فعالیتهای اقتصادی، اهداف خصوصی سازی، بازارهای سرمایه

 

علاوه بر اهداف یاد شده برای خصوصی سازی دو هدف دیگر هم قابل ذکر است:
مردمی کردن سرمایه و یا پخش سرمایه در بین آحاد مردم و عملی نمودن فلسفه سیاسی که همان مشارکت مردم در امور تولیدی و اقتصادی است.
۱-مردمی کردن سرمایه و یا تقسیم سرمایه بین مردم
در کشورهای در حال توسعه، تقسیم ثروت ملی بین مردم متعادل و عادلانه نیست . زیرا درآمد ملی تحت تاثیر عوامل گوناگون به بخشهای معین از جمعیت تعلق می‌یابد. در صورتی که سهام صنایع دولتی به مردم عرضه شود به دلیل پایین بودن قیمت واحد سهام، امکان مشارکت مردم در این صنایع و استفاده از سودهای آینده این صنایع، می‌تواند زمینه ساز اصلاح نظام تقسیم درآمد باشد بویژه اگر فروش سهام صنایع دولتی در درجه اول به کارگران، کارکنان و مدیران آنها باشد و یا ترجیحا فروش سهام این صنایع به گروه های کم درآمد جامعه و بعدا دیگر گروه‌ها اختصاص یابد، اصلاح نظام تقسیم درآمد ملی سریعتر صورت می‌گیرد. چنانچه خصوصی سازی در ابعاد وسیع صورت گیرد و دقت کافی در جلوگیری از تمرکز سهام در دست عده‌ای قلیل بعمل آید، به یک معنا سرمایه اجتماعی خواهد شد.
۲- پیاده کردن فلسفه سیاسی
در اقتصاد لیبرال و در چارچوب اعتقاد «شخصیت اقتصادی» ضروری است که دولت مداخلات خود را نسبت به ساختار اقتصادی معاصر کاهش دهد.
طرفداران اقتصاد لیبرال، ضمن طرفداری از استقلال و شخصیت اقتصادی افراد جامعه اظهار می‌دارند که وظیفه دولت در بازار رقابت، این نیست که ارزشهای اقتصادی را بین خود و بخش خصوصی تقسیم کند، اینان اولویت و برتری را با استقلال اقتصادی افراد می‌دانند و معتقدند دخالت و یا مشارکت دولت در امور اقتصادی موجب خدشه دار شدن استقلال اقتصادی افراد جامعه خواهد شد. (مقبل، (۱۳۷۲: ۵۹-۵۶))
به طور کلی می‌توان اهداف خصوصی سازی را در کادر زیر خلاصه نمود.
جدول ۲-۱- اهداف خصوصی سازی (رضا پاکدامن،۱۳۷۴)
اهداف اولیه
کاهش ابتکار عملهای مستقیم دولت در فعالیتهای اقتصادی
سبک کردن بار ضررهای موسسات اقتصادی عمومی و هزینه‌های سرمایه‌ای از دوش خزانه‌داری
بهبود کارآئی عملیات موسسات اقتصادی
اهداف ثانویه
تشویق مالکیت گسترده سهام.
توسعه رشد بازارهای سرمایه.
به حداقل رساندن دخالت بوروکراسی دولت در عملیات موسسه اقتصادی.
تحصیل دریافتهای سرمایه‌ای برای خزانه‌داری.
۲-۶- اهداف خصوصی سازی در سایر کشورها
جدول (۲-۲) مقایسه میان هدفهای خصوصی سازی در اروپا و ژاپن را نشان می‌دهد البته این هدفهای آشکار و رسمی دولتهاست که در این جدول دیده می‌شود. اما در کنار اهداف رسمی شده، گرایشهای محافظه کار و نئولیبرال اهداف به ظاهر مردم گرایانه را نیز مطرح می‌کنند چون؛ کمک به مالیات دهنده و دفاع از مصرف کننده، در این راستا گفته می‌شود: «کمک به سرمایه‌گذاری در موسسات انتفاعی، بخش عمومی، اگر توسط دولت صورت گیرد، در واقع جیب مودی مالیاتی است که خالی می‌شود. (شمس، ۱۳۷۲: ۴۶).
جدول ۲-۲- مقایسه میان هدفهای خصوصی سازی در اروپا و ژاپن (عبدالحمید شمس،۱۳۷۲)
کشور