عوامل تسهیل کننده اقتدارگرایی

می 29, 2020 by بدون دیدگاه

بر مبنای تحقیقات به عمل اومده در جوامعی که برابری بیشتری بین افراد هست و در تقسیم نقش های جنس ها انعطاف بیشتری به چشم می خورد، الگوی خانوادگی بیشتر خشکی و انعطاف پذیری کمتری داره و مناسبات بر اساس قدرت با زور و فشار بیریخت شمرده می شه. عکس این موضوع هم صادقه (کدیور،۱۳۸۱: ۳۰ ).

قدرت مرد و تسلیم زن، از همون قدیما بیشتر متکی به باور بوده است؛ باور به اینکه اینجور تسلیمی قانون طبیعی اموره. بخشی از این باور زاده آموزش و تربیت خاصی بود که می دادن- تعلیماتی که در خونه، در مدرسه و در کلیسا درباره نقش اصلی زن در نظام اجتماعی و در مقابل خونواده داده می شد بخش کلی این سرسپردگی و کم و بیش به طور قطع بخش بزرگ اون به وجود اومده توسط قبول محض چیزی بوده که اجتماع و فرهنگ از زمان های قدیم برحق و پسندیده یا به اصطلاح ماکس وبر رابطه پدرمندانه معهود میان حاکم و محکوم، دونسته است. در کل این اطاعت شرطی زن از مرد زاده باوره، باور به اینکه خواست مرد نسبت به بیان خواست ناحق خود اون ارجحه و باور دوطرفه مرد به اینکه به دلیل مرد بودن و داشتن خصوصیات جسمی و روحی مردونه حق سلطه بر زن داره. وجود تلاش هایی که امروزه واسه آزادی بخشی زنان می شه-نهضت آزادی زنان- دلیل همین قدرت باوره. قدرت کیفر دهنده مردان، از جمله حق ایراد تنبیه بدنی یا روحی شوهر نقد شده است. باا فزایش امکانات شغلی واسه زنان در خارج از محیط خونه و با افشای بی عدالتی های شغلی که زن رو در مشاغل پست تر نگه می داره، خواسته شده است که زنان سیر اعمال قدرت جایزه دهنده مرد نباشن. ولی بخش کلی کار این نهضت مقابله با باور بوده است، باور به اینکه تسلیم و اطاعت کاری بقاعده و پسندیده و دست کم مقتضیه. اعتبار بخشیدن دوباره به این باور اصرار بر چیزایی که ارزش های خونه، خونواده و مذهب خونده می شن- خود محور تلاش ها و خواست های کسائی بوده که سد راه نهضت و مذهب خونده می شن- خود محور تلاش ها و خواست های کسائی بوده که سد راه نهضت آزادی زن شده ان و شاید نقش زنان در این جمع بیشتر از مردان هم بوده (گالبرایت،۱۳۸۱: ۲۸-۲۹).

 

۲-۴-۲۷- تعاریف نظری و عملیاتی متغیر وابسته

در این تحقیق، مفاهیم در دو دسته از هم منفک می شن: معنی احساس قدرت زنان در خونواده به عنوان متغیر وابسته تحقیق و اندازه مهریه به عنوان متغیر جداگونه تحقیق در نظر گرفته می­شه که به عنوان منبع قدرت روی احساس قدرت زنان تاثیر داره.

متغیر وابسته: احساس قدرت زنان

قدرت یعنی توانایی فرد در رسیدن به اهداف فردی و کنترل وقایع از راه عمل از قصد. هم اینجور معنی قدرت در خونواده دارای وجوه عینی و ذهنیه. به طور خلاصه، پس از بررسی نظرات اندیشمندان دور و بر قدرت در خونواده و پس از جمع بندی می توان گفت که نظریه پردازان، معنی قدرت در خونواده رو در سه بعد توجه کرده ان که این سه بعد در تعریف مسئله استخراج و عناصر اون به توضیح ذیله:

– بخش قدرت:

قدرت در خونواده دارای قلمرو و بخش های متفاوتیه. به نظر خیلی از نظریه پردازان قدرت در خونواده دارای قلمروهایی مثل، قدرت در امور اقتصادی، روابط اجتماعی، تربیت فرزندان و تعیین موالیده.

اقتصاد

– ساخت قدرت:

منظور از ساخت قدرت در خونواده، الگوهای روابط قدرت حاکم بر خانواده س. الگوهای روابط قدرت در خونواده رو به دو بخش کلی یعنی رابطه از نوع برابر (دو طرفه یا برابرانه) و روابط از نوع نامتقارن (یه سویه یا نابرابر) تقسیم کرد ه ان. در روابط از نوع برابر به مشارکت زن و شوهر در تصمیم گیری های زندگی خانوادگی توجه می شه و وجه دیگه شامل میدون و قلمروهای تعیین شده واسه تصمیم گیری های زن و شوهره و در روابط از نوع نامتقارن بیشتر شکل های سلطه یا حاکمیت شوهر و زن روش زوم شده است.

– چگونگی اعمال قدرت:

اندیشمندان چگونگی اعمال قدرت (مجبور کردن به رفتار) و یا یعنی روش هدف دار برخورد رو در چهار وجه مورد توجه قرار دادن. صرفنظر از بخش خونواده، پارسونز روش اعمال قدرت رو در وارد کردن افراد در چهار وجه “راضی سازی”، “زور”، “فعال کردن تعهد” و تحریک” دیده. در بخش خونواده خیلی از محققان براساس یافته های تحقیقات خود چگونگی اعمال قدرت و مجبور کردن رو کلا در چهار وجه منابع اطلاعاتی، هنجاری، زور و جایزه دیده ان که در آخر روش های اعمال قدرت با ترکیب وجوه فوق، به یه تقسیم بندی می توان رسید، که مبنای اعمال روش قدرت در خونواده رو براساس توجیه کردن یا مجبورسازی همدیگه مورد بررسی هستن. در روش توجیه کردن، مکانیسمای کلی کاربرد منبع اطلاعات و دلیل آوردن واسه همدیگه برجسته است و در روش مجبور سازی، مکانیسمای کلی منبع زور و زور کردن برجسته است.

