بورس اوراق بهادار تهران، دارایی های نامشهود، داراییهای نامشهود

 

ارزش بازار به دفتر یکی از روش های عمومی شناخته شده جهت اندازه گیری داراییهای نامشهود و سرمایه فکری است. این ارزش از طریق اختلاف بین ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت محاسبه میشود. این روش علیرغم سادگی دارای برخی مشکلات در اندازه گیری و نیز تفسیر نتایج میباشد. ارزش دفتری بستگی به استاندارد ملی و یا بین المللی دارد که براساس آن حسابها تهیه شده اند که ممکن است در عمل ارزش دفتری را دستخوش تغییر نمایند. از طرف دیگر ارزش سهام در بازار همواره در حال تغییر است که نتایج حاصله را صرفاً برای زمانی کوتاه معتبر میسازد. آیا این بدان معناست که ارزش دارایی های نامشهود همواره در حال تغییر است؟ آیا یک معامله و یا تغییر بازار میتواند به آسانی باعث ظهور و یا ناپدید شدن داراییهای نامشهود شرکت گردد؟ ارزش بازار به دفتر اندازهای غیرقابل اعتماد از دارایی های نامشهود حاصل میکند. با این حال میتوان در مواردی از این نسبت به شکل درست استفاده کرد. برای مثال در هنگامیکه قصد داریم داراییهای فکری یک شرکت را در مقایسه با سایر رقبا در صنعت بسنجیم(نمازی، ابراهیمی، ۱۳۸۸).
۱۲-۶-۱-۲) ارزش نامشهود محاسبه شده
مدل ارزش ناملموس محاسبه شده، بر پایه این فرض بنا شده است که درآمد مازاد یک شرکت، برای مثال درآمد مازاد بر متوسط درآمد صنعت، از سرمایه فکری آن ناشی میشود. به بیان دیگر با بکارگیری داراییهای فیزیکی، درآمد یک شرکت حداکثر به متوسط درآمد آن صنعت نزدیک میشود و تنها با بکارگیری سرمایه فکری است که یک شرکت به درآمد مازاد دست مییابد. داده های مورد نیاز در این روش از ترازنامه شرکت تهیه میشود. اجرای این روش را میتوان به شش مرحله زیر تقسیمبندی کرد:
درآمد متوسط قبل از کسر مالیات شرکت، مربوط به سه سال قبل را محاسبه کنید ().
متوسط داراییهای فیزیکی پایان سال شرکت، در سه سال گذشته را محاسبه کنید ().
درآمد را بر ارزش دارایی های فیزیکی تقسیم نموده و از این طریق نرخ بازگشت دارایی فیزیکی را بدست آورید ().
متوسط نرخ بازگشت به دارایی فیزیکی برای صنعت () در سه سال گذشته محاسبه کنید و در صورتی که از متوسط نرخ بازگشت شرکت کمتر است مراحل را ادامه دهید. سپس نسبت متوسط مالیات بر درآمد در سه سال گذشته () را حساب کنید.
مازاد بازگشت () را با رابطهمحاسبه کنید.
سرانجام مازاد بازگشت () را بر یک درصد مناسب، برای مثال هزینه سرمایه شرکت تقسیم کنید.
۱۳-۶-۱-۲) جستجوگر ارزش
جستجوگر ارزش، یک روش حسابداری است که توسط کا پی ام جی برای محاسبه و تخصیص ارزش به پنج دسته از داراییهای نامشهود پیشنهاد گردید. این پنج دسته عبارتند از: داراییها و هدایا، مهارتها و دانش ضمنی، هنجارها و ارزش های اجتماعی، فناوری و دانش آشکار، فرایندهای اصلی و مدیریتی. این روش بینشی نسبت به پتانسیل آینده داراییهای نامشهود با نگریستن به مواردی از قبیل: ارزش افزوده برای مشتریان، رقابتپذیری، پتانسیل پذیرش فرصتهای جدید، قدرت تحمل و قدرتمندی فراهم می کند. اهداف این روش بر اساس اظهارنظر کا پی ام جی عبارتست از موارد زیر:
کمک نمودن به سازمانها در جهت فهمیدن و اندازه گیری مزیت های رقابتی و یا داراییهای نامشهود است که دارای اهمیت استراتژیک هستند.
ارزیابی قدرتها و ضعفهای نسبی داراییهای نامشهود با ملاحظه پتانسیل آینده.
تخصیص جریان درآمد سازمان در سرتاسر مزیتهای رقابتی(Costa, 2012).
14-6-1-2)نتایج امتیازی زنجیره ارزش
نتایج امتیازی زنجیره ارزش که توسط لیو توسعه داده شد، یک روش تحلیل اندازه گیری داراییهای نامشهود است که همچنان در فاز توسعه قرار دارد. زنجیره ارزش با کشف محصولات، خدمات و فرایندها آغاز شده، سپس به سوی فاز امکان سنجی تکنولوژی و توسعه پیش میرود و در نهایت، فاز بازاریابی محصول یا خدمت انجام میشود. کارت امتیازی زنجیره ارزش، ماتریسی از شاخصهای غیرمالی است که در سه طبقه متناسب با چرخه توسعه گرد آمده است: کشف و یادگیری، اجرا، تجاری کردن.
۷-۱-۲) فرمولهای محاسباتی و روش های کمی جهت محاسبه ارزش سرمایه های فکری
برای پاسخ به این سوال که چگونه میتوان ارزش سرمایه های فکری را بصورت پولی محاسبه کرد چهار فرمول زیر آورده شدهاند. نتایج آزمون آماری بیانگر آن است که در سطح اطمینان ۹۵%، فرمولهای شماره سه و چهار در سنجش ارزش سرمایه های فکری شرکتها، همبستگی بالا و معناداری را(با مقادیر R بالاتر از ۹۷/ ) با ارزش سهام شرکتها و صنایع بورس اوراق بهادار تهران نشان دادهاند. به این ترتیب میتوان بهرهگیری از این گونه روشها را به شرکتهای فعال در بورس و اوراق بهادار تهران قویاً توصیه کرد(انواری رستمی و همکاران، ۱۳۸۴).