تجارت الکترونیک در ایران، مصرف کننده و مصرف کننده، مدیریت کانال های توزیع

 

مصرف کنندگان
بنگاه های تجاری
Business-to-Consumer (B2C)
Business-to-Business (B2B)
بنگاه های تجاری
Consumer-to-Consumer(C2C)
Consumer-to-Business(C2B)
مصرف کنندگان
۲-۳-۱ ) خریدار و تامین کننده
قسمت عمده ای از تجارت الکترونیک خرید هایی است که در واقع با قصد مصرف انجام نمی گیرد بلکه تولید کنندگان کالاهای واسطه ای را از تولید کنندگان دیگر خریداری می کنند. این شرکت ها برای خرید بهتر نیاز به اطلاعات دقیقی در مورد جزئیات کالا، فعالیت های پیشبردی، قیمت های دقیق، خدمات پس از فروش و دیگر ویژگی های یک محصول دارند تا با مقایسه آنها بهترین تصمیم را برای خرید محصولات بگیرند. به دلیل حجم زیاد خرید و تاثیر مستقیم آن در بهای تمام شده کالا استفاده از تجارت الکترونیک اثر عمده ای بر قدرت رقابتی شرکت ها می گذارد. اهمیت این روش هنگامی مشخص می گردد که بدانیم نزدیک به ۷۵% حجم پولی تجارت الکترونیک در این بخش صورت می گیرد. به طور خلاصه با بهره گرفتن از B2B می توان علاوه بر کاهش هزینه ها و بهبود کیفیت، سرعت تولید را افزایش داد. این نوع از تجارت الکترونیک به طیف گسترده ای از مبادلات اشاره می کند که بین دو سازمان صورت می گیرد. B2B ، خرید و تدارکات ، مدیریت تامین کنندگان ، مدیریت موجودی ، مدیریت کانال های توزیع، فعالیت های فروش ، مدیریت پرداخت و خدمات پشتیبانی را شامل می شود . از این نوع تجارت الکترونیک می توان به چمدکس، فست پارتس و فری مارکتس اشاره کرد. (ابراهیمی و همکاران ، ۱۳۸۹)
۲-۳-۲ ) فروشنده و خریدار
این نوع از تجارت الکترونیک بسیار مرسوم گردیده است. در این روش شرکت ها سعی در فروش محصولات خود به مصرف کنندگان نهایی از روش های جدید اینترنتی می نمایند. البته مهم ترین مسئله در این روش اعتماد خریداران و پرداخت بهای کالاها به صورت الکترونیکی می باشد. به طور معمول کالاهایی از طریق اینترنت خریداری می شوند که نیاز به جزییات زیاد یا مشاهده فیزیکی ندارند. در حال حاضر ۱۰ گروه اول فروش کالاها و خدماتی که از طریق اینترنت و بر اساس B2C انجام می پذیرد عبارتنداز سخت افزار، کامپیوتر، امور مسافرت، جهانگردی ، کتاب ، موسیقی ، ارسال هدیه، گل ، مواد غذایی و نوشیدنی، جواهرات و کالاهای ورزشی و الکترونیکی که برخی از آنها نیز در فهرست کالاهای صادراتی کشورمان قرار دارند. بنابراین با توجه به وجود این زمینه های لازم می توان با سرمایه گذای در این بخش به موفقیت های ویژه ای دست یافت. این نوع از تجارت الکترونیک شامل مبادلات بین مشتریان و شرکت ها می شود از قبیل آمازون، یاهو و شوآب مشابه معاملاتی که درB2B اتفاق می افتد در نیز B2C وجود دارد. (ابراهیمی و همکاران ، ۱۳۸۹)
۲-۳-۳ ) مصرف کننده و مصرف کننده
شاید برای شما نیز پیش آمده باشد که یک کالا را خریداری کنید ولی پس از مدتی دیگر از آن استفاده نکنید و یا بخواهید آن را با یک مدل جدیدتر عوض کنید. از طرف دیگر، افراد زیادی نیز به دلیل قیمت پایین وسایل دست دوم، مایل به خرید آنها می باشند. اما معمولاً پیدا کردن فروشنده یا خریدار در اینگونه موارد بسیار سخت است. بانک های اطلاعاتی ایجاد شده در اینترنت این ارتباط بین مصرف کنندگان را به وجود می آورند. انواع مزایده و مناقصه کالاها از طریق اینترنت نیز در این حوزه از فعالیت ها قرار می گیرند. با توجه به استقبال عمومی آینده روشنی برای این بخش پیش بینی می شود. گرچه این روش در حال حاضر از نظر پولی درصد ناچیزی از حجم تجارت الکترونیک را به خود اختصاص داده ولی بازار بالقوه بسیار مناسبی در این زمینه وجود دارد. در ضمن جذابیت های خاص این سبک از کار می تواند مکمل مناسبی برای دیگر انواع تجارت الکترونیک باشد. این قبیل تعاملات ممکن است شامل طرف سوم بشود یا نشود، مثل تبادلات حراجی وب سایت ای بای وسایر فعالیت ها در این نوع تجارت الکترونیک شامل بازی، ارتباطات مبتنی بر وب ، تبلیغات طبقه بندی شده ، مشاغل و خدمات شخصی می شوند. (ابراهیمی و همکاران ، ۱۳۸۹)
۲-۳-۴ ) مصرف کننده و فروشنده :
اگر چه این روش زیاد گسترش نیافته و تعداد کمتری از وب سایت ها از آن استفاده می کنند، ولی قدرت انتخاب مشتری و این حقیقت که مشتریان در این روش شروع کننده ارتباط تجاری هستند باعث توجه ویژه آنان به این روش شده است. برای مثال فرض کنید که یک مشتری جهت تهیه بلیط یک تور هوایی به یک سایتC2B مانند پرایس لاین مراجعه می کند و فرمی را که شامل تمام ویژگی های در خواست خود است، تکمیل می کند. این ویژگی ها می تواند شامل سقف قیمت، زمان، مکان، خدمات جانبی و غیره باشد. پس از تکمیل این فرم موتور جستجوی این سایت تمام آژانس های هواپیمایی و تورها را برای یافتن موارد مطابق با در خواست شما جستجو کرده و شما با بهره گرفتن از کارت اعتباری، مورد مناسب را خریداری می کند. از این روش می توان برای خرید سایر کالاها و خدمات مانند اتومبیل، خانه، لوازم خانگی و قطعات کامپیوتری نیز استفاده نمود. به دلیل مشتری مدار بودن این روش، آینده روشنی برای آن پیش بینی می شود. در روابط C2B ، مصرف کنندگان می توانند با یکدیگر متحد شوند و گروه های خریدار را برای کسب و کارها تشکیل دهند. این گروه ها می توانند انگیزه اقتصادی داشته باشند مثل مرکاتا و یا همچون وکس کاپ ، انگیزه های اجتماعی علت تشکیل آنها باشد. (ابراهیمی و همکاران ، ۱۳۸۹)
۲-۴ ) تجارت الکترونیک در ایران
در دو دهه اخیر تحولات چشمگیری در عرصه فناوری اطلاعات و سیستمهای ارتباطی جهان به وجود آمده است. این
تغییرات باعث گردیده تا برخ
ی کشورهای کمتر توسعه یافته، همچون ایران ، با درک زمینه های جدید ایجاد شده ، برنامه ریزی همه جانبه ای را به کار گیرند تا با استفاده مناسب از این فرصتها به جهش توسعه ای دست یابند و با افزایش ضریب رشد اقتصادی و اجتماعی، نه تنها فاصله خود را با کشورهای توسعه یافته کمتر کنند، بلکه در صورت توان به رقابت با آنان نیز بپردازند. در این میان تجارت الکترونیک جایگاه مهمی یافته است و ایران نیز ناگزیر در حال پیوستن به این عرصه است. ایران با دارا بودن یک درصد جمعیت دنیا و همچنین یک درصد مساحت کره زمین، تنها دارای سهم اقتصادی معادل یک سوم درصد است. این در حالی است که هزینه تجارت کالا در دنیا جدود شش تریلیون دلار است که طی سالهای اخیر معمولاً رشدی ما بین ۸۹ تا۱۲۵ درصد داشته است. از این مقدار حجم تجارت جهانی سالانه حدود چهار تریلیون دلار آن از طریق تجارت الکترونیکی انجام می شود که نشان دهنده یک نسبت ۲ به ۳ بین تجارت الکترونیک وکل تجارت جهانی است و این به دلیل مزایایی است که تجارت الکترونیک به همراه دارد به طوری که با بهره گرفتن از آن حدود یک چهارم یا ۲۵۰ میلیارد دلار صرفه جویی خواهد شد و می توان این رقم را برای تجارت خارجی ایران حدود ۳۰۰ میلیون دلار در سال تخمین زد. لذا با توجه به تعلق این نرخ بالای رشد به تجارت الکترونیک و بی نصیب بودن ایران از این تجارت قطعاً سهم ایران از تجارت جهانی از آنچه هم که امروزهست، پایین تر خواهد آمد. (بقائی راوری، مقدسی، ۱۳۸۵)