متغیر وابسته در این تحقیق، احساس قدرته که با ارائه تعریف نظری و عملیاتی به چگونگی امتحان اون می پردازیم:

تعریف نظری: قدرت از نظر وبر امکان تحمیل اراده ی یه فرد بر رفتار دیگرونه ایشون قدرت رو مثل شانسی که یه فرد در بطن روابط اجتماعی موفق شه خواست شخصی اش رو در برابر مقاومت ها به کرسی بنشاند، تعریف می کنه (وبر،۱۳۶۷: ۱۳۹). اما به طورکلی منظور از احساس قدرت،  توانایی روحی و روانی فرد در تسلط بر امور، رسیدن به اهداف فردی و کنترل وقایعه.

تعریف عملیاتی: واسه امتحان قدرت از شاخص تصمیم گیری در امور شخصی و هم زندگی مشترک استفاده می شه. گویه هایی در مورد تصمیم گیری در امور شخصی و خانوادگی طراحی می شه.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای جداگونه

متغیرهای جداگونه متغیرهایی هستن که در جریان تحقیق بر دیگه متغیرها تاثیر می گذارن.

اندازه مهریه:

تعریف نظری: مهر عبارته: “مالی که مرد واسه عقد نکاح به همسر خود تملیک می کنه؛ یعنی،  مهر مالیه که به مناسبت عقد نکاح،  مرد مجبور به دادن اون به زن می شه.”

به نظر می رسد بین بالا رفتن اندازه مهریه موقع ازدواج و احساس قدرت زنان رابطه هست.

ازدواج

دوره زندگی:

تعریف نظری: برناردز دوره زندگی رو تصویری از زندگی فرد برحسب رویدادهای مهمی که در طول زندگی اش رخ می دهد؛ مانند تولد، ازدواج، پدر یا مادرشدن و مرگ تعریف کرده است (برناردز، ۱۳۸۴: ۳۳۸). بهنام هم سال های زندگی رو به چهار دوره ی اساسی تقسیم می کنه؛ کودکی، جوونی، بزرگسالی و پیری (بهنام،۱۳۸۳: ۱۱۳). این معنی به راه مناسبی پیوند بین تغییر در خونواده رو با تغییرات فردی نشون می دهد.

تعریف عملیاتی: ما در این بررسی، مراحل جور واجور زندگی زنان متمرکز بر دوره های جور واجور زندگی اون ها رو به ۸ مرحله مجرد شاغل، مجرد غیرشاغل، متاهل شاغل، متاهل غیرشاغل، بی همسر در اثر طلاق شاغل، بی همسر در اثر طلاق غیرشاغل، بی همسر در اثر فوت شاغل، بی همسر در اثر فوت غیرشاغل تقسیم می کنیم. این مراحل از اون رو که زنان رو درگیر جریانات یا نقش های اجتماعی خاصی می کنه بررسی  می شن.
تاهل

تحصیلات:

تعریف نظری: انتقال علم از یه نسل به نسل دیگه به وسیله آموزش مستقیم.

تعریف عملیاتی: تحصیلات در این تحقیق براساس آخرین مدرک تحصیلی فرد که از آموزش و پرورش دریافت کرده است با طرح سوالی از اون پرسیده می شه؛ جوابگو در سوال دو با انتخاب یکی از گزینه های بی سواد- ابتدایی- زیردیپلم- دیپلم و فوق دیپلم- لیسانس- فوق لیسانس و دکترا و بقیه به سوال جواب می دهد و به صورت متغیر رتبه ای سنجیده می شه.

 

اشتغال:

تعریف نظری: هر نوع فعالیت فکری یا بدنی که برابر قوانین کشور و عرف غیرمجاز نباشه و واسه کسب درآمد (نقدی یا غیرنقدی) صورت می گیرد و نتیجه اون تولید کالا یا انجام خدمات باشه (سفیری، ۱۳۷۷: ۱۱۰).

تعریف عملیاتی: شاغل کسیه که در ازای فعالیت خود مزدی دریافت می کنه؛ با این تعریف در این تحقیق زنان خونه دار و دانشجویان شاغل حساب نمی شن. غیرشاغل کسیه که در سنین فعالیت باشه اما به کار اقتصادی واسه کسب درآمد مشغول نباشه. سوال سه پرسشنامه واسه این منظور طراحی شده است.

اقتصادی

درآمد:

تعریف نظری: درآمد به دستمزدها و حقوقی که از مشاغل مزدبگیر و حقوق بگیری به دست میاد، گفته می شه (گیدنز،۱۳۷۹: ۲۴۸).

 

سرمایه اقتصادی:

تعریف نظری: در نظریه بوردیو یعنی همون در اختیار داشتن ثروت و پول تعبیر شده است.

تعریف عملیاتی: سرمایه ی اقتصادی شامل سرمایه های مالی، میراث منقول و غیرمنقول، دارایی های جورواجور و چیزای دیگه ای به جز اینا.

پشتوانه اجتماعی:

تعریف عملیاتی: داشتن سرمایه اقتصادی یه ارزشیه که احساس احترام رو دربین بقیه و خونواده همسر و هم اینکه یه جور ارزش و شخصیت و احساس امنیت رو واسه شخص بوجود میاره.