بورس اوراق بهادار تهران، بازارهای اولیه و ثانویه، استانداردهای حسابداری

 

موارد افشا در قانون تجارت
قانون تجارت ایران در سال ۱۳۱۱ تصویب و لایحه اصلاحی آن نیز در سال ۱۳۴۷ تصویب گردیده است. طبق قانون تجارت، شرکتها ملزم به فراهم آوردن حداقل میزان اطلاعات همچون ترازنامه، صورت سود و زیان و گزارش حسابداران رسمی در رابطه با این صورتها میباشند.
افشای اجباری طبق استانداردهای حسابداری ایران
از جمله دیگر مراجع رسمی قانونگذار در رابطه با افشای اطلاعات، سازمان حسابرسی میباشد. این سازمان به موجب ماده واحده مصوب پنجم دی ماه ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی تشکیل گردید. از جمله وظایف این سازمان تدوین و تعمیم اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی میباشد که هم اکنون این امر با انتشار استانداردهای حسابداری و حسابرسی صورت میپذیرد و شرکتها در تهیه، ارائه و افشای اطلاعات حسابداری ملزم به رعایت این استانداردها میباشند.
قوانین و مقررات بورس اوراق بهادار در خصوص افشای اطلاعات
با توجه به نوسانات اخیر بازار بورس و افزایش روزانه و غیر مترقبه بهای سهام عرضه شده در بورس اوراق بهادار تهران، و به منظور شفاف سازی هرچه بیشتر بازار سهام و تسهیل جریان اطلاعات مربوط به اوراق بهادار و دسترسی به موقع و گسترده کاربران و سرمایه گذاران به اطلاعات پیش و پس از داد و ستد سهام، بخشنامه افشای فوری اطلاعات به شماره ۱۱۳۹۲/۱۷۰ مورخ ۲۳/۰۵/۱۳۸۰ و آیین نامه افشای اطلاعات شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار، در جلسات مورخ ۲۷/۰۸/۱۳۸۰، ۲۵/۰۹/۱۳۸۱، ۰۲/۱۰/۱۳۸۱، ۲۸/۱۱/۱۳۸۱ و ۱۶/۰۴/۸۲ شورای بورس از تصویب گذشت. این مقررات با رعایت بند یک ماده ۴ قانون بورس اوراق بهادار مصوب اردیبهشت ۱۳۴۵ که بیان میکند یکی از وظائف شورای بورس تصویب آیین نامه ها و مقررات لازم برای اجرای قانون بورس است، ابلاغ شد(حجازی و همکاران، ۱۳۸۹).
در یکم آذر ۱۳۸۴ ، قانون جدید بازار اوراق بهادار به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید. قانونگذار به مباحث شفافیت و اطلاع رسانی توجه بسیاری نموده است، به گونه ای که فصل پنجم این قانون مشتمل بر ۶ ماده و ۲ تبصره به اطلاع رسانی در بازارهای اولیه و ثانویه اختصاص یافته است (حجازی و همکاران، ۱۳۸۹). در جدول شماره ۲-۱ الزامات افشا طبق ماده ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار آورده شده است.
جدول ۲۱: الزامات افشا طبق ماده ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار
ردیف
الزامات افشا طبق ماده ۴۵ قانون بازار اوراق بهادار
۱
صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده
۲
صورتهای مالی میاندورهای شامل صورت های مالی شش ماهه حسابرسی شده، صورتهای مالی سه ماهه
۳
اطلاعاتی که اثر با اهمیتی بر قیمت اوراق بهادار و تصمیم سرمایهگذاران دارد

در نهایت در سال ۱۳۸۶ با تصویب دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران شرکتهای عضو ملزم به افشای اطلاعات بااهمیت طبق این دستورالعمل میباشند. این دستورالعمل شامل ۳ فصل، ۲۱ ماده و۹ تبصره میباشد به طوری که فصل اول تعاریف و اصطلاحات، فصل دوم کلیات و فصل سوم موارد افشا را در بر میگیرد. برخی از موارد افشای این دستور المل بشرح جدول ۲-۲ می باشند:
جدول ۲۲: الزامات افشا طبق دستورالعمل اجرایی افشای بورس اوراق بهادار
ردیف
موارد افشا طبق دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات