فرآیند ارزیابی عملکرد، استخراج و تحلیل نتایج، ابعاد ارزیابی عملکرد

 

قدم۷: تحلیل/ گزارش عملکرد واقعی
قدم۸: مقایسه عملکرد فعلی با هدف
قدم۹: تشخیص اقدامات اصلاحی لازم
قدم۱۰: اعمال تغییرات در جهت همسویی با اهداف
قدم۱۱: تشخیص اهداف و شاخص‌های جدید مورد نیاز (قلیزاده، امیرتیموری و پورنظری، ۱۳۸۸)
محقق دیگری فرایند ارزیابی عملکرد را در ۳ مرحله؛ تدوین ابزار ارزیابی، ارزیابی و نتیجه‌گیری ارزیابی تقسیم‌بندی کرده است (بولین، ۱۹۹۸).
در برنامه‌ریزی جهت بررسی امکان‌پذیری و نیز بررسی اثربخشی و کارآمدی برنامه‌ریزی صورت گرفته در سه مرحله برنامه‌ها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. این مراحل را می‌توان به شرح ذیل بیان کرد (راهنمای ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی، ص۳۵):
مرحله اول؛ ارزیابی پیش از اجرا (امکان‌سنجی برنامه‌ها)
مرحله دوم؛ نظارت و ارزیابی حین اجرا (نظارت)
مرحله سوم؛ ارزیابی پس از اجرا (ارزشیابی).
امکان‌سنجی پیش از اجرا یا فقدان ظرفیت‌های فنی، نهادی، قانونی و مالی را برای اجرای دریای آزاد ارزیابی کرده و درجه واقع‌بینی اهداف و سیاست‌ها را افزایش می‌دهد که این نوع ارزیابی خود می‌تواند از نتایج ارزیابی برنامه‌های گذشته برای انجام صحیح ارزیابی قبل از اجرا استفاده کند. نظارت حین اجرا خطاهای هدف‌گذاری، برآورد منابع، اثربخشی و یا خطاهای اجرایی یا انحرافات ناشی از تغییر شرایط پیرامونی را شناسایی کرده زمینه‌ساز اقدام به موقع برنامه‌ریزان برای اصلاح برنامه‌ها خواهد شد و ارزیابی‌های پس از اجرا یا ارزشیابی معناداری، کارآمدی و اهمیت برنامه‌ها و دریای آزاد در حرکت به سمت توسعه تصویری واقعی از وضعیت موجود اقتصادی و اجتماعی در آستانه برنامه‌های بعدی ارائه خواهد داد.
هر فرایندی شامل مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و اقدامات با توالی و ترتیب خاص منطقی و هدف دار می‌باشد. در فرایند ارزیابی عملکرد نیز هر مدل و الگویی که انتخاب شود، طی مراحل و رعایت نظم و توالی فعالیت‌های ذیل ضروری می‌باشد (راهنمای ارزیابی عملکرد دستگاه‌های اجرایی، ص۳۷):
الف) تدوین شاخص‌ها و ابعاد و محورهای مربوطه و تعیین واحد سنجش آن‌ ها.
ب) تعیین وزن شاخص‌ها به لحاظ اهمیت آن‌ ها و سقف امتیازات مربوطه.
ج) استاندارد گذاری و تعیین وضعیت مطلوب هر شاخص.
د) سنجش و اندازه‌گیری از طریق مقایسه عملکرد واقعی پایان دوره ارزیابی با استاندارد مطلوب از قبل تعیین‌شده.
و) استخراج و تحلیل نتایج.
۲-۲-۴ ابعاد ارزیابی عملکرد
باید از ارزیابی کوچک‌ترین اجزاء تأثیرگذار در عملکرد یک نهاد شروع کرده و با طی کردن سلسله‌مراتب سازمانی و استفاده از اطلاعات ارزیابی اجزا و ارزیابی عملکرد نهاد پرداخت برای ارزیابی یک نهاد در چهار سطح ضروری است (سعادت، ۱۳۷۷، ص۱۶۷).