تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق، تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها، تعاریف نظری و عملیاتی

 

۸-۱تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای تحقیق
۱-۸-۱متغیر مستقل
ساختار سازمانی به عنوان متغیر مستقلی است که دفت(۲۰۰۲؛ به نقل از) در تعریف ساختار سازمانی اظهار می‌دارد که ساختار سازمانی در نمودار سازمان نمایان میشود، نمودار سازمانی یک نماد قابل رویت از کل فعالیتها و فرایندهای سازمان است. ساختار سازمان نمایانگر روابط واحدهای موجود و نشان دهنده انعطافپذیری این واحدها میباشد. نظریهپردازان مختلف دوازده متغییر اساسی را که مورد قبول همه آنها است برای تعریف ابعاد ساختاری به کار بردهاند این ابعاد عبارتند از (پارسیان و اعرابی، ۱۳۸۴)
۱- اجزا اداری ۲- استقلال ۳- تمرکز ۴- پیچیدگی ۵- تفویض اختیار ۷- رسمیت ۸- ترکیب ۹- حرفهگرایی ۱۰- حیطه کنترل ۱۱- تخصصگرایی ۱۲- استاندارد کردن. بنابراین جهت سنجش و تعیین ساختار سازمان ابعاد متفاوتی را میتوان در نظر داشت که تحقیق حاضر با تاکید بر سه بعد پیچیدگی ، رسمیت و تمرکز که مهمتر از بقیه هستند به سنجش ساختار سازمان های آموزشی پرداخته است.
۱-۱-۸-۱پیچیدگی
به میزان تفکیکی که درون سازمان وجود دارد دلالت میکند که سه نوع تفکیک افقی، عمودی و تفکیک براساس مناطق جغرافیایی را مورد مطالعه قرار میدهد که در این تحقیق به بررسی پیچیدگی عمودی پرداخته شده است.پیچیدگی یک سیستم مطلقاً مربوط به نوع نگاهی است که به آن می‌شود. و موضوعی است که باید از منظر بیننده به آن پرداخته شود. به نظر می‌رسد پیچیدگی ارتباطی بسیار قوی با درک ما از جهان دارد(فلود و کارسون ،۱۹۹۳) بعبارتی دیگر پیچیدگی یعنی دشواری فهم ما از جهان هستی. طبق اظهارات ایندر پیچیدگی یک خاصیت انتزاعی از جهان است و می‌تواند بسیار گیج کننده باشد» عمق منطقی « پیچیدگی کیفیت فهم مردم از چیزهاست. مفهوم عبارت با این وجود و با توجه به آنچه درباره آن گفته شد و بر مبنای ذهنی بودن ذات پیچیدگی می‌توان این تعریفات را ارائه نمود:
از آنجائیکه پیچیدگی مفهومی است حاصل ادراک بیننده، همانند آنچه در یک سیستم دیده می‌شود،می‌توان گفت پیچیدگی میزان تأثیر ادراکی است که جهت فهمیدن سیستم مورد نیاز است. مزیت این توصیف اینست که به پیچیدگی یک موضوع اجازه میدهد تغییر کند بدون اینکه خود اصل موضوع تغییر نماید و این خود بخوبی با وضعیتی که شخص سعی در ارتقاء ظرفیت مغزی خود یا دست یافتن به تخصصی دارد همخوانی دارد. به نظر، یات (۱۹۸۷) پیچیدگی زمانی رخ میدهد که بیشترین تعداد از این ۴ جنبه حادث شوند:
۱٫اثرات متقابل با اهمیت
۲٫ وجود تعداد زیاد )قطعات، درجات آزادی، یا اثرات متقابل(
۳٫ غیرخطی بودن
۴٫تقارنهای شکسته
۵٫محدودیتهای ناکامل اقتصادی
میلر (۱۹۹۵) ساختار یک سیستم را به این صورت تعریف کرد: ترتیب زیرسیستمها و اجزاء سازنده
در یک فضای سه بعدی در یک لحظۀ مشخص از زمان.
تعریف عملیاتی:
پیچیدگی از طریق شاخص‌هایی نظیر: قدرت تصمیم گیری،اختیار تصمیم گیری و رعایت سلسله مراتب بررسی شده وبه وسیله میانگین نمرات کسب شده از پاسخ به ۵ سوال در مورد پیچیدگی اندازه گیری شده است.
۲-۱-۸-۱ رسمیت