توسعه پایدار روستایی، دانشگاه آزاد اسلامی، صرفه جویی در هزینه

 

یکی از عوامل بسیار مهم در سنجش موقعیت زنان روستایی در بخشهای اقتصادی, توان اشتغالزایی آن بخش است. در روند تولیدات کشاورزی در جامعه روستایی, زنان روستایی به عنوان عامل انسانی پیوسته نقشی تعیین کننده دارند. این نقش با توجه به نوع فعالیت(زراعی, صنایع دستی و…) به شکل نیروی فکری و ذوقی و به صورت نیروی بدنی در ساخت و شکل گیری فرآورده های گوناگون این رشته نمایان میشود. با توجه به رشد جمعیت روستایی در ایران و رشد مکانیزاسیون در فعالیتهای کشاورزی, در آینده یکی از مهمترین مسایل روستاهای ایران, کمبود اشتغال خواهد بود. به گونه ای که صنایع دستی, تولیدات زراعی و دامی و به طور کلی فعالیتهای کشاورزی به عنوان یکی از اهرمهای پر اهمیت در اشتغالزایی نواحی رویستایی مطرح خواهد بود(سازمان صنایع دستی ایران, مجله دستها و نقشها,۱۳۸۳,ص۱۲).
۲-۲-۴- درآمد زنان روستایی
زنان روستایی با عرضه نیروی کار رایگان, خود برای تامین برخی کالاها و خدمات مورد نیاز خانواده مخارج مصرفی خانوار را کاهش می دهند که در نتیجه خانوار می تواند درآمد ثابت خود را صرف خرید کالاها و خدمات ضروری نموده و سطح رفاه خود را بالا ببرد. زنان روستایی در کار زمینهای کشاورزی یا واحدهای دامداری خانواده از طریق صرفه جویی و هزینه های تولید از نظر استخدام کارگر بر اقتصاد خانواده تاثیر می گذارند. همچنین زنان روستایی با کار در مزارع به عنوان کارگر مزدبگیر, فعالیت در واحدهای صنعتی و خدماتی, بازاریابی محصولات و نوغانداری و همچنین انجام فعالیتهای دستی نظیر بافندگی و تهیه فرآورده های غذایی نظیر پنیر و کره و غیره توسط زنان چه برای مصرف خانوار و یا برای فروش باعث کسب و حتی افزایش درآمد برای خانوار می گردند(مهدوی, ۱۳۸۴, ص۱۱۷).
هنگامی که درآمد خانوارها با افزایش مواجه گردد, توجه به تولیدات هنری- دستی افزایش می یابد و در نتیجه, موقعیت مناسبی برای عرضه این تولیدات به وجود می آید. در شرایط امروز جامعه می تواند موقعیت مناسبی را از نظر ایجاد اشتغال و درآمد, به ویژه در نواحی روستایی ایران دارا باشد. همچنان که در سالهای اخیر, هزینه زندگی در نواحی روستایی ایران نیز همانند نواحی شهری به شدت افزایش یافته است, به طوریکه متوسط هزینه های خالص سالیانه یک خانوار روستایی در سال ۱۳۸۰ برابر ۱۷۲۳۳ هزار ریال و ماهیانه ۱۴۳۶ هزار ریال و در سال ۱۳۸۲ برابر ۲۵۶۷۶ هزار ریال و ماهیانه ۷/۲۱۳۹ هزار ریال برآورد گردیده است. در دو سال ۸۲-۱۳۸۰ , هزینه زندگی سالیانه یک خانوار روستایی ۴۹درصد افزایش داشته است. درآمد یک خانوار روستایی در سال ۱۳۸۲ برابر ۲۴۰۴۰۴۲۱ ریال بوده است که ۴/۶ درصد کمتر از هزینه سالیانه خانوار روستایی است. لذا با توجه به افزایش هزینه زندگی خانوار روستایی, توجه به اقتصاد آنان الزامی است. مقایسه درآمد سالیانه زنان روستایی با زنان شهری گویای ضعف درآمدی در نواحی روستایی است. به طوریکه درآمد زنان شهری در سال ۱۳۸۲ برابر ۳۹۲۰۲۴۲۷ ریال بوده است که نسبت به درآمد زنان روستایی در این سال برابر ۶۳درصد افزایش داشته است (مرکز آمارایران, ۱۳۸۲, صص۷۱۹-۷۲۴).
کسب درآمد توسط زنان روستایی قدرت خرید خانواده را افزایش می دهد و در نتیجه مرد خانواده می تواند با خرید وسایل مکانیزه کشاورزی نظیر تراکتور, کمباین و… با تعداد کمتری کارگر امر تولید کشاورزی را انجام دهد. به طور کلی فعالیت زنان روستایی بخش اعظم درآمد خالص یک خانوار را تامین می کند. این مسئله با توجه به تنوع مسئولیتهای آنها در امر تولید و سهم عمده ای است که آنان در هر یک از مراحل تولید بر عهده دارند. که نتیجه این امر صرفه جویی در هزینه های تولید از نظر استخدام کارگر برای خانوار روستایی است. همچنین فعالیت اقتصادی زنان روستایی در تولید محصولاتی که جنبه فروش و کسب درآمد دارند, نظیر صنایع دستی, باعث افزایش درآمد خانوار خواهد شد.
منابع
– ازکیا, مصطفی, ۱۳۸۳,توسعه روستایی با تاکید بر جامعه روستایی, نشر نی
– اسطلخ مرادی, گیتی, ۱۳۸۵, پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت, موقعیت و نقش زنان در توسعه روستایی- عشایری با تکیه بر پراکندگی نقاط روستایی مطالعه موردی: دهستان شاندرمن
– امین زاده, فرخ, ۱۳۵۶, رهیافتهای مشارکت زنان در توسعه روستایی, مرکز تحقیقات و بررسی مسایل روستایی, نشر ارغوان
– بامداد، شیوا،۱۳۷۵، ساختار اشتغال زنان در کشور و تغییرات آن در چهل سال گذشته, فصلنانمه تحقیقات جغرافیایی
– بهروز محمدی یگانه، منیژه احمدی، توسعه پایدار روستایی با تاکید بر نقش زنان” مطالعه موردی: محور روستایی چیر- یامچی شهرستان زنجان” فصلنامه اندیشه جغرافیایی شماره اول سال اول تابستان ۱۳۸۶، نشر دانشگاه زنجان
– ترکمانی , جواد و میرزائی مهرنوش،۱۳۷۷،تحلیل اقتصادی عوامل موثر بر مشارکت زنان روستایی در فعالیتهای تولیدی همراه با دستمزد, فصلنامه روستا و توسعه
– جزنی، شیرین, ۱۳۸۳، ارزش کار خانگی زن, نشر سوره, تهران
– حسینی ابری, سید حسن, ۱۳۸۰, مدخلی بر جغرافیای روستایی ایران, نشر دانشگاه اصفهان
– حسن زاده، رمضان, نشر دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، بررسی پیامدهای روانی اجتماعی اشتغال زنان و ارائه راهکارهایی برای رفع موانع اشتغال آنان، مجموعه مقاله های ارائه شده در همایش ملی بررسی راهکارهای علمی ایجاد اشتغال۲۴آبان ۱۳۸۰
– حیدری, غلامحسن, جایگاه صنایع دستی در برنامه دوم توسعه کشور, مجله دستها و نقشها, شماره دوم, ۱۳۷۲
– سازمان صنایع دستی ایران, مجله دستها و نقشها, شماره اول,۱۳۸۳
– سید حسن مطیعی لن
گرودی , جغرافیای اقتصادی ایران صنایع, نشر جهاد دانشگاهی مشهد, ۱۳۸۴
سید حسن مطیعی لنگرودی, نشر جهاد دانشگاهی مشهد, ۱۳۸۲, برنامه ریزی روستایی با تاکید بر ایران