تمایل به ترک خدمت، تمایلات رفتاری، ضرایب همبستگی

 

توضیح :
علامت (+) بیانگر وجود رابطه مثبت بین عامل مورد نظر و احتمال ترک خدمت می باشد .
علامت (-)بیانگر وجود رابطه منفی بین عامل مورد نظر و احتمال ترک خدمت می باشد .
عمومـاً تحقیقات انجام شده در زمینه ترک خدمت پس از کناره گیری با به دست آوردن میزان کناره گیریو انجام مصاحبه با افرادی که سازمان را ترک نموده اند به تجزیه و تحلیل بررسی ها و نتیجه گیری در زمینه علل و عوامل موثر در ترک خدمت کارکنان می پردازند
تحقیقات متعدد و مستندی نیز در مورد امکان استفاده از تمایل به ترک خدمت به جای عمل به ترک خدمت انجام گردیده که مزایا و لزوم به کارگیری تمایل به ترک خدمت را توصیف نموده اند (۱).
فیش بین (۱۹۶۷ ، Fishbein) در زمینه تمایلات و انجام رفتار معتقد است که تمایل فرد بهترین عامل تعیین کننده انتخاب است وی در همین زمینه یک مدل مفهومی ارائه نموده که شامل سه بخش است :
۱ ـ عقاید فرد در مورد شغل
۲ ـ نگرش های شغلی
۳ ـ تمایلات رفتاری که از این نگرشها حاصل می شود .

۱ ـ محمد مهدی تنعمی ،”تمایل به ترک خدمت و عمل به ترک خدمت”،دانش مدیریت ، شماره ۲۱،ص۵۰،(۱۳۸۲)
این فرایند در شکل (۱-۲) نمایش داده شده است ۱
شکل۱-۲) رابطه نگرشها و رفتار
مبلی یکی دیگر از پژوهش گرانی است که به مدت طولانی در این زمینه مطالعاتی را انجام داده است . وی در مدل پیشنهادی خود تمایل به ترک خدمت را به عنوان آخرین عامل در فرایند کناره گیری از سازمان معرفی می نماید . مدلی که توسط مبلی ارائه شده ترک خدمت را به عنوان یک فرایند در نظر گرفته و مراحل میانی مختلفی را بین احساس عدم رضایت و عمل به ترک خدمت دخیل می داند ، در حالی که در اکثر مطالعات رابطه مستقیم بین رضایت شغلی و ترک خدمت مورد بررسی قرار گرفته است .
بررسی مطالعات انجام شده پیرامون روابط بین ترک خدمت کارکنان و رضایت شغلی آنها نمایانگر وجود یک رابطه منفی بین این دو متغیر است . لاک ، (۱۹۷۶ ، Locke) خاطر نشان ساخته با آن که ضرایب همبستگی بین این دو متغییر که توسط محققین مختلف گزارش شده معنی دار و سازگار بوده اند اما این ضرایب همبستگی بین این دو متغییر که توسط محققین مختلف گزارش شده معنی دار و سازگار بوده اند اما این ضرایب به شکل خاصی بالا نیستند . (معمولاً کمتر از ۴۰%)

“Motivation and Work behavior”.Mc Graw Hill Book Co . P.330.(1983)،R.M.Steers & W.L.Poter ـ ۱
این احتمال وجود دارد که متغیر های دیگری رابطه میان رضایت و خروج از سازمان را تعدیل نماید . پورتر و استیرز (۱۹۷۳ ، Steers&Porter )بر مبنای بررسی های جامعی که انجام داده اند نتیجه گرفته اند که :((در آینده باید تاکید و توجه بیشتری در روانشناسی فرایند کناره گیری صورت گیرد…… شناخت ما از شیوه هایی کـه در آن تصمیم عملی بـه ترک خدمت اتخاذ می شـود هنوز کامـل نیست و تا نیل بـه چنین
شناخت کاملی فاصله زیادی هست))(۱). محققین مذکور معتقدند که در فرایند کناره گیری ((تمایل به ترک خدمت )) از نظـر منطقی مـی تواند گام بعدی پس از احساس عـدم رضایت باشد در فرایند تصمیم بـه کناره گیری که توسط مبلی ارائه شده ((تفکر پیرامون خروج(۲)))از نظر منطقی مرحله بعدی پس از احساس عدم رضایت است و ((تمایل به خروج(۳))) پس از وقوع چند مرحله دیگر، می تواند آخرین مرحله بیش از عمل به ترک خدمت باشد. فرایند تصمیم به کناره گیریبه صورت شماتیک در شکل (۲ـ۲) نمایش داده شده است(۴).