جدا کردن پسته های دهان بست، سیستم های نیمه مکانیزه، جداسازی پسته های ریز

 

شناور کردن پسته های پوست گیری شده در تانک های شناوری، موجب شناور شدن دانه های سبک در سطح آب و جدا سازی آسان آنها از محصول نهایی می گردد و باید پس از دستگاه آشغال گیر قرار گیرد.
در محصول پوست گیری شده علاوه برپسته سالم و پوست گیری شده، تعداد زیادی دانه پوک، نارس، خشک شده، آفت زده و آسیب دیده و پوست گیری نشده وجود دارند که امکان آلودگی آنها به قارچ ها و آفلاتوکسین زیاد است و باید آنها را جداسازی نمود. جدا کردن هرچه بیشتر این دانه ها در این مرحله، در مقدار آفلاتوکسین نهایی محصول نقش عمده ای دارد و باعث کاهش مقدار آفلاتوکسین در محصول نهایی می شود.
۲-۲-۸-۴- گوگیر
در بین گوگیرها که در انواع مختلفی ساخته شده اند، گوگیرهای غلطکی دارای بیشترین کارآیی برای جداسازی پسته هایی که به هر علتی(نارسی، خشکیدگی و غیره) پوست نشده اند می باشند، ضمن آنکه آسیب مکانیکی هم به محصول وارد نمی کنند. استفاده ازاین دستگاه ها پس از نم گیری کارآیی بالاتری دارد. جداسازی پسته های پوست گیری نشده قبل از نم گیر موثر بوده و از تماس پسته های مشکوک به آلودگی به آفلاتوکسین با پسته های سالم جلوگیری می کند. بنابراین بهتر است هم بعد از دستگاه های گوگیر استفاده شود.
۲-۲-۸-۵- نم گیر
در سیستم های نیمه مکانیزه مقداری از رطوبت پسته توسط نم گیرها گرفته می شود. درصد کاهش رطوبت بستگی به طول نم گیر و سرعت انتقال پسته دارد. در مواردی که حجم کار اجازه بدهد می توان مدت آبگیری را با بستن قسمت خروجی نم گیر زیاد کرد تا مقدار بیشتری از رطوبت آن کاسته شود. نمگیر ها با تبخیر آب سطحی ناشی از شستشوی پسته، باعث ایجاد کارآیی دستگاه های خشک کن و استفاده بهتر از انرژی گرمایی می شوند. باید توجه داشت که نمگیر به تنهایی قادر به ایجاد ایمنی لازم از نظر رشد قارچی نیست و خشک کردن با هوای گرم تا رسیدن به رطوبت ۴ تا ۶% قبل از انجام هر کار دیگری لازم است.
۲-۲-۸-۶- جداسازی پسته های ریز
جداسازی پسته های ریز از چسته های معمولی بوسیله غربال کمک زیادی به حذف پسته های مشکوک به آلودگی به آفلاکسین می نماید. به دلیل اینکه اکثر پسته های مشکوک به آلودگی دارای اندازه کوچکتر از پسته های طبیعی بوده و بدشکل و دارای شکل های غیر طبیعی هستند، این گروه از پسته ها نیز همراه با پسته های ریز توسط غربال از پسته های سالم جدا سازی می شوند.
۲-۲-۸-۷- حذف پسته های پوک
بخشی از پسته های پوک که در تانک شناوری جدا سازی نشده اند بوسیله حوض خشک جدا می شوند، حوض خشک توسط سینی های لغزان و به کمک جریان هوا پسته های سبک را جدا می کند. حوض خشک قبل از خشک شدن پسته به علت رطوبت بالا و سنگین بودن پسته های تازه پوست گیری شده کارآیی زیادی ندارد و به همین علت بهتر است از نم گیری پسته مورد استفاده قرار گیرد.
۲-۲-۸-۸- جدا کردن پسته های دهان بست
جدا کردن بخش بزرگی از پسته های دهان بست از پسته های خندان بوسیله خندان جدا کن، کمک زیادی به افزایش کارآیی نوار بازبینی با توجه به کاهش حجم پسته ورودی ونیز افزایش کارآیی خشک کن ها می نماید.(زمان خشک شدن پسته های خندان با دهان بست متفاوت است).
۲-۲-۸-۹- نوار بازرسی
در نئار بازرسی، جدا سازی پسته های لکه داری که به علتخصوصیات وزنی مشابه دانه های سالم هستند وتوسط دستگاه های مکانیکی قابل جداسازی نبوده اند از طریق بازرسی چشمی انجام می شود و چون این دانه ها از احتمال آلودگی زیادی برخوردار هستند این مرحله، در کاهش مقدار آفلات کسین نهایی بسیار موثر است.
تانک شناوری و غربال با کاهش تعداد دانه های لک دار و بدشکل موجب سرعت بخشیدن به کارکرد این نوارها قبل از عملیات خشک کردن توصیه می گردد.
۲-۲-۸-۱۰- خشک کردن
خشک کردن محصول تمیز شده تا حدی که امکان رشد و گسترش قارچ ها وجود نداشته باشد در مرحله بعدی قرار دارد. در این مرحله باید رطوبت پسته به زیر ۶ درصد رسانده شود. زمان خشک کردن تا رسیدن به این حد رطوبتی در مقدار آفلاتوکسین محصول نهایی نقش دارد. پس از آن و تا زمانیکه رطوبت پسته زیر این حد قرار داشته باشد مقدار آفلاتوکسین آن افزایش پیدا نخواهد کرد. بنابراین در سیستم های نیمه مکانیزه، محصول نیمه خشک را در میدان های سیمانی و یا موزائیک شده، بصورت تک لایه در زیر آفتاب قرار می دهند تا بطور کامل خشک شود. مدت خشک کردن معمولا ۵/۱ تا۲ روز است. در سیستم های مکانیزه، محصول را در خشک کن های با هوای داغ تا خشک شدن کامل حرارت می دهند(تاج آبادی پور،۱۳۹۰، ۲۷-۲۶ ).
نگاره شماره۲-۲: نمودار مراحل فرآوری پسته خشک در ایران
منبع: نخعی نژاد،۱۳۸۶
نگاره شماره۲-۳ : نمودار مراحل پوک گیری به روش آبی وخشک