بورس اوراق بهادار، بازده مورد انتظار، حقوق صاحبان سهام

 

جدول ۲- ۱ مطالعات انجام شده پیرامون مدل های چند شاخصه و عوامل آنها
شاید واضح ترین مثال از این تاثیرات غیر بازار عامل صنعت باشد. یک مدل چند شاخص بصورت زیر است:
در این مدل NFعامل غیر بازار است و سایر متغیر ها :
= بازده (TR) اوراق بهادار i ؛
= بازده (TR) شاخص بازار؛
= آن بخش از بازده اوراق بهادار i که مستقل از عملکرد بازار است؛
= معیار حساسیت بازده سهام به عامل i؛
= خطای باقیمانده تصادفی.
منطقی است که مدل چند شاخصی بهتر از مدل تک شاخص عمل نماید برای اینکه در این مدل برای تعیین روابط میان بازده سهام از اطلاعات بیشتری استفاده می شود. در نتیجه، مدل چند شاخصی در میان دو مدل مارکوئیتز و شارپ قرار می گیرد( تهرانی و نوربخش، ۱۳۸۸،ص ۱۸۲) ۲-۱-۵- مدل سه عاملی فاما و فرنچ
فاما و فرنچ(۱۹۹۲) تجزیه و تحلیل فاما و مک بث(۱۹۷۴) را توسعه دادند، آنها پی بردند که در طول ۴۰ سال گذشته سهامی که نقش بیشتری را در تغییر پذیری شاخص موزون بورس اوراق بهادار نیویورک داشته اند، نرخ بازده بیشتری را نیز فراهم نموده اند و مشاهده نمودند که بعد از کنترل اندازه شرکتها رابطه بین متوسط بازده و بتا مستقیم و منفی می شود. در توجیه مطالب فوق فاما و فرنچ(۱۹۹۲) پی بردند که برخلاف بتای سهام که پیش بینی کننده بسیار ضعیفی از بازده مورد انتظار آتی است، نسبت ارزش دفتری هر سهم به ارزش بازاری هر سهم، پیش بینی کننده خوبی است. بدین صورت که سهام با نسبت های ارزش دفتری به ارزش بازاری بالاتر، نرخ های بازده بیشتری را برای سرمایه گذاران فراهم می سازد. لیکن این مطلب ضرورتاً در هر دوره کوتاه مدت صادق نیست؛ به بیان دیگر، در بلند مدت انتظار چنین رفتاری را از بازده سهام خواهیم داشت. فاما و فرنچ با در نظر گرفتن اکثر متغیرهای پیشنهادی در ادبیات موضوع، این چنین نتیجه گیری نمودند که بین سالهای ۱۹۶۳ و ۱۹۹۰ ، به هنگام در نظر گرفتن بتا با سایر متغیرها، بتا با متوسط بازدهی سهام ارتباطی ندارد و دو متغیر غالب در واقع اندازه و نسبت ارزش دفتری به ارزش بازاری است (راعی و تلنگی، ۱۳۸۷،ص۳۵۲).
در تحقیق فاما و فرنچ که در آن از روش سری زمانی برای شناسایی عواملی که نرخ های بازدهی سهام و اوراق قرضه را تشریح می کنند استفاده شده است. پژوهش آنها نشان می دهد که نرخهای بازدهی ماهانه سهام با سه عامل در ارتباط اند عامل بازار- عامل اندازه- و عامل ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام. مدل عاملی آنها برای سهام در قالب معادله، به شرح زیر است:
عامل اول به طور ساده نرخ بازده اضافی یکی از شاخص های وسیع بازار سهام نسبت به نرخ بازدهی یک ماهه اوراق خزانه است. عامل اندازه (SMB) را می توان به عنوان تفاوت میان نرخ های بازدهی ماهانه دو شاخص در نظر گرفت) شاخص سهام شرکت های کوچک و شاخص سهام شرکت های بزرگ(.عامل ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام (HML) نیز به عنوان تفاوت میان نرخ بازدهی ماهانه دو شاخص در نظر گرفته می شود. فاما و فرنچ همچنین دو عامل را شناسایی کردند که به نظر می رسد نرخ بازدهی ماهانه اوراق قرضه را تشریح می کنند. مدل عاملی آنها برای اوراق قرضه در قالب معادله بشرح زیر است:
این دو عامل عبارتند از عامل ساختار زمانی نرخ های بهره و عامل نکول عامل ساختار زمانی نرخ بهره به طور ساده تفاوت میان نرخ های بازدهی ماهانه اوراق قرضه بلند مدت خزانه و اوراق یک ماهه خزانه است. عامل نکول تفاوت میان نرخ های بازدهی ماهانه سبد سرمایه گذاری اوراق قرضه بلند مدت شرکتی و اوراق قرضه بلند مدت خزانه است( فاما و فرنچ، ۱۹۹۳).
۲-۱-۶- معیار های اندازه گیری ریسک
۲-۱-۶-۱ میانگین موزون یکسان واریانس سهام
طبق گفته گویل و سانتا کلارا، واریانس ماهانه سهام iبا بهره گرفتن از بازده ماهانه قیمت سهام از طریق ذیل محاسبه می گردد:
که در آن Dتعداد روز های معامله در ماه tو rبازده سهام Iدر در روز dاماست. قسمت دوم رابطه در سمت راست تعدیلگری برای خود همبستگی در بازده روزانه با بهره گرفتن از رویکرد فرنچ و همکاران(۱۹۸۷) می باشد.
گویل و سانتا کلارا، میانگین واریانس سهام را بصورت میانگین حسابی از واریانس ماهانه بازدهی هر سهم به شکل زیر محاسبه کرد
که در آن Nتعداد های موجود در ماه tاست. گویل و سانتا کلارا با بهره گرفتن از میانگین موزون یکسان واریانس سهام جهت پیشبینی دوره آینده بازدهی مازاد بر شاخص موزون یکسان بازار انجام داد.
۲-۱-۶-۲- میانگین ارزش وزنی واریانس سهام