دسترسی به منابع

 

جیجیبوی سه مورد از مهمترین ابعاد استقلال زنان را قدرت تصمیمگیری، تحرک مکانی و دسترسی به منابع اقتصادی بدون در نظر گرفتن مکان و مذهب آنها میداند ( حسینی و بگی، ۱۳۹۱: ۵۹). ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی و اﺳـﺘﻘلال زﻧـﺎن و ﻧﻘـﺶ آن در ﺗﺼـﻤﯿﻢﮔﯿـﺮیﻫـﺎی ﺑـﺎروری ﯾﮑـﯽ از ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﺚ‌ﻫﺎی زﯾـﺎدی در ﻣـﻮرد آن ﺻـﻮرت ﮔﺮﻓﺘـﻪ اﺳـﺖ. اﮔﺮﭼـﻪ ﺗﻘﺮﯾﺒـا ﻫﻤﻪ محققان و اﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪان اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ واﻗﻌﯿﺖ ﮐﻪ اﺳـﺘﻘلال زﻧـﺎن ﺗـﺄﺛﯿﺮات ﻗﺎﺑـﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﺮ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ دارد، وﻟﯽ ﻣﯿـﺰان اﯾـﻦ ﺗـاﺛﯿﺮ مشخص ﻧﯿﺴﺖ، اتفاق نظر دارند. در این پژوهش به پیروی از عباسیشوازی و همکاران (۲۰۰۹)، حسینی و بگی (۱۳۹۱)، جهت بررسی استقلال زنان، سه بعد تصمیمگیری، جا به جایی و اقتصادی مورد بررسی و کاوش قرار گرفتهاند.
۱-۳- اهمیت تحقیق
در سال‌های اخیر توجه فزاینده‌ای به بهبود پایگاه زنان و توسعه نقش‌هایشان در فرایند توسعه اقتصادی- اجتماعی صورت گرفته است و ابعاد مختلف مربوط به این موضوع در حال بررسی و مطالعه است (نیرولا و لاوتی ، ۱۹۹۸: ۱۵۷).
تلاش‌های بین المللی که از چند دهه اخیر در ارتباط با ارتقای شخصیت و منزلت زن صورت گرفته است (کنفرانس قاهره، ۱۹۹۴؛ کنفرانس جهانی زنان در پکن، ۱۹۹۵) بر اصل برابری جنسیتی و تسهیم قدرت و مسئولیت در خانه ، محیط کار و اجتماعات گسترده ملی و بین المللی میان زنان و مردان تاکید دارد. از موضوعات مهمی که در کنفرانس قاهره به آن توجه شد، برابری جنسیتی بین زنان و مردان و ارتقای موقعیت زنان بود که به عنوان راه حل برای کشورهایی مطرح شد که دارای باروری بالا هستند. یکی از حوزه‌های مهم مورد بحث، توانمندسازی زنان برای کنترل جنبه‌های سلامت خود به ویژه بهداشت باروری است که اگر زنان اصلی‌ترین نقش را در تصمیمگیری‌های مربوط به باروری و فرزندآوری خود داشته باشند می‌توان به کاهش بیش از پیش باروری امیدوار بود (عباسی شوازی و علی مندگاری، ۱۳۸۹).
از نظر جمعیت شناسی موضوع موقعیت زنان بسیار مهم می‌باشد. زنان نقش اساسی در فرایندهای جمعیتی بازی می‌کنند و بهبود موقعیت آنان تاثیر زیادی بر وقایع جمعیتی مانند تولد، مرگ، مهاجرت و بهداشت خواهد گذاشت. کاهش سریع باروری در طی دهه‌ های اخیر و رسیدن باروری به پایین‌تر از سطح جانشینی، همراه با بهبود پایگاه و افزایش موقعیت زنان در سالهای اخیر، این ذهنیت را به وجود آورده است که علاوه بر عوامل موثر ذکر شده در کاهش باروری، بهبود پایگاه زن نقش غیر قابل انکاری را در این کاهش ایفا کرده است.
ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﺎروری در ﻃﻮل ﺳﻪ دﻫﻪﮔﺬﺷﺘﻪ در اﯾـﺮان، لاز م اﺳـﺖ ﻋـﻮاﻣﻠﯽﮐﻪ رﻓﺘﺎر زﻧﺎن را ﺑﺮای داﺷـﺘﻦ ﻓﺮزﻧـﺪ ﺗﺤـﺖ ﺗـاﺛﯿﺮ ﻗـﺮار ﻣـﯽدﻫـﺪ، ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ و آنﻫﺎ را ﻣﺒﻨﺎی ﺳﯿﺎﺳﺖﮔﺬاری ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﻗﺮار داد. محققان ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ ﮐﻪ اﻣـﺮوزه دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎ و اﻟﮕﻮﻫـﺎی ﻧﻈـﺮی و در ﻧﺘﯿﺠـﻪ رﻓﺘـﺎر ﺑـﺎروری زﻧـﺎن و ﺧـﺎﻧﻮاده‌ﻫـﺎ دﺳـﺘﺨﻮش ﺗﺤﻮلاﺗﯽ اﺳﺎﺳﯽ ﺷﺪه اﺳﺖ و ﺑﻪ راﺣﺘـﯽ ﻧﻈـﺮات و ﺗﺼـﻤﯿﻢﮔﯿـﺮی‌ﻫـﺎی ﺳﯿﺎﺳـﺘﻤﺪاران و برنامه ریزان به راحتی قادر به تغییر این سیاست‌ها و نگرش‌ها نیست (عباسی شوازی و همکاران، ۱۳۸۱).
با توجه به کمبود مطالعات و تحقیقاتی که در رابطه با بررسی پایگاه زنان و استقلال آنان در حوزه علوم اجتماعی به طور عام و در ارتباط با رفتار باروری در حوزه جمعیت شناسی به طور خاص وجود دارد، ضرورت انجام چنین مطالعهای احساس می‌شود.
۱-۴- اهداف تحقیق:
۱-۴-۱- هدف کلی:
به طور خلاصه، هدف از این تحقیق، بررسی رابطه میان استقلال زنان و تاثیر آن بر رفتار باروری درمیان زنان متاهل ۱۵ – ۴۹ ساله شهر شیراز می‌باشد.
۱-۴-۲- اهداف جزئی:
۱- بررسی رابطه میان ویژگیهای جمعیت شناختی زنان و رفتار باروری آنها
۲- بررسی رابطه میان توانمندی زنان و رفتار باروری آنها
فصل دوم

پیشینه تحقیق
۲-۱- مقدمه
هر پدیده دارای سابقه و پیشینه‌ای است که وضع و شرایط امروز آن نیز تابع همین گذشته است. پدیده‌های اجتماعی وابسته به گذشته‌اند و در زنجیره‌ای از تداوم جای می‌گیرند و هویت آنان بدون در نظر گرفتن گذشته‌ای که در آن تکوین و تبلور یافتهاند، به دست نخواهد آمد. بدینسان به درستی می‌توان گفت هر تحقیق درست متضمن شناخت تحقیقات پیشین است. هیچ تحقیقی در خلأ صورت نمی‌گیرد، بنابراین به طور طبیعی، هر پژوهش در تداوم پژوهش‌های پیشین به انجام می رسد. هم از دوبارهکاری ها اجتناب می‌شود و هم از داده‌های تحقیقات پیشین برخوردار می‌گردد. ارتقا دانش نیز به همین تداوم وابسته است. هر پژوهش باید متکی به دستاوردهای پیشین باشد، در حالیکه خود، سخنی تازه دارد و روش‌هایی دقیق‌تر در شناخت پدیده به کار می‌گیرد. بنابراین در هر تحقیق باید از تحقیقات پیشین در زمینه مورد نظر یاد کرد و سپس تحقیق خود را در تداوم منطقی آنان جای داد. در این قسمت به مرور بر پژوهش‌هایی که سایر افراد در این زمینه انجام داده‌اند، پرداخته می‌شود (ساروخانی، ۱۳۸۸: ۱۴۶).
در این پژوهش مطالعات به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. گروه نخست آن‌ هایی که به طور مستقیم به بررسی رابطه استقلال و ساختار قدرت در خانواده و باروری پرداخته اند و گروه دوم که به طور غیر مستقیم با موضوع این پژوهش در ارتباطند.