صلح و امنیت بین المللی، ممنوعیت توسل به زور، روابط بین المللی

دانلود پایان نامه

 

مصوبه مزبور با هدف تاثیرگذاری بر روی اقدامات مربوط به تحریم علیه عراق علاوه بر اینکه در نوع خود متن مهمی به شمار میرود ویژگی مهم ان نیز با توجه در پایانپذیری دو قطبی بودن دنیا و عدم استفاده از حق وتوه که پیش از آن استفاده سیستماتیک از ان به عمل میامد موجب تحرک محسوسی در سازمان ملل متحد گردید. مصوبه شماره ۶۶۶ و مورخ ٣ ١ سپتامبر ١٩٩٠ شورای امنیت به رغم ارای منفی یمن و کوبا با سیزده رای مثبت مورد تصویب قرار گرفت. در مصوبه خارج از تحریم قرار داشتن دارو بار دیگر مورد تاکید و تکرار قرار گرفته از ماموریت نهاد و تشکلهای خیر برای مواد غذایی که به مردم عادی و غیر نظامی ارسال میشد سخن رفته بود.
در متن مصوبه از عراق خواسته شده تا نسبت به دیگر اتباع و بیگانگان کشورها احترام گذاشته و مسئولیت خود را در چارچوب مقررات حقوق بشر دوستانه و هم چنین رعایت بند ۴ عهدنامه ژنو مورد توجه قرار دهد. در مصوبه مزبور به این موضوع نیز تاکید شد که شورای امنیت به صورت انفرادی و یا با همکاری کمیته نسبت به احراز حالات مربوط به اجرای مقررات بشردوستانه اقدام نماید. به علاوه قرارگذاشته شد کمیته بعد از دریافت گزارشهای دبیر کل تصمیم خود را به شورای امنیت انتقال دهد. در این تضمیم بر انجام کمکهای انسانی از طریق سازمان ملل و صلیب سرخ و یا سایر تشکلهای نوع دوستانه شده بود. دبیر کل نیز در توزیع کمکهای مزبور میباید همکاری لازم رابه عمل اورد. در مصوبه ۶۶٧ که با اتفاق اراء در مورخ ۶ ١ سپتامبر ١٩٩٠ محقق شد ورود سربازان عراقی به محل سفارتخانههای برخی کشورهای خارجی در کویت مورد نکوهش قرار گرفت. در مصوبه مزبور عضویت عراق در عهدنامههای ٩۶١ ١ و ٩۶٣ ١ وین در امور کنسولی گوشزد و لزوم مراعات مصونیتهای دیپلماتیک ماموران سیاسی سایر کشورها تاکید و مغایرت اقدامات عراق با مقررات حقوقی بینالملل و مصوبات شورای امنیت و توجه کلیه مسئولیتهای ناشیه به عراق خاطر نشان شده و از عراق موکدا خواسته شده بود تا نسبت به دست کشیدن از رفتارهای مزبور اقدام نماید و در خاتمه نیز وعده اتخاذ تصمیم راجع به اقدامات مشخص در این زمینه را داده بود.
در قطعنامه ۶۶٩ که درتاریخ ٢۴ سپتامبر ٠ ٩٩ ١ با اتفاق اراء مورد تصویب قرار گرفت مقرر گردید تا اطلاعات مربوط به کشورهایی که از تحریم تجاری متضرر میشدند به کمیته تحریم شورای امنیت اطلاع داده شوند. پیشنهاد مزبور بیشتر دارای ماهیت یک تصمیم اصولی بوده و جهت تحرک بخشیدن به اصل 50 منشور ملل متحد بوده است. از اینرو نیروهای امنیت بهنگام تصویب اقدام قهری خاصی علیه یک کشور اعم از اینکه عضو سازمان ملل باشد یا نباشد اگر بامشکلات اقتصادی مواجه گردد جهت حل ان میتواند با نیروهای امنیت مشورت نماید.
روز بعد از تصویب قطعنامه ۶۶٩ قطعنامه ۶٧٠ شورای امنیت در تاریخ ٢۵ سبتامبر ١٩٩٠ با چهارده رای مثبت و با رای منفی کوبا مورد تایید قرار گرفت. در این تصمیم مقررگردید اقدامات قهری به اسنثنای حالات ضروری انسانی علیه کشورهای عراق و کویت اعمال و نام کشورهایی که ناقض تحریم بوده و کشتیهای دارای علامت عراق را ثبت نمایند. مصوبات شماره ۶۶۵ و مورخ ٢۵ اوت 1990 و هم چنین شماره ۶۶٩ و مورخ ٢۵ سبتامبر ١٩٩٠ شورای امنیت که در برگیرنده اقدامات دریائی و هوائی علیه عراق و کویت است تقویت کنند. مصوبه شماره ١ ۶۶ و مورخ ۶ اوت ٠ ٩ ٩ ١ و در راستای اصل 41 منشور با تاکید به دارو و کمکهای بشر دوستانه عدم لزوم اقدام مسلحانه مورد پیشبینی قرارگرفت.
مصوبه شماره ۶٧۴ شورای امنیت که با رای ممتنع کوبا و یمن در ٢٩ اکتبر ١٩٩٠ مورد تصویب قرار گرفت ازکشورهایی که به لجاظ اشغال دچار خسارات مالی و یا نقض حقوق بشر گردیدهاند خواسته شد مراتب را اعلام نمایند. تصمیم اتخاذی در تاریخ ٢٩ نوامبر ١٩٩٠ و در جلسه فوق العاده شورای امنیت با رای ممتنع چین و رای منفی یمن و کوبا و با 12 رای مثبت اتخاذ شد. با این مصوبه شورای امنیت بعد از قطعنامه هفتم جولای 1950 در رابطه با کره اولین باری بود که استفاده از زور علیه که کشور عضو مورد تجویز قرار میگرفت. شورای امنیت ضمن تکرار مراتب قطعنامههای قبلی و دعوت عمومی به اجرای انها بر رد تصمیمات شورااز طرف عراق تاکید نموده با جلب توجه به مقررات مربوط به حفظ صلح و امنیت بینالمللی مندرج در منشور ملل متحد اعلام نمود که رفار منطبق با بند هفتم منشور بوده از باب ابراز حسن نیت به عراق در پاراگراف دوم مصوبه اعلام داشته درصورتیکه عراق از کویت خارج نشود، بمنظور فراهم کردن صلح و امنیت بین المللی در منطقه جهت اجرای قطعنامههای شورای امنیت کلیه کشورهای عضو که با کشور کویت همکاری میکنند به استفاده از هر وسیله مجاز خواهند بود.
تصمیم اتخاذی دایر بر اینکه اگر عراق تا تاریخ اعلامی از خاک کویت عقب نشینی نکند دادن اجازه استفاده از ضمانت اجرای نظامی به کشورهای عضو به لحاظ عدم استفاده از زبان اجبار طرز تعبیری در کشورهای عضو ایجاد نمود که انها چنین برداشت نمودند که هر کشوری میتواند دریک اقدام نظامی به طور منفرد اتخاذ نماید. این تصمیم به عنوان اخرین تذکر به عراق توصیف شده بود. زیرا اگر در داخل مهلت اعطائی عقب نشینی بکند لزومی برای استفاده از زور باقی نخواهد ماند.
3-3- استثنائات اصل عدم مشروعیت توسل به زور
با ممنوعیت کلی تهدید و توسل به زور ، و مستثنی شدن «دفاع مشروع در برابر حمله مسلحانه » از این قاعده هر توسل به زور دیگری باید با مجوز شورای امنیت تحت فصل هفتم منشور باشد . اما در سال ها و دهه های پس از تشکیل سازمان ملل متحد ، عملکرد حد اقل برخی دولت ها عضو این سازمان بدین سمت بوده که توسل به زور در مواردی مانند دفاع پیش دستانه ، دفاع پیش گیرانه و مسولیت حمایت را نیز در زمره مستثنیات بر قاعده ممنوعیت توسل به زور و بی نیاز از کسب مجوز شورای امنیت قلمداد نمود .
براساس بند ۴ ماده ٢ منشور ملل متحد کلیه اعضا در روابط بین المللی خود از تهدید به زور یا استعمال آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری، یا از هر روش دیگری که با مقاصد ملل متحد اختلاف داشته باشد خودداری خواهند کرد. این اصل بعد از منشور نیز مکررا مورد تایید و تاکید قرار گرفت. با توجه به ممنوعیت توسل به زور، حقوق بین المللی در مواردی استفاده از زور و مبادرت به جنگ را مشروع و قانونی دانسته است؛ اگرجه باید به این نکته هم توجه داشت که در حقوق بین المللی معاصر تلاش شده است تا استفاده از زور به مواردی محدود گردد که در آزها طرف مقابل قبلأ متوسل به زور شده باشد .
غیر از جنگ ،انواع مختلف زور در طول سال هابه عنوان وسیله دفاع از منافع ،تحمیل راه حل و یا اعمال مجازات بر خاطیان مورد اتهام به کار گرفته شده است . روش اتکا به خود در مجازات مواردی از روابط اقتصادی تا استفاده از خشونت بر طبق حق بین المللی دفاع مشروع را شامل میگردد .از زمان ایجاد منشور ،و استثنا ساختن زور تحت توجهات ملل متحد و دکترین مداخله انسان دوستانه اساسا” سه نوع فشار بر طبق حقوق بین الملل در اختیار دولت ها است.این سه نوع عبارتند از معامله به مثل ،معاوضه به مثل و دفاع مشروع .
4-3- تلاش های سازمان ملل متحد در خصوص عدم توسل به زور
مبحث اول :منشور ملل متحد
در منشور ملل متحد، ممنوعیت کلی و عام در باب عدم توسل به زور مدنظر قرار گرفته‌است. که هرگونه اقدام زورمدارانه در روابط بین‌الملی نظیر جنگ، تهدید به جنگ، اقدامات مقابله به مثل مسلحانه، محاصره دریایی و یا هر شکل دیگر استفاده از تسلیحات را در برمی گیرد. هرچند تمامی اعضای ملل متحد چه کوچک و چه بزرگ با یکدیگر برابرند و در روابط خویش باید از تهدید یا توسل به زور اجتناب ورزند اما منشور دو مورد را استثناء کرده است که به دولت‌ها این امکان را می‌دهد که از توسل به زور در روابط بین‌المللی استفاده نمایند.
الف: در اجرای حق دفاع از خود در این راستا در ماده ۵۱ منشور آمده‌است:
در صورت وقوع حمله مسلحانه علیه یک عضو ملل متحد تا زمانی که شورای امنیت اقدامات لازم برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی را به عمل آورد، هیچ یک از مقررات این منشور به حق ذاتی دفاع از خود، خواه به طور فردی و خواه دسته جمعی لطمه‌ای وارد نخواهد کرد.
ب: اقدامات شورای امنیت بر اساس اختیارات واگذار شده در ماده۲۴ و ۲۵ و فصل هفتم منشور ملل متحد در راستای حفظ و اعادهٔ صلح و امنیت بین‌الملی
مهم‌ترین قطعنامه‌ها و اعلامیه‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد در راستای مسأله منع توسل به زور و تحریم جنگ عبارتند از:
قطعنامه‌های مورخ ۱۹۴۷ و ۱۹۵۰ در زمینه محکوم نمودن هر نوع تبلیغات جنگی.
قطعنامه‌های مورخ ۱۹۴۹ و ۱۹۵۰ در زمینه خودداری ملت‌ها از هر گونه تهدید یا توسل به زور برخلاف منشور و خودداری از هرگونه تهدید یا اقدامی که به استقلال ملت‌ها لطمه می زند یا جنگ‌های داخلی را موجب گردد.

این نوشته در متفرقه ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.