حجم نمونه و روش نمونهگیری

 

آزمون فرضیه های تحقیق، پاسخ به سوالها و تحقق هدفهای تحقیق به امکانات، ابزارها و روش هایی نیاز دارد که میبایست قبل از آغاز بررسی تجربی، تدوین و تنظیم شده باشند. بعد از طرح مبانی نظری تحقیق و استخراج فرضیاتی از آن در فصلهای پیشین، زمان بررسی تجربی فرضیات و آزمون آنها با داده ها میرسد. اگر نظریه در فرایند تحقیق به پژوهشگر مدد میرساند و به او کمک میکند تا مشاهداتش را هدایت کند، ارزیابی نظریه ها و تأئید یا اصلاح آنها هم در پرتو بررسیهای تجربی و مشاهدات علمی صورت میگیرد؛ لذا با بررسی تجربی آنچه که به طور نظری مطرح شد وارد مرحله تجربی و آزمون فرضیه های تحقیق میشویم. ورود به این مرحله از پژوهش به امکانات، ابزارها و روش هایی نیاز دارد که باید پیش از آغاز بررسی تجربی، تدوین و تنظیم شده باشند. در هر پژوهش به ناچار باید شیوه های خاصی برای بررسی تجربی فرضیات برگزیده شود و از ابزارهای اندازه گیری معینی مدد گرفته و آزمونهای خاصی بکار گرفته شود. از اینرو فصل حاضر به روش تحقیق اختصاص یافته است، که در آن نوع تحقیق، ابزارهای اندازه گیری، جامعه آماری، شیوه نمونهگیری و حجم نمونه و شیوه گردآوری اطلاعات معرفی، و مفاهیم اصلی به کار رفته در پژوهش از جنبه نظری و عملی تعریف میگردد تا هم تناسب روش کار با موضوع پژوهش مشخص شود و هم تصویر کلی از نحوه بررسی واقعیت به دست آید.
۳-۱- روش و نوع تحقیق:
از آنجا که پدیده های اجتماعی- انسانی بسیار پیچیده و چند بعدی و روش های آنها نیز متعدد است، محقق باید با توجه به ویژگیهای خاص پدیده مورد مطالعه روش تحقیق مناسبی برگزیند تا بتواند هر چه بهتر به مطالعه آنها بپردازد.
از نظر کنترل شرایط تحقیق و به لحاظ محتوی، روش اصلی این تحقیق از نوع پیمایشی است. به این معنا که محقق بر شرایط تحقیق به لحاظ ورود متغیر مستقل تسلط ندارد و به لحاظ محتوی شرایط فعلی را بررسی میکند تا مسائل جاری در پرتو آن روشن شود. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی است، یعنی اینکه نتایج حاصل از آن در رفع نیازها و حل مشکلات و مسائل خاص در موقعیتهای واقعی به کار خواهد آمد. از نظر نوع دامنه، تحقیق از نوع خرد میباشد، زیرا واحد تحلیل در اینجا فرد است. این کار از نظر وسعت از نوع مطالعات پهنانگر است یعنی محقق صفات مشخصی را بر روی گروه وسیعی از افراد جامعه بررسی میکند.
۳-۲- ابزار گردآوری داده ها:
با توجه به ماهیت تحقیق که از نوع پیمایشی است داده ها با بهره گرفتن از تکنیک پرسشنامه ساختیافته گردآوری میشود در پرسشنامه از سه دسته سوال استفاده شده است. سوالات دسته اول دربرگیرنده پرسشهایی است که به سنجش متغیر وابسته تحقیق یعنی استراتژیهای مقابلهای میپردازد. سوالات دسته دوم به جمعآوری اطلاعات و سنجش متغیرهای مستقل (پایگاه اقتصادی اجتماعی، شبکه روابط اجتماعی، حمایت اجتماعی، خودکارآمدی و ادراک بیماری) میپردازد و سوالات دسته سوم، سوالات زمینهای یا همان شناسایی هستند که در قالب آن متغیرهایی چون سن، جنس، وضعیت زناشویی مورد پرسش قرار خواهند گرفت. در این پژوهش از پرسشنامه استاندارد سبکهای مقابلهای لازاروس و فولکمن (۱۹۹۱)، با ضریب آلفای کرونباخ ۸۴/۰و پرسشنامه محقق ساخته حمایت اجتماعی بیماران مزمن خداپناهی (۱۳۸۸) با ضریب آلفای کرونباخ ۹۷/۰ و پرسشنامه استاندارد احساس خودکارآمدی شرر و همکاران (۱۹۸۲) با ضریب آلفای کرونباخ ۸۱/۰ و نیز پرسشنامه شبکه روابط اجتماعی و ادراک بیماری اقتباس شده از پایان نامه رضایی دادگر استفاده شده است.
۳-۳- روش تجزیه و تحلیل داده ها:
در پژوهش حاضر ابتدا جهت پردازش داده ها از آمار توصیفی شامل جدولهای توزیع فراوانی و توزیع نسبی، محاسبه شاخصهای مرکزی و پراکندگی و نمودار استفاده خواهد شد. آنگاه با توجه به تبیینی یا توصیفی بودن پژوهش، از آزمونهای آماری متناسب با فرضیه ها (آزمون کروسکال والیس، برای سنجش رابطه بین پایگاه اقتصادی اجتماعی و استراتژیهای مقابلهای؛ آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن برای سنجش رابطه بین شبکه روابط اجتماعی، حمایت اجتماعی، احساس خودکارآمدی و ادراک بیماری) استفاده شد.
۳-۴- جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونهگیری:
۳-۴-۱- جامعه آماری
جمعیت آماری شامل کلیه بیماران ام اس عضو انجمن ام اس همدان میباشد. طبق گزارش این انجمن بیش از یکهزار نفر بیمار اماس در این شهر وجود دارد که ۹۴۶ نفر آنها عضو انجمن هستند.
۳-۴-۲- حجم نمونه:
با توجه به آن که محدودیتهای تحقیق امکان تمامشماری در یک تحقیق را به محقق نمیدهد، نمونهگیری روشی است برای انتخاب تعداد کمتری از افراد جامعه آماری، به طوریکه این تعداد که آن را جمعیت نمونه مینامیم، بتواند تا حد مطلوبی بیانگر جمعیت آماری تحقیق باشد (ببی، ۱۳۸۸).
در این تحقیق، برای تعیین حجم نمونه از فرمول عمومی کوکران که در آن احتمال وجود صفت استراتژی مقابلهای و عدم وجود صفت ۰٫۵ در نظر گرفته میشود استفاده شده است.
n= ==270
N= حجم جامعه آماری
n= حجم نمونه
p=احتمال دارا بودن صفت
q= احتمال دارا نبودن صفت (q =1-p)