سیستم پاداش مغزی

می 29, 2020 by بدون دیدگاه

وقتی که مورفین درونزاد آزاد شد، به گیرندهاشون وصل می شه وشخص احساس لذت ونئشه می کنه .کلا،موادمصرفی می تونن سیستم جایزه مغز رو تحریک کنن. بعضی مواد موجب افزایش ترشح دوپامین در راه می شن. بعضی مواد از بازجذب دوپامین جلوگیری می کنن واین پدیده موجب افزایش غلظت دوپامین سیناپس می شه وگروهی از مواد هم مستقیما گیرنده های موادافیونی رو تحت تاثیر وتحریک قرار میدن. پس ،احساس لذت ناشی ازمواد مصرفی موجب تقویت رفتار مواد جویانه می گردن ویا میل شدید به مصرف دوباره مواد رو در شخص زیاد می کنه .

می تونیم بگیم که یکی از اصول اساسی عمکرد فیزیولوژیک  بدن اینه که هم موجود وهم سیستمای مربوط در جهت ایجاد تعادل حیاتی یا هومئوستازی فعالیت می کنن. پس وقتی که دارو مصرف می شه ،بطور موقت تعادل حیاتی در بدن دچار اختلال می شه وبرای حفظ تعادل حیاتی (هومئوستازی )درمقابل اثرات دارو ،بدن دست به عمل جبرانی میزنه ودر جهت ادامه تعادل،دارو مصرف می کنه. پس ،وقتی دارو مصرف می شه ،یعنی نبود تعادل ایجاد شده وباید سازش فیزیولوژیکی دوباره انجام شه واین حالت دوره ای ،باعث ایجاد حالت برگشت یا مصرف دوباره می شه (زینبرگ[۳]،۱۹۸۹).

۲-۴ تاثیر تعاملی عامل های زیاد با اعتیاد

اعتیاد

اگر قبلا مطرح شد ،دوگروه در مورد وابستگی  به مواد(داخلی وبیرونی) مهم هستن .ودر این خصوص نمیشه دیدگاه تک بعدی داشت بلکه در بررسی رفتار وابستگی  به مواد باید دیدگاه تعامل گرایی داشت ومشکل رو بایداز زوایای مختلفی بررسی کرد.درحقیقت ،این پدیده تحت تاثیر فاکتورهای زیاد قرارگرفته وهریک از عناصر به اندازه متفاوتی در بروزرفتار وابستگی به مواد دخالت دارن. با در نظر گرفتن چیزی که گذشت ،شکل زیر نشون دهنده عوامل وابستگی به مواد رو به شکل مطلوب نشون میده.(بزمی ۱۳۹۱)

 

 

 

اقتصاد

عوامل اجتماعی،اقتصادی وفرهنگی

عوامل زیستی،ژنتیکی

اعتیاد

 

عوامل روانی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل۲-۱ تعامل عومل موثر در تشکیل وابستگی به مواد

(برگرفته از روانشناسی وابستگی به مواد ،دکترنعیمه بزمی ،۱۳۹۱)

روانشناسی

در جدیدترین الگوی دلیل شناسی واسه سوءمصرف ووابستگی به مواد،از همه نظریه ها مانند روان پویای،زنتیک وعصب شناختی و…استفاده شده .این طرح ،مدل سایکوفارما کولوژیک یا روانشناختی نامیده می شه . این مدل، وابستگی به مواد رو به عنوان رفتار مواد جویانه ،تحتِ کنترل  چهار روند اصلی در نظرگرفته س . این ۴فرایند عبارتند از :

۱-تقویت مثبت یا اثرات تشویقی مواد

۲-اثرات تفاوت دهنده مواد

۳-اثرات بیزار سازانه مواد (موجب ضعیف کردن رفتار می شه )

محرکای شرطی شده با اثرات مواد (که رفتار موادطلبی رو آسون کردن می کنن )  (بزمی ۱۳۹۱)

در جدیدترین مدل دلیل شناسی مشکل سوء مصرف مواد و وابستگی به مواد، از عقاید جور واجور روان – پویشی، رفتاری، شناختی، شناختی – رفتاری، اجتماعی – فرهنگی، رفتار مشکل ساز، ژنتیک و یا عصب روان – شناختی کمک گرفته شده (کاپلان، سادوک و سادوک، ۲۰۰۷).

[۱] -Reward System

[۲] – Bloom

[۳] -zinbrag