عوامل یادگیری، انواع انگیزه، اعتصاب غذا

 

به این ترتیب میتوان گفت، ماهیت انگیزه از دیدگاه روانشناسی عبارت است از، عامل نیرودهنده، هدایتکننده و نگهدارنده رفتار. در ادامه به اقسام انگیزه نیز از دیدگاه روانشناسی خواهیم پرداخت.
ب ـ اقسام انگیزه از دیدگاه روانشناختی
وقتی نظریهپردازان درباره انواع مختلف انگیزه صحبت میکنند، در واقع میان رفتار مشاهده شده و دلایل فرضی یا انگیزههایی که زیربنای رفتار هستند، پیوندهایی را برقرار میسازند، اما برخی از مهمترین انواع انگیزه به نظر روانشناسان به قرار زیر است:
۱ـ انگیزه فیزیولوژیکی ـ روانشناختی: در اساسیترین یا پایهایترین سطح، ما میتوانیم درباره نیازهای جسمی یا فیزیولوژیکی صحبت کنیم. این انگیزهها منبع جسمانی دارند و به نام «انگیزههای اصلی» نیز خوانده میشوند. وجه تسمیه «اصلی» برای آنها از این جهت است که بدون تردید براساس احتیاجات فیزیولوژی ارگانیسم قدم برداشته، کم و بیش با یادگیری ارتباطی ندارند. یادگیری در انگیزههای اصلی یا فیزیولوژیک تأثیری ندارد بلکه امری فطری است؛ فقط راه و رسم و شکل انجام پذیرش انگیزهها ممکن است اکتسابی باشد ولی خود انگیزه ذاتی است. نیازهای فیزیولوژیکی شامل، غذا، آب، پوشاک و نیازهای جنسی است و نیازهای روانشناختی با فعالیتهای ذهنی و اجتماعی ارتباط دارندکه برای برآورده شدن هر یک از نیازهای مطرح شده، یک انگیزه مفروض وجود دارد.
۲ـ انگیزه اکتسابی: انگیزه اکتسابی یا ثانویه که علت ایجاد آنها عوامل یادگیری و محیطی بوده بر اساس فیزیولوژیکی قرار نگرفتهاند. این انگیزهها در نوع خود کمال اهمیت را برای ارگانیسم دارا هستند و گاهی اوقات حتی انگیزههای اصلی را نیز تحت تأثیر قرار میدهند و یا بر خلاف جهت طبیعی فعالیت میکنند؛ مثلاً، انگیزه پیشبرد برخی از مقاصد و هدفهای فردی یا سیاسی ممکن است شخص را به اجتناب از صرف غذا و گرسنگی (اعتصاب غذا) سوق دهد.
انگیزههای اکتسابی نیز به نوبه خود به دو دسته انگیزههای شخصی و انگیزههای اجتماعی تقسیم میشوند. انگیزههای شخصی و اجتماعی برخلاف انگیزههای اصلی که جنبه همگانی دارند، خاص افراد یا گروه های اجتماعی میباشند. در هر جامعه و در بین هر ملتی یک دسته انگیزههای اجتماعی وجود دارد که بنا به مقتضیات اجتماعی و به صورتی که جامعه انتظار دارد، شکل میگیرد. مالاندوزی، دانشپژوهی، پیشرفت اجتماعی و … از جمله انگیزههای اجتماعی اکتسابی محسوب میشوند و در این میان نیز برخی انگیزهها که بر اساس خواست و علایق شخصی استوار است، انگیزههای شخصی خوانده میشوند و جنبه عمومی و فرهنگی ندارد.
۳ـ پیوندجویی یا تعلق: یکی دیگر از انگیزههای روانشناختی مهم، تمایل فرد به ایجاد وابستگیها یا نیاز به پیوندجویی یا تعامل با دیگران است.
فصل دوم
کیفیت تأثیرگذاری انگیزه در حقوق جزا
مبحث اول ـ تأثیر انگیزه در تحقق جرم
درست است که انگیزه جزء ارکان تشکیل دهنده جرم نیست و اصل بر آن است که تأثیری در مسئولیت مرتکب نداشته باشد، اما نمیتوان به کلی آن را فاقد تأثیر دانست.
تشخیص انگیزه واقعی مشکل است ولی غیرممکن نیست و میتوان با طبقهبندی علل موجبه اعمال انسانی و تأثیر هر یک از آنها در مجرمیت یا مسئولیت