سایر اختلالات روانی، بیماران اسکیزوفرنی، اختلالات روانی

مارس 27, 2019 by بدون دیدگاه

 

– تاثیر اختلال بر فکر، ادراک، هیجان، ارتباط و رفتار روانی-حرکتی.
اختلال های ادراکی و فکری معمولا شکل توهم ها و هذیان ها می گیرند. توهم، عبارت است از تجربیات حسی در غیاب هرگونه محرک بیرونی. هذیان، عبارت از ابراز عقایدی که با واقعیت وفق ندارد (باور غلط).
یکی از مشکلات تعریف بلولر از اسکیزوفرنی، ابهام در تعریف معیارهای آن بود. این امر منجر به کاربرد روزافزون تشخیص اسکیزوفرنی گشت و باعث شد، افراد بیشتری برچسب اسکیزوفرنی دریافت کنند (ساراسون،۱۳۷۸). آدولف مایر (به نقل ازکاپلان و سادوک، ۲۰۰۷)، معتقد بود که اسکیزوفرنی و سایر اختلالات روانی واکنشی در مقابل استرسهای گوناگون زندگی است. و به همین دلیل «سندرم واکنش اسکیزوفرنیک» را معرفی نمود. به اعتقاد او، طبقه بندی ها تشخیصی قرار دادی هستند. هری استیک سالیوان (به نقل ازکاپلان و سادوک، ۲۰۰۷)، بنیانگذار مکتب روانکاوی بین فردی، روی انزوای اجتماعی به عنوان یک علت و علامت اسکیزوفرنی تاکید نمود. به این ترتیب، مایر و سالیوان بر روابط بین فردی به عنوان عامل علی تاکید کردند.
کورت اشنایدر (به نقل ازکاپلان و سادوک، ۲۰۰۷)در صحت نظر کرپلین مبنی بر تغییرات بدنی تردید نکرد، اما بر تقسیم بندی افراد بر اساس علائم روانشناختی اهمیت بیشتری داد. اشنایدر تعدادی علائم درجه ی اول تعریف کرد که خود آنها را مختص اسکیزوفرنی نمی دانست اما در تشخیص گذاری ارزش قاطع برای آنها قائل بود. او اشاره کرد که اسکیزوفرنی را می توان منحصرا بر اساس علائم درجه ی دوم یا یک شکل بالینی دیگر نیز تشخیص داد. از دید اشنایدر انواع خاص توهم ها و هذیان ها که او آنها را علائم درجه ی اول نامید، ویژگی های اصلی اسکیزوفرنی هستند.
درسال ۱۹۸۰، کرا (به نقل ازکاپلان و سادوک، ۲۰۰۷) طبقه بندی بیمار اسکیزوفرنی را تیپ های I وIIطبقه بندی کرد و پیشنهاد این سیستم متکی بر وجود علائم مثبت و منفی است، که به ترتیب علائم سازنده یا کمبودی هم نامیده می شوند.
۲-۱٢- انواع اسکیزوفرنی
به طور کلی اسکیزوفرنی اختلال بسیار گسترده و ناهمگنی است که به پنج دسته تقسیم می شود، شامل: پارانوئید ، آشفته ، کاتاتونیک ، باقی مانده و نامتمایز.
۲-١٢-۱-اسکیزوفرنیای پارانوئید
وجود هذیان های نظام یافته یا توهمات شنوایی گسترده، شاخص این خرده تیپ است بیمار اسکیزوفرنیک پارانوئید، به هذیان های گزند و آسیب یا بزرگ منشی مبتلاست. این بیماران ممکن است به هذیان حسادت نیز مبتلا باشند (اعتقاد به خیانتکاربودن شریک جنسی). آنان به رغم شدت احساساتشان، به ندرت رفتار شدیداً آشفته، عدم انسجام یا گسیختگی تداعی ها را نشان می دهند. آنها هیجان های سطحی را تجربه نمی کنند. بلکه طرز رفتارشان بی اندازه رسمی یا کاملاً احساساتی است (سلیگمن، ۱۳۷۹). اسکیزوفرنی پارانوئید ، شایع ترین تشخیصی است که در اولین بستری شدن در بیمارستان روانی مطرح است. مشخصه بارز این اختلال اساساً شناختی است. ممکن است برخی جنبه های کارکرد هوش بیمار آسیب ندیده باقی بماند(ساراسون ، ۱۳۷۸). آشکار شدن بیماری در این بیماران معمولاً در سنین بالاتری روی می دهد. منابع ایگو آنها غنی تر از بیماران آشفته و کاتاتونیک است و در مقایسه با سایر انواع اسکیزوفرنی، از نظر قوای عقلانی، واکنش های هیجانی و رفتاری، پسرفت کمتری نشان می دهند. این افراد معمولاً هیجان زده، شکاک، محتاط و غالبا پرخاشگر هستند(کاپلان، ۲۰۰۹).
۲-١٢-۲-اسکیزوفرنی آشفته
بارزترین ویژگی رفتاری بیماران اسکیزوفرنیک آشفته، حماقت و گسیختگی آشکار است این نوع اسکیزوفرنی، قبلاً هبفرنیک خوانده می شد(سلیگمن، ۱۳۷۹). کلمه هبفرنیک از کلمه یونانی الهه ی جوانی گرفته شده و به رفتارهای کودکانه مخصوص این نوع اختلال دلالت دارد. رفتار بیمار هبفرنیک شبیه به حالت یک کودک هفت ساله احمق است که سعی می کند تا از والدین خود جدا شود. واژه تراشی نیز بین این بیماران معمول است(آزاد، ۱۳۷۹). با خود خندیدن (خنده نخودی)، شکلک در آوردن، ابلهانه عمل کردن، رفتار شاد و شنگول و نامانوس آنها مضحک است، که این امر بیانگر حساسیت شدید به نشانه های درونی و عدم حساسیت شدید به نشانه های بیرونی است. هذیان ها و توهمات آنها نامنظم تر و پراکنده تر است و اغلب بر بدن متمرکز است (مثلا ًماسیدن روده ها). این نوع بیماران اغلب به حمام نمی روند و نسبت به ظاهر و لباس و نظافت بی توجه هستند و ممکن است کثافت هم بخورند(سلیگمن، ۱۳۷۹). شروع این اختلال غالباً زودرس و قبل از ۲۵ سالگی است. اختلال تفکر آنها بارز و تماسشان با واقعیت بی نهایت ناچیز است(کاپلان، ۱۳۷۸).
۲-١٢-۳- اسکیزوفرنی کاتانونیک
ویژگی برجسته ی اسکیزوفرنی کاتانونیک، اختلال بارز در عملکرد حرکتی است، که یا به شدت برانگیخته یا کاملاً منجمد و بی حرکت است و امکان دارد گاهی بین این دو حالت در نوسان باشد. این حالات ممکن است به صورت بهت، منفی کاری (مقاومت بی انگیزه دربرابر هرگونه دستور)، جمود یا عدم انعطاف، تحریک یا انتخاب حالت ویژه ظاهر شوند(کاپلان،۲۰۰۹). علائم فرعی آن متشملند بر:رفتار کلیشه ای ،ادا و اطور،انعطاف مومی .
انعطاف مومی، شکل شدیدی از بی حرکتی است که در آن بازو یا پای فرد به طور منفعلانه در هر حالتی که به آن داده می شود، باقی می ماند. نقطه ی مقابل آن، بیقراری و تهیج روانی- حرکتی مفرط است. بیماری که تهییج کاتاتونیایی بلند مدت را تجربه می کند، مدام حرف می زند، فریاد می کشد و ممکن است مخرب و نسبت به دیگران خشن باشد (همانند تهییج مانیایی)(کاپلان، ۲۰۰۹).
۲-١٢-۴-اسک
یزوفرنی باقی مانده
ویژگی این نوع اسکیزوفرنی فقدان نشانه های شاخص چون هذیان ها، توهمات، عدم انسجام یا رفتار بسیار آشفته است. دو یا چند نشانه های انزوا، اختلال در انجام وظایف، رفتار بسیار عجیب، اختلال شدید در بهداشت و نظافت، ابراز هیجانی کند، سطحی یا نامناسب، تفکر عجیب یا نامانوس، تجربیات ادراکی غیر عادی، بی تفاوتی یا فقدان ابتکار عمل.
۲-١٢-۵- اسکیزوفرنی نامتمایز
این تشخیص برای افراد پریشانی است که شواهدی از اختلال تفکر و نابهنجاری های رفتاری و عاطفی نشان می دهند، ولی نمی توان آنها را در خرده تیپ های دیگر طبقه بندی کرد(کاپلان، ۱۳۷۸).