ضرورت انجام تحقیق، مقام معظم رهبری، امام خمینی (ره)

 

نگرش حقوقی، فقهی مسأله تغییر جنسیت
از نظر فقهی ضرورت تغییر جنسیت به منظور کشف جنسیت برای حنثیها به دلیل علایم دو گانه غیرقابل انکار است، این نوع عمل جراحی به منظور کشف جنسیت از سوی اهل سنت مورد بررسی قرار نگرفته است ولی حدود ۱۰ تن از فقهای شیعه دربارهی آن اظهارنظر کردهاند و بعد با جواز یا عدم جواز تغییر جنسیت روبرو میشویم. بسیاری از فقهای اهل سنت و برخی فقهای شیعه، با عمل تغییر جنسیت مخالفند و آن را تغییر در خلقت خداوند میدانند. اما از نظر فقهای شیعه دلیل شرعی از قرآن کریم یا روایات اسلامی، مبتنی بر حرام نبودن تغییر جنسیت وجود دارد و از آنجائیکه که عمل باعث میشودآنان از بیماریهای نخست روحی و جسمی و فشارهای اجتماعی خلاص شوند، تغییر جنسیت، تغییر در خلقت خداوند محسوب نمیشود. زیرا با مطالعه فتاوای حضرت امام خمینی عملی که مستلزم کار حرامی نباشد جایز است.
و ادالهی قائلین به جواز
۱٫ قاعدهی تسلیط
۲٫ اصل اباحه
۳٫ قاعدهی لاضرر
پیشینه تحقیق
پیشینه موضوع تغییر جنسیت هم در آثار فقهای متقدم به چشم میخورد و هم در آثار فقهای متأخر که اجمالاً به ذکر چند مورد از این آثار میپردازیم.
الف) پیشینه موضوع در آثار فقهای متقدم
موضوع تغییر جنسیت به شکل کنونی در آثار فقهای متقدم مورد بحث واقع نشده است اما مسأله خنثی همیشه در آثار آنان به چشم میخورد که در واقع فرد خنثی که یکی از بارزترین مصادیقی است که مورد تغییر جنسیت واقع میشود.
محقق حلّی در این باره میگوید: خنثی یا مرد است یا زن و از این دو حالت خارج نیست و یکی از دو فرج او اصلی و دیگری زائد است مانند دیگر اعضای زائدی که در دست و پا و غیره دیده میشود. اگر شناسایی عضو زائد از اصلی ممکن نباشد معروف بین اصحاب این است که او را خنثی واضح مینامند در غیراینصورت خنثی مشکل است.
در این رابطه شهید ثانی یکی از فقهای نامدار شیعی در کتاب مشهور روضه البهیه چنین میآورد:
خنثی کسی است که دارای آلت تناسلی مردانه و زنانه است. ایشان در ادامه بحث برای تعیین ملاکی جهت الحاق خنثی به یکی از دو جنس مذکر یا مؤنث میگویند:
از هر فرجی که بول خاج شود خنثی ملحق به آن است یعنی اگر از فرج زنانگی بول خارج شود خنثی ملحق به زنان است و اگر از آلت تناسلی مردانگی بول خارج شد ملهق به مردان است.
با توجه به عبارات مذکور و آنچه دربرآیند آثار متقدمین فقها وارد شده است به وضوح معلوم می شود که در میان پیشینیان نیز بحث از احکام خنثی مطرح بوده است اما چون علم پزشکی توانایی تغییر یا ظهور جنسیت را نداشته این مسئله به شکل امروزی آن ظهور پیدا نکرده است.
ب) پیشینه موضوع در آثار فقهای متأخر (معاصر)
به یقین می توان گفت اولین کسی که به طور جدی به بررسی مسأله تغییر جنسیت از زاویه فقهی پرداخته است، حضرت امام خمینی (ره) می باشد که در کتاب ارزشمند خود تحریر الوسیله جلد دوم به آن پرداختهاند.
در حال حاضر در تمام مجموعه های استفتائی که از دفاتر مراجع عظام منتشر می شود سؤالاتی راجع به این مسأله وجود دارد و تمامی فقهای معاصر نظرات خود را در مورد جواز یا حرمت تغییر جنسیت ابراز کردهاند که در میان آنان سیستانی، مقام معظم رهبری، فاضل لنگرانی، صانعی این موضوع اشاره کرد. و قائل به جواز در صورت حصول شرایط شدهاند و آیت اله عظام خویی و تبریزی و بهجت با تغییر جنسیت مخالفند.
اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
یکی از مهمترین امتیازات مکتب شیعه بر سایر مکاتب، پویایی آن در برخورد با مسائل مستحدثه می‌باشد با وجود اینکه تعداد افراد دو جنسه هر روز در جامعه بیشتر میشود منبع جامع کاملی که حقوق و تکالیف شرعی این افراد باشد وجود ندارد. پس گردآوری تحقیقی جامع در مورد این مسائل و برای این افراد از گامهای مهمی به شمار خواهد آمد.