فعالیت های اقتصادی، حامل های انرژی، اختلاف طبقاتی

 

۲-۳-۲ سوبسید پنهان :
امتیازی است که دولت برای بخش هایی در نظر می گیرد، در ایران این نوع سوبسید از زمانی که بین نرخ ارز رسمی و قیمت واقعی آن تفاوت فاحشی به وجود آمد رواج یافت . (رحیمی و دیگران،۱۳۷۱ )
۲-۴ یارانه چیست؟
یارانه عبارتند از کمک های مالی مستقیم دولت برای ایجاد تعادل و تسهیل مبادلات در بازار یک محصول (کالا و خدمات) در راستای اهداف ملی . (عرب مازار، ۱۳۸۳)
اگر بتوان سوبسید (یارانه) را نوعی مالیات منفی نامید، تقسیم هایی که بر روی مالیات (از قبیل مستقیم و غیر مستقیم) صورت می گیرد در مورد سوبسید هم صادق خواهد بود. دولت ممکن است به صورت مستقیم برای کمک به گروه خاصی در جامعه یک نوع مالیات منفی مستقیم وضع کند یا برای کل جامعه به صورت غیرمستقیم وضع کند . در این دیدگاه سوبسید در حقیقت همان یارانه است . (فرهنگ ، چاپ پنجم :۱۲۳۶ )
عموماً یارانه به کمکی گفته می شود که دولت ها برای کمک به مردم کشورشان به آنها پرداخت می کنند و به دو صورت نقدی و غیر نقدی می باشد.
۲-۴-۱ یارانه غیر نقدی:
به یارانه ای گفته می شود که دولت برای پایین آوردن قیمت کالاهای ضروری مانند نان و حامل های انرژی (برق، گاز، بنزین و …) می پردازد. مشکل این روش این است که افراد پردرآمد جامعه که معمولا حدود ۲۰% جمعیت را تشکیل می دهند بیش از ۸۰% یارانه را به خود اختصاص میدهند. (محمّدی، ۱۳۸۹)
۲-۴-۲ یارانه نقدی:
این نوع یارانه به صورت وجه نقد و برای کم کردن اختلاف طبقاتی موجود در جامعه به افراد کم درآمد جامعه پرداخت می شود. (محمّدی، ۱۳۸۹)
۲-۵ طبقه بندی براساس هدف پرداخت یارانه و نحوه روش پرداخت :
به طور کلی انواع یارانه را براساس هدف پرداخت یارانه، نحوه و روش پرداخت آن نیز دسته بندی می کنند. براساس یک دسته بندی که در سال ۱۹۷۵ در یک مدل هفت گانه ارائه شده است، یارانه به هفت گروه تقسیم شده است .که عبارتند از : یارانه نقدی یا کمک های نقدی ،یارانه اعتبارات ،یارانه های مالیاتی،یارانه برابری،یارانه غیرنقدی ،یارانه خرید تضمینی کالا ، یارانه تنظیمی . ( اکبری شهرستانی، ۱۳۸۸)
۲-۵-۱ یارانه نقدی یا کمک های نقدی :
عبارت است از پرداخت های مستقیم به تولیدکنندگان یا مصرف کنندگان . ( اکبری شهرستانی، ۱۳۸۸)
۲-۵-۲ یارانه اعتبارات :
مثلاً تصمیم های دولتