ضربات پنالتی؛ یک ضربه ساده یا بازی روانی


پنالتی ، یکی از حساس ترین موقعیت هاییه که توپ مستقیماً و بدون حضور دیوار دفاعی از نقطه پنالتی به سمت دروازه زده می شه.

ضربات پنالتی، همیشه در بازیا سرنوشت ساز هستن؛ اما در بازیای حذفی، می تونن یه نتیجه کلی رو تعیین کنن. وقتی که بازیکن آماده زدن ضربه پنالتی می شه، استرس و فشار روانی بسیار زیادی رو تحمل می کنه.

استرس

نقطه پنالتی، در ۱۱ متری دروازه قرار گرفته و بازیکن توپ رو با سرعتی در حدود ۱۲۸ کیلومتر بر ساعت روونه دروازه تیم حریف می کنه.

زدن ضربه پنالتی ساده به نظر می رسه؛ اما واقعیت اینه که فشار روانی روی بازیکن و دروازه بان بسیار بالاست و کوچیک ترین اشتباهی می تونه از گل شدن توپ جلوگیری کنه.

دفاع تیما در جامای جهانی گذشته شدیدا تقویت شده؛ طوری که از ۶ مسابقه فینال جامای جهانی گذشته، ۴ مسابقه به وقت اضافه کشیده شده و بین سالای ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۶ هم این ضربات پنالتی بودن که قهرمون جام رو تعیین کردن.

به هنگام زدن ضربه پنالتی، همه چیز به زننده توپ بستگی داره و دروازه بان فقط یه پیروه. اگه دروازه بان بتونه با تشخیص درست حرکات ضربه زننده موقعیت توپ رو پیش بینی کنه، شاید مانع از وارد شدن توپ به دروازه شه و سرنوشت بازی رو عوض کنه.

ضربات پنالتی از روی نقطه پنالتی که در ۱۱ متری دروازه قرار گرفته زده می شن. قوی ترین بازیکنان می تونن توپ رو به سرعت ۱۲۸ کیلومتر بر ساعت به سمت دروازه روونه کنن و این یعنی ظرف مدت زمان ۵۰۰ میلی ثانیه، توپ به دروازه می رسه.

۶۰۰ میلی ثانیه زمان میبره تا دروازه بان از قسمت مرکزی دروازه به سمتی که توپ میره حرکت کنه؛ پس، روی کاغذ این ضربه شک نداشته باشینً گل می شه. ساده به نظر می رسه؛ اما در عمل هیچ وقت شرایط ایده آلی که گفته شد برقرار نیس.

پنالتی رونالدو به بیرانوند

با بررسی ۱۳۸ ضربه پنالتی که در جامای جهانی بین سالای ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۴ زده شدن، مشخص شد که حتی بهترین دروازه بانان جهان هم بعضی وقتا نمی تونن مانع از گل شدن توپ شن.

با در نظر گرفتن تحقیقای انجام شده، مشخص شد که دروازه بانان فقط در ۴۱ درصد مواقع می تونن راه حرکت توپ رو به درستی پیش بینی کنن و این یه آمار ضعیف هستش.

یعنی حتی اگه به صورت تصادفی به یه سمت دروازه حرکت کنن، احتمال این که بتونن مانع از گل شدن توپ شن بیشتر از مواقعیه که راه توپ رو پیش بینی می کنن. حتی اگه راه توپ هم به درستی پیش بینی شه، فقط در ۱۴.۵ درصد مواقع توپا گل نمی شن.

در سال ۱۹۹۷، با اعمال یه تغییر کوچیک اما حیاتی در قانون پنالتی، دروازه بان اختیارات تازه ای یافت تا بتونه شانس بیشتری واسه دریافت توپ داشته باشه.

تا اون زمان، دروازه بان باید تا وقتی که بازیکن به توپ ضربه می زد، در قسمت وسط دروازه ثابت می ایستاد؛ اما پس از اعمال تغییر در قانون پنالتی، دروازه بان می تونست قبل از اون که بازیکن حریف به توپ ضربه بزنه، به هر سمتی از دروازه که خواست حرکت کنه؛ اما بازم این اجازه رو نداشت که به سمت جلو و به طرف بازیکن حریف حرکت کنه.

حدود یه دهه پیش، این قانون دوبارهً تغییر کرد؛ اما این بار به نفع بازیکن ضربه زننده بود. این قانون که اصطلاحاً به اون توقف کم میگن، به ضربه زننده این امکان رو میده تا قبل از ضربه زدن به توپ، یه سری حرکاتی رو که اثر روانی داغون کننده ای روی دروازه بان دارن، بکنن.

بهترین ضربه زنان برزیلی، حالا قبل از اون که روی نقطه پنالتی به توپ ضربه بزنن، توقفی لحظه ای دارن یا حتی تلاش می کنه ضربه ای ساختگی به توپ بزنن تا دروازه بان عکس العمل نشون بده و به دو طرف بره؛ بعد بازیکن ضربه اصلی رو می زنه که معمولاً گل می شه. مانند ضربه پنالتی که راموس در بازی دیشب اسپانیا با روسیه زد.

فیفا در زمان وضع این قانون جدید، طی بیانیه ای رسمی گفت:

گمراه کردن دروازه بان به وسیله حرکات بازیکن هنگام دویدن به سمت توپ واسه ضربه پنالتی، حالا مجازه.

هرچند اگه این گمراه کردن بعد از تموم شدن دویدن بازیکن به سمت توپ انجام شه، سرپیچی از قانون شماره ۱۴ فوتبال هستش و داور باید به بازیکن اخطار دهد.

گرِگ وود، تحقیق گر انگلیسی از دانشگاه اِکستر، میگه که بازیکن باید در لحظات پر استرس زدن ضربه پنالتی، حواسش رو روی کار خود بزاره و حرکات دروازه بان رو ندیده بگیره؛ چون همون طوری که بازیکن ضربه زننده می تونه با انجام حرکات نمایشی ذهن دروازه بان رو منحرف کنه، دروازه بان هم می تونه اقدام دوطرفه بکنه.

این تحقیق گر، ۱۸ بازیکن دانشگاهی فوتبال رو مورد آزمایش قرار داد و اونا رو به تجهیزاتی مجهز کرد که می تونستن حرکات چشم رو تحت نظر گرفته و ردیابی کنن.

نتیجه این تحقیق نشون داد اگه بازیکن هنگام زدن ضربه پنالتی به حرکات دروازه بان توجه کنه، ۴۰ درصد از شانس گل شدن توپ رو از دست میده و این در حالیه که اگه بازیکنان آرامش خود رو حفظ کرده و تمرکز رو روی کار خود بذارن و حرکات دروازه بان رو ندیده بگیرن، احتمال گل نشدن توپ ۲۰ درصده.

گرِگ وود در مصاحبه ای که با گاردین داشت، گفت:

وقتی می ببینن بازیکن ضربه زننده نگرانه، نگرانی اون فقط و فقط به خاطر دروازه بانه. دروازه بانان می تونن با گذاشتن اثر روانی روی بازیکن ضربه زننده، اونو گمراه کرده و مانع از گل شدن توپ شن.

مثلا، بروس گروبلار، دروازه بان افسانه ای تیم لیورپول، در سال ۱۹۸۴ تونست با انجام رقص پا، حواس بازیکن رو پرت کنه و مانع از گل شدن ضربه پنالتی شه.

یرزی دودک، دروازه بان لیورپول در سال ۲۰۰۵ هم تونست با حرکت دادن موجی دستان خود، ذهن بازیکن رو منحرف کرده و ضربه پنالتی اونو بگیره.

اگه دروازه بان بتونه با انجام یه سری بازیای روانی، تو ذهن بازیکن نسبت به خود تهدید بسازه، توانایی این رو پیدا می کنه که بازیکن ضربه زننده رو به طور کاملً در مشت خود گرفته و مانع از گل شدن پنالتی شه.

یکی دیگه از نمونه های روشن فریب کاری در زدن ضربه های پنالتی در لیگ قهرمانان ۲۰۰۸ اتفاق افتاد. تو یه بازی میان دو تیم منچستر یونایتد و چلسی، خطای پنالتی به نفع چلسی گرفته شد.

در دروازه منچستر یونایتد هم ادوین فن در سار مشهور قرار گرفته بود. نیکولا آنلکا قرار بود که ضربه پنالتی چلسی رو بزنه. ادوین فن در سار تموم تلاش خود رو کرد تا با نگاه کردن و خم کردن بدن خود به سمت چپ دروازه، ذهن آنلکا رو به اون سمت منحرف کنه و اونو مجبور کنه که به سمت راست شوت بزنه.

فن در سار تونست با این حیله، آنلکا رو منحرف کنه و ضربه پنالتی اونو هم کنترل کنه. البته نباید از یاد برد که دروازه بانانی مثل ادوین فن در سار، قبل از انجام هر بازی مطالعاتی روی رفتارای بازیکنان تیم حریف دارن تا با چگونگی ضربه زدن اونا آشنا شن.

بیشنر بخونین: سیستم VAR و دیگه تکنولوژیای جام جهانی ۲۰۱۸

روانشناسان الان می دونن که نگاه کردن به یه موضوع می تونه جهت حرکات و فعالیتهای آدم رو به طرف اون موضوع مایل کنه، مثلا اگه در حال رانندگی هستین و به سمت راست خود نگاه می کنین، یعنی تمایل دارین به سمت راست تغییر جهت بدین.”

آدما به صورت طبیعی به هر موضوعی که نسبت به اون احساس خطر کنن، خیره می شن و موقع زدن پنالتی هم تنها موردی که می تونه واسه بازیکن خطرساز باشه دروازه بانه.  یافته های جدید نشون میدن بازیکن باید دروازه بان رو به کلی ندیده گرفته و به بخشی از دروازه که توپ باید در اون قرار گیرد تمرکز کنه.

بازیکنان وقتی که پشت ضربه پنالتی وای میستن باید به مسایل مختلفی توجه داشته باشن. اول از همه نباید اعتماد به نفس زیادتر از اندازه داشته باشن، اما باید از تواناییای خود بدونن. دوم اینکه این که تلاش نکنن از روانشناس برعکس استفاده کنن، چون دروازه بان هم شاید همین کار رو می کنه.

اعتماد به نفس

تحقیقات نشون دادن که بهترین پنالتیا رو کسائی میزنن که به عکس العمل دروازه بان توجهی ندارن. این افراد کسائی هستن که موقعیت دروازه بان رو در نظر نمی گیرن و با سبک و روش هدف دار خودشون به توپ ضربه میزنن.

در آخر موضوعی که اهمیت زیادی داره، اینه که بازیکن با حرکات چشم و بدن خود باعث لو رفتن راه توپ نشه. با این حال گفتن این حرفا از انجام دادنش آسون تره.

منبع: zoomit.ir –  mehrnews.com – isna.ir