاوت هستند دیدگاه های مختلف شکل گرفته اند. نوجوانان در هر جامعه ای سرمایه های اساسی جامعه برای ادامه حیات پویای خود نیاز به استفاده از نیروی فکری ذهنی دارند یکی از مساله های مهم در طول زندگی نوع دوستی است که ذهن هر فرد به ویژه جوانان را به خود مشغول می کند.
امروزه در ایران و سایر کشورهای جهان نوع دوستی به عنوان یک مساله اجتماعی مطرح شده است. هر چند بیشتر جامعه شناسان این پدیده را پدیده ی جهانی می دانند اما مسلماً زمینه ها و پیامدهای اجتماعی این پدیده در تمامی جوامع یکسان نیستند. برخی از صاحب نظران معتقدند منشا نوع دوستی دنیای غرب است.
بنابراین، نوع دوستی در جوامع مدرن غربی معلول چالش میان ارزشهای سنتی و مدرن بوده است. با وجود این- جوامع غیر غربی سرگذشتی متفاوتی نسبت به جوامع غربی داشته اند نوع دوستی در این جوامع معلول عوامل متنوع تر و پیچیده تری بوده است.
از یک سو جوامعی در قرون اخیر در معرض ارزشهای مدرن قرار گرفته اند که این پدیده ارزشها و هویت سنتی آنها را مورد چالش قرار داده است. از سوی دیگر آنها در عرصه داخلیف بنابراین علل قومی، زبانی، فرهنگی و سیاسی دارای درگیری ها و تعارضهای زیادی بوده اند.
وجود همین درگیریها و تعارض ها موجب پیچیدگی مسئله بحران نوع دوستی در چنین جوامعی شده است این امر توجه دانشمندان علوم اجتماعی را به خود جلب کرده است. (معیدفر،۱۲۴:۱۳۷۹-۱۱۸). نوجوانان در هر جامعه ای سرمایه های اصلی و نیروهای بالقوه ای هستند که جامعه برای ادامه حیات پویای خود نیاز به استفاده از نیروهای فکری و ذهنی آنان دارد اغلب نوجوانان با توجه به ویژگیها و خصایص روانی- اجتماعی که مختص این دوره سنی است قادر نیستند به صورت کامل برداشت و تجزیه و تحلیل واقعی از مسائل پیرامون زندگی خود داشته باشند.
در نتیجه تحت تاثیر رفتارهای احساسی و عاطفی قرار می گیرند. یکی از بحران های مهم در طول زندگی، بحران نوع دوستی است که در نوجوانان اتفاق می افتد ودر سازگاری شخصی، روابط اجتماعی- پیشرفت تحصیلی و طرح ریزی شغل نوجوانان اختلال عمده ایجاد می کند.
امروزه مساله نوع دوستی توجه بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته است. یکی از مهمترین علتهای این پدیده تغییر پذیری بیشتر هویت های انسانی- اجتماعی در دنیای مدرن است در حالی که در بخش مهم از تاریخ بشر اندیشها و هویت های انسانی- اجتماعی- کمتر در معرض تغییر و دگرگونی بوده اند. در این زمینه مدرنیته و جهانی شدن آن از مهمترین عوامل موثر بوده است پیدا شدن شخصیت سالم و آگاه در نوجوانان مستلزم بهره گیری صحیح از نهادهای اجتماعی است اگر نهادهای اجتماعی و بخصوص نهادهای آموزشی و فرهنگی کارکردهای خود را به نحواحسن برای انتقال میراث فرهنگی و هویت واقعی جامعه به نوجوانان انجام دهند میزان آگاهی و بینش آنان افزایش پیدا می کند. افزایش آگاهی از گذشته واقعی، فرهنگ و تغییرات آن در جریانات سیاسی- فکری- اجتماعی در کسب نوع دوستی موثر است.
اگر شرایط اجتماعی- سیاسی فرهنگی جامعه به گونه ای باشد که آ

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

گاهی سطحی و کاذب در مورد رویدادهای مختلف به نوجوانان داده شود بحران کم شدن نوع دوستی در آنان افزایش خواهد یافت. افزایش بحران نوع دوستی، علوم اعتماد به نفس را موجب شده و در بی اعتمادی و بد بینی نوجوانان موثر واقع می شود در نتیجه نوجوانان رضایت خاطر واقعی بدست نیاورده وبه دنبال گمشده خود می گردند. در چنین شرایطی امکان نفوذ عناصر و فرهنگی بیگانه در شخصیت و رفتار آنان افزایش یافته وبه این ترتیب ممکن است تقلید کورکورانه از سوی آنان صورت گیرد.
بنابراین، جدیترین بحران نوع دوستی یا عدم توانایی فرد در هر گروه سنی در قبول نقشی که جامعه از او انتظار دارد می باشد که ناموفق بودن در رویارویی با آن پیامدهای منفی بسیاری دارد. چنین شخصی در ادمه زندگی مشکلات فراوانی پیش رو خواهد داشت و دچار سردرگمی، آشفتگی برای پذیرش نقش ها خواهد بود.(بابایی فرد، ۶:۱۳۸۲).
در این وضعیت بحرانی در برخورد با مسائل اجتماعی- اخلاقی، اعتقادی وسیاسی جامعه دچار تنش، پراگندگی آزار، و عقاید می گردد. که در جامعه کنونی شاهد آن هستیم. کمابیش این بحران باعث دگرگونی در باورهای مذهبی و حتی کاهش علاقه به مذهب کمرنگ شده است.
بدین صورت عوامل موثر برنوع دوستی دانش آموزان دبیرستان های شهر تهران در سال ۹۲ چیست؟

 

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

۳-۱- اهمیت و ضرورت تحقیق

 

در فرایند زندگی اجتماعی روزمره، خصوصا در شهرهای بزرگ، وضعیت هایی اضطراری اتفاق می افتند که طی آن برخی شهروندان به طور ناگهانی دچار یک مسئله یا مشکل اساسی شده، شدیدا به کمک دیگران نیازمند می شوند تا به جریان عادی زندگی برگردند. در بسیاری از این گونه وضعیت ها، شاهدان و ناظران اقدام به نوع دوستی می کنند و فرد نیازمند را با کمک رسانی مورد حمایت قرار می دهند، اما در بسیاری از موارد دیگر شاهدان و ناظران تمایلی به کمک رسانی ندارند و با بی اعتنایی و بی تفاوتی از کنار صحنه می گذرند. در پاسخ به این که چرا در هنگام وقوع وضعیت های اضطراری برخی نوع دوستی و برخی بی تفاوتند دیدگاه های مختلفی شکل گرفته اند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *