جمع آوری اطلاعات، دانش و آگاهی، جمع بندی کلی

 

نیازها از لحاظ توانایی تشخیص به دو نیاز آشکارو پنهان تقسیم می شوند.نیاز آشکار ،نیازهایی هستند که کاملا مشهود بوده و سنجش و برآورد آنها به آسانی صورت می گیرد.و نیازهای پنهان به نیازهایی گفته می شود که خود افراد از آن اطلاع کافی ندارد.
براد شاو چهار نوع تعریف برای چهار نوع نیاز آموزشی ارائه می دهد که عبارتند:
۱) نیاز هنجاری :ای نیاز زمانی مطرح می شود که مهارت،دانش و آگاهی فرد متصدی شغل پائینتر از استاندارد و یا نرمهای تعیین شده برای آن شغل باشد.
۲)نیازهای احساس شده :این نوع نیازها معمولا از طریق پرسش ساده از فرد مسئول یا متصدی یک موسسه در مورد اینکه چه چیزهایی آنها نیاز دارند تا آموزش داده شود،مشخص می شود و اینگونه فرض می شود که نیاز احساس شده مترادف خواستن است.
۳)نیاز ابراز شده یا مورد تقاضا :این نیاززمانی ایجاد می شود که فرد یا خود موسسه جهت برطرف کردن نیاز احساس شده اقدام کند.به این نیاز،نیاز احساس شده می گویند.
۴) نیاز مقایسه ای :این نیاز زمانی ایجاد می شود که فرد خصوصیات ،توانائیها و مهارتهای علمی و تخصصی خود را با افراد هم سطح و هم شغل خود مقایسه کرده و تفاوتهائی را مشاهده می کند که به آن تفاوتها ،نیازهای آموزشی مقایسه ای گویند.(خلود،۱۳۷۹)
در یک جمع بندی کلی ابطحی (۱۳۶۲)نیازهای آموزشی را به انواع زیر تقسیم می کند:
نیازهای آموزشی فردی
نیازهای آموزشی گروهی
نیازهای آموزشی که فورا باید بر طرف شود
نیازهای آموزشی که می توان در آینه برطرف کرد
نیازهای آموزشی که مستلزم فعالیت آموزشی رسمی است
نیازهای آموزشی که باید حین کار رفع شود
نیازهای آموزشی که باید حین خدمت رفع شود
نیازهای آموزشی که باید برای رفع آن از بیرون سازمان کمک گرفت
نیازهای آموزشی که فرد در همراهی با دیگران آنها را رفع ذمی کند
نیازهای آموزشی که فرد باید خودش آنها را رفع کند.
مفهوم نیازسنجی
نیازسنجی یکی از بحث انگیزترین مفاهیم موجوددر حوزه خدمات اجتماعی ،تعلیم و تربیت و برنامه ریزی است.چالش زا بودن مفهوم نیازسنجی تا حدی ناشی از ابهام تعریف نیاز است.با این همه صرف نظر از اختلاف عقیده در خصوص ماهیت و چگونگی نیاز ،محققان تعاریف گوناگونی از واژه نیازسنجی به دست داده اند که درزیربه برخی از مهم ترین آنها را موردبررسی قرار می دهیم.
نیازسنجی را می توان به فرایند جمع آوری و تحلیل اطلاعات برای شناسائی نیازهای افراد ،گروه ها و موسسات و جوانمع تعریف کرد یا به عبارت دیگر نیازسنجی به فرایندی که نتیجه آن شناسایی مجموعه ای از نیازها که بر اساس اولویت تنظیم شده اند و باید برای کاهش و یا برطرف کردن آن اقدامات اساسی صورت می گیرد(رضوی،۱۳۸۲،ص۳۵)در تعریف دیگر نیازسنجی عبارت است از فرایند جمع آوری اطلاعات است که منجر به شناسایی نیازهای افراد ،گروه ها و موسسات ،جامعه محلی و جامعه به طور کلی می شود.(سلطانی،۱۳۸۲،ص۳۵).