رتبه شرکت‌ها بر اساس میانگین، نتایج حاصل از استانداردسازی، بورس اوراق بهادار تهران

 

با مراجعه به مقادیر R2 که در فصل چهارم محاسبه گردید، مشاهده می‌شود که ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی در هر یک سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ به طور غالب از طریق NOPAT توجیه می‌شود و تنها در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۸۹ تغییرات MV، تقریبا به طور مساوی توسط EVA و NOPAT توجیه می‌شود. این پدیده را به شرح زیر می‌توان تحلیل کرد:
با مراجعه به سازمان بورس اوراق بهادار تهران و با بررسی رفتار سرمایه‌گذاران، مشاهده می‌شود که تنها معیاری که سرمایه‌گذاران درخصوص آن صحبت می‌کنند، معیار P/E می‌باشد. و برای تعیین قیمت سهام یک شرکت، نسبت به مذبور را در EPS جاری ضرب می‌کنند. یعنی سرمایه‌گذاران با این کار، عملا ارزش بازار شرکت را با سود حسابداری پیوند می‌زنند و چون سود حسابداری نیز بخشی از NOPAT است و بنابراین، NOPAT، به طور غیر مستقیم با ارزش بازار شرکت مرتبط می‌گردد. از طرفی، همان طوری که در بررسی نتایج فرضیه اول عنوان شد، معیار EVA برای بازار سرمایه ایران کاملا ناشناخته به نظر می‌رسد و معیار غالب در این بازار P/E می‌باشد و مخرج این کسر، بخشی از NOPAT به شمار می‌رود و بنابراین انتظار می‌رفت که NOPAT، ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی را بهتر از EVA، تشریح نماید و نتایج تحقیق بر انتظارات منطبق گردید. مجددا نشان می‌شود که عدم آشنایی سرمایه‌گذاران با این معیار ممکن است سرمایه‌گذاری بلند مدت آنها را به مخاطره بیاندازد و نمونه عینی این موضوع ضریب همبستگی منفی بین EVA و TSR می‌باشد.
حالت دوم: تک تک شرکت‌ها در دوره ۶ ساله
به غیر از دو شرکت که EVA در مقایسه با NOPAT، ارتباط تقریبا قوی تری با ارزش بازار دارد، ۱۳ شرکت مابقی، ارتباط NOPAT با MV، به مراتب قوی تر از ارتباط EVA با MV می‌باشد. بنابراین می‌توان گفت که در مورد دو شرکت مذکور، ارتباط قوی بین EVA و MV به طور تصادفی می‌باشد و به این معنی نیست که سرمایه‌گذاران ارزش بازار سهام این دو شرکت را با معیار EVA ارزیابی کرده اند.
حالت سوم: تمامی شرکت‌ها در دوره ۶ ساله
R2، در کل دوره، برای متغیرهای تحقیق به صورت زیر می‌باشد: NOPAT= 0/937 و EVA= 0/334. پس در حالت کلی، NOPAT، در توجیه ارزش بازار شرکت‌های مورد بررسی، تقریبا سه برابر بهتر از EVA، عمل می‌کند و در نتیجه فرضیه دوم مبنی بر اینکه EVA در ارتباط با ارزش بازار شرکت شاخص بهتری نسبت به NOPAT می‌باشد، تایید نمی شود. تحلیل این پدیده نیز مشابه تحلیل حالت اول فرضیه دوم می‌باسد که از توضیح مجدد آن صرف نظر می‌شود.
۵-۲-۳) نتایج حاصل از استانداردسازی EVA
برای اینکه عملکرد شرکت‌ها نسبت به هم قابلیت مقایسه پیدا کنند، EVA شرکت‌های مورد بررسی نسبت به سرمایه سال پایه (۱۳۸۷) استاندارد شده است و شرکت‌های مورد بررسی، در ۵ سال مختلف، براساس استاندارد سازی EVA، رتبه بندی شده اند. در اینجا رتبه شرکت‌ها بر اساس میانگین EVA، استاندارد شده، در دوره‌ی ۵ ساله نشان داده می‌شود که نشانگر میانگین عملکرد شرکت‌های مورد بررسی، در طول دوره ۵ ساله می‌باشد:
ردیف
شرکت
مقدار EVA استاندارد شده
(به میلیون ریال)
۱
X1
57/46
2
X2
38/35
3
X3
10/23