سرمایه اجتماعی در سازمان، سرمایه های انسانی، سازمان های دولتی

 

هرچه ذخیره سرمایه اجتماعی در سازمان بالا باشد، نیاز به تدوین قوانین و مقررات، ایجاد نهادهای اجرایی و نظارتی کاهش می‌یابد. به نظر می‌رسد مدیران از طریق شاخصها و عوامل زیر می‌توانند درجه و میزان سرمایه اجتماعی در سازمان را تشخیص دهند؛ بدین معنا که هرچه میزان این عوامل در سازمان بالا باشد، سرمایه اجتماعی کمتر خواهد بود(لینا و ونبورن،۲۰۰۲ : ۳):
۱- دستورالعملها و بخشنامه‌ها؛
۲- نهادهای متعدد نظارتی و بازرسی؛
۳- شایعه پراکنی؛
۴- ترور و تخریب شخصیتها؛
۵- تخلفات اداری؛
۶- بی‌اعتنایی کارکنان به سازمان؛
۷- شکست تیم‌ها و کمیته‌های کاری در سازمان؛
۸- تمایل نداشتن کارکنان به یادگیری دانش روز و تسهیم دانش و اطلاعات؛
۹- فقدان روحیه رقابت‌جویی در درون سازمان یا نسبت به رقبا؛
۱۰- افزایش غیبت، مرخصی.
۲-۳) تسهیم دانش
( ۱-۳-۲تعریف و تشریح تسهیم دانش:
تسهیم دانش عبارت است از فرهنگ تعاملات دانش محور که شامل تبادل دانش ضمنی وصریح، تجارب و مهارت های کارکنان بین واحدهای سازمانی یا در کل سازمان می شو د. تاکنون مطالعه های بسیاری برای شناسایی روابط موجود بین عوامل توانمندساز و شاخص های تسهیم دانش و ارتباط میان آن ها در سازمان های مبتنی بر تیم و پروژه انجام شده اند(جونگ چی،۲۰۰۶).
اگر دانش شخصی سازی شده و به اشتراک گذارده نشود، کارکنان سازمان به صورت جداگانه در فرایند یادگیری وارد شده و تمایلی به تسهیم دانش خود با دیگر اعضای پروژه نخواهند د اشت. در واقع ، تسهیم دانش می تواند به صورت همزمان بر توانمندی های فردی و شایستگی های سازمانی اثر گـذارده و به تقویـت تـوانمنـدی سـرمایـه هـای فکـری سازمان در حوزه سرمایه های انسانی و سازمانی منجر شود.
همچنین بر طبق آنچه که گروهی از دانشمندان بیان کرد ه اند ، مدیریت مؤثر دانش به کارکنانی نیاز دارد که تسهیم دانش را از طریق فناور ی های اطلاعات و ارتباطات انجام دهند؛ زیرا این فنـاوری ها می تواننـد مجاری ارتباطی اکتساب ، شناسایی، استقرار و تسهیم دانش در سازما نهای پروژه ای را مهیا سازند.
در مقابل سازمان های وظیفه ای که کارکنان تفکیک شده به طور عمده اهداف مستقل دارند، سازمان های پروژه ای قرار دارند که در آن ها، همه ی منابع برای رسیدن به اهداف خاص با چیدمان منظم و مشخصی در قالب پروژه ها به خدمت گرفته می شوند تا به خروجی های تعیین شده از سوی مدیریت دست یابند. این هدف والا که در سازمان های دولتی همان ارائه محصولات و خدمات مطلوب به شهروندان و اداره بهینه کشور است، از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و هدف آن کسب سود نیست، بلکه فرجام اصلی دستیابی به جامعه ای مرفه، آگاه و پیشرو است . چنین هدف والایی، نیازمند بهینه سازی فرایندهای کسب و کار و بهبود به اشترا ک گذاری دانش در سازمان های دولتی است که در این میان، فعالیت های دولتی مبتنی بر پروژه از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. در واقع به دلیل برخورداری دولت از بخشی از درآمد عمومی مردم تحت عنوان مالیات، کارکرد بهینه دولت در راستای دستیابی به اهداف تعیین شده از اهمیتی دوچندان برخوردار است و عدم اکتساب دانش به روز و تسهیم آن میان افراد، تیم ها و سازما ن های دولتی، به دوباره کاری های مکرر، اتلاف منابع و کاهش سرعت رشد کشور منجر می شود که تبعات آن همه ی اقشار جامعه را متأثر خواهد نمود. مدیران پروژه در سازمان های دولتی اختیارات قابل توجهی دارند و منابع داخلی و خارجی متنابهی ر ا در اختیار دارند که کنترل و مدیریت پروژ ه های دولتی را از اهم وظایف این مدیران می سازد . در طول پروژه کارکنان بسیاری در اختیار مدیران پروژه قرار دارند که هر یک دانش خاص و وظایف معینی دارند.
مدیریت دانش، راهبردها و فرایندهایی هستند که قادرند تولید و جریان دانش را به منظور ایجاد و برآورده ساختن انتظارات سازمان، مشتریان و کاربران در کل سازمان به وجود آورند. مدیریت دانش، فرایند گسترده ای است که امر شناسایی، سازماندهی، انتقال و استفاده صحیح از اطلاعات و تجربیات داخلی سازمان را مورد توجه قرار می دهد.(البرزی،۱۳۸۴) تعریف جامع و قابل قبول تری از مدیریت دانش توسط مرکز کیفیت و بهره وری آمریکا ارائه شده است که عبارت است از:مدیریت دانش،کسب دانش درست،برای افراد مناسب،در زمان صحیح و مکان مناسب است،به گونه ای که آنان بتوانند برای دستیابی به اهداف سازمان،بهترین استفاده را از دانش ببرند. مدیریت دانش یک مدل کسب و کار نظام یافته داخلی است که به تازگی در حیطه علوم و سازمانها پدیدار شده و یک طیف وسیع علمی را با تمام منظرهای آن مورد رسیدگی قرار می دهد . این طیف وسیع می تواند ، تولید دانش ، تدوین قوانین علمی و مشارکت علمی را شامل شده و نهایتاً به ارتقاء فراگیری و نوآوری منجر شود .(محمد لو ،۱۳۸۳)
مدیریت دانش ناظر بر کیفیت و چگونگی به کارگیری اطلاعات توسط افراد برای حل مسائل ، منابع اطلاعاتی مناسب برای تبدیل به دانش و چگونگی ذخیره دانش برای استفاده توسط کاربران خاص می باشد . سازمان های امروزی در حال تلاش برای یافتن روش هائی هستند که به آنها در تحصیل ، سازماندهی ، انتقال و به کارگیری موثر دانش در کل سازمان کمک کند . (واعظی ،۱۳۸۴ )