تحصیل در دانشگاه، نظام آموزش عالی، استعدادهای برتر

 

۴۰۰۰۰
۱۰۰۰۰
ملبورن
۲۵۰۰۰
۵۰۰۰
زوریخ
۳۲۰۰۰
۱۲۰۰۰
ادینبرو
اما دریافت شهریه‌های تحصیلی تنها دلیل جذب گسترده دانشجویان خارجی توسط دانشگاه‌های معتبر جهان نیست. بلکه پای دلایل مهم دیگری هم در میان است:
در صورت جذب دانشجویان باکیفت خارجی، می‌توان به مهاجرت نخبگان جوامع مختلف به کشور و استفاده از آنان در فرایند پیشرفت امیدوار بود.
آموزش و پرورش ذهنی و فکری دانشجویان خارجی و تعامل با آنها، می‌تواند باعث اثرگذاری در آنان به عنوان مدیران، متخصصان، کارآفرینان و پژوهشگران آتی جوامع و در نتیجه اثرگذاری بر جامعه متبوع آنان باشد (لذا بیهوده نیست که کشورهایی چون آمریکا و انگلستان دارای مدافعان و سمپاتهایی در سطح حاکمان کشورهای دیگر هستند).
سهم بالای دانشجویان خارجی در دانشگاه افزایش اعتبار بین‌المللی آن را به دنبال دارد.
به این ترتیب، در جذب دانشجویان خارجی نیز نباید صرفاً کسب درآمدهای زودگذر را هدف قرار داد و از وجوه اصلی و آینده‌نگرانه این اقدام غافل ماند. اهمیت جذب دانشجویان خارجی برای کشورهای مدعی قدرت به حدی است که باعث به وجود آمدن فرایند بولونیا در کشورهای اروپایی شده است(قافله باشی، ۱۳۹۳).
با این حال با وجود شرایط مساعد کشور در نزدیکی فرهنگی و پیشتازی علمی در کشورهای منطقه، تعداد دانشجویان خارجی محصل در کشور بسیار ناچیز است و از آن ناچیزتر، تعداد دانشجویان با کیفیت و با استعداد خارجی است. در یکی از بهترین دانشگاه‌های فنی مهندسی کشور، تعداد دانشجویان خارجی محصل کمتر از ۵۰ نفر است! در واقع اگر نظام آموزش عالی را به نظام ورزشی یک کشور تشبیه کنیم و در این میان دانشگاه‌ها را تیم‌های مختلف یک لیگ فوتبال در نظر بگیریم، می‌توان تفاوت تیم‌هایی چون رئال مادرید و بارسلونا را با تیم‌هایی چون استقلال و پرسپولیس در جذب بازیکنان (بخوانید دانشجویان) خارجی دید(عبدی، ۱۳۹۳).
اما آیا دانشگاه‌های کشور ما نیز می‌توانند به مانند دانشگاه‌های بزرگی چون ام‌آی‌تی، توکیو و ملبورن علاوه بر جذب استعدادهای برتر، از آنان (و یا نهادهای پشتیبان آنها) شهریه سنگین نیز دریافت کنند؟ طبیعتاً پاسخ خیر است. چرا که با وجود انبوهی از دانشگاه‌های مطرح، استعدادهای برتر تمایلی به تحصیل در دانشگاه‌های ایران نخواهند داشت(عبدی، ۱۳۹۳).
در یک جمع‌بندی می‌توان گفت:
دانشگاه‌های مطرح جهان اهمیت بسیاری برای جذب دانشجویان مستعد خارجی قائل هستند. لذا اقدامات زیادی را برای فرهم آوری شرایط جذب مانند ایجاد شرایط مناسب رفاهی و اقامتی در نظر می‌گیرند. برای نمونه دانشگاه ادینبرو طرحی را با عنوان MOOC پیاده کرده است. در این روش دانشگاه ادینبرو به عنوان اولین دانشگاه بریتانیایی با همکاری یک نهاد مستقر در آمریکا، دروه آنلاین آموزشی گسترده‌ای را برگزار کرد که در آن ۳۰۰ هزار نفر از ۲۰۰ کشور دنیا شرکت کردند. این برنامهها به طور رایگان، برنامههای آموزشی کوتاه‌ مدتی را شامل می‌شده است. دانشجویانی که در این برنامهها شرکت میکنند، در واقع عضو جامعه مجازی حامی دانشگاه می‌شوند که به نوبه خود سبب جمع کردن دانشجویان و کشاندن آنان به ادینبرو از سراسر جهان میگردند(قافله باشی، ۱۳۹۳).
این دانشگاه از محدودیتهای تحصیلی برای دانشجویان در سایر کشورها نیز استفاده کرده و نسبت به جذب آنان اقدام می‌کند. همچنین جذب دانشجویان از کشورهای کمتر توسعه یافته و فقیر در دستور کار این دانشگاه قرار دارد. این اقدام می‌تواند ابزاری مناسب برای جذب سرمایه از سازمان‌های بین المللی باشد.