داده ها و اطلاعات

 

که می خواهند فعالیتهای آنها در طرح های دولتی انگلیس دارای مرتبه و درجه ای باشد، باید ثابت کنند که در برنامه آنها بخش ارزشیابی نیز وجود دارد.(اسلومن، ۱۳۸۲).ارزشیابی به عنوان جریانی تلقی می شود که داده ها
و اطلاعات لازم را برای تصمیم گیری فراهم می کند. ارزشیابی به عنوان فعالیتی مشتمل بر توصیف و قضاوت است. تعریفی که از جامعیت بیشتری برخوردار است و بیشتر عناصر مورد بحث را شامل می شود.
بی بای معتقد است ارزشیابی یعنی جمع آوری و تفسیر نظام دار شواهدی که به قضاوت ارزشی با عنایت به عملی که رخ می دهد، منجر می شود. (فتحی واجارگاه، ۱۳۷۷).
(هامبلین)تعریفی کلی از ارزشیابی ارائه می کند، بنا بر تعریف وی، هر گونه اقدام برای کسب اطلاعات (بازخورد) در مورد اثرات برنامه آموزشی و برآورد کردن ارزش آموزش در پرتو آن اطلاعات را ارزشیابی
می گویند. از نظر وی ارزشیابی در پنج سطح: واکنش، یادگیری، رفتار شغلی، سازمان و ارزش نهایی انجام
می شود ( اسلومن، ۱۳۸۲).همانطور که به آن اشاره شد ارزشیابی ممکن است به شیوه های مختلف تعریف شود. طبقه بندی فعالیتهای ارزشیابی به صورت سلسله مراتبی می تواند روشی مفید در این جهت باشد.
۲-۳-۱۴ شاخصهای‌ ارزشیابی‌ آموزش:
پس‌ از بیان‌ جایگاه‌ و اهمیت‌ سنجش‌ اثربخشی‌ برنامه‌های‌ آموزشی،‌ در ادامه‌ رویکردها (روشها) و معیارهای‌ لازم‌ برای‌ تعیین‌ میزان‌ موفقیت‌ و کارکردهای‌ عملیات‌ آموزشی‌ مورد بحث‌ قرار می‌گیرند. در این‌ قسمت‌ پس‌ از اشاره‌ مختصر به‌ دیدگاه های‌ برخی‌ صاحبنظران‌ درخصوص‌ شاخص های‌ ارزشیابی‌ آموزش ها، روش های‌ تعیین‌ اثربخشی‌ برنامه‌های‌ آموزشی‌ و شاخص های‌ مقتضی‌ در هر یک‌ از آنها ارائه‌ می‌گردد.
‌از دیدگاه‌ دیویس‌ و ورثر معیارهای‌ مورداستفاده‌ برای‌ ارزشیابی‌ اثربخشی‌ آموزش‌ عبارتند از:
۱- واکنش‌ فراگیران‌ به‌ فرایندها و محتوای‌ آموزش.
۲- دانش‌ و تجربه‌ اکتسابی‌ به‌ واسطه‌ آموزش.
۳- تغییرات‌ رفتاری‌ که‌ ناشی‌ از آموزش‌ باشد.
بهبودها و پیشرفت های‌ قابل‌ اندازه‌گیری‌ در سطح‌ خودی‌ و سازمانی‌ مانند کاهش‌ ترک‌ شغل، غیبت‌ و تصادفات.دولان‌ و شولر نیز چنین‌ شاخصهایی‌ را برای‌ ارزشیابی‌ آموزش ها بیان‌ کرده‌اند. (جباری،۱۳۸۱).
‌در وضعیت‌ فعلی‌ با توجه‌ به‌ پیشرفتهای‌ مبانی‌ نظری‌ علوم‌ سازمانی‌ و مدیریتی،‌ شاخصهای‌ پویا، مناسب‌ و عینی‌تری‌ را می‌توان‌ برای‌ سنجش‌ اثربخشی‌ برنامه‌های‌ آموزشی‌ مطرح‌ ساخت. بدین‌طریق‌ که‌ اثربخشی‌ فعالیتهای‌ واحد آموزش‌ درگستره‌ موضوع‌ اثربخشی‌ سازمانی‌ است. براین‌ اساس‌ می‌توان‌ از شاخص ها و روش های‌ مطرح شده در زمینه‌ اثربخشی‌ سازمانی، در راستای‌ سنجش‌ اثربخشی‌ برنامه‌های‌ آموزشی‌ استفاده‌ کرد. ‌به‌طورکلی، برای‌ سنجش‌ اثربخشی‌ سازمانی‌ پنج‌ روش‌ بیان‌ شده‌ است‌ که‌ در جریان‌ سنجش‌ و تدوین‌ شاخصهای‌ اثربخشی‌ آموزش‌ می‌توان‌ از چهار مورد آنها بهره‌مند شد. روش های‌ مذکور عبارتند از:
الف‌ – روش‌ مبتنی‌ بر نیل‌ به‌ هدف‌.
ب‌ – روش‌ مبتنی‌ بر تأمین‌ منابع.
ج‌ – روش‌ مبتنی‌ بر فرایندهای‌ درون‌ سازمانی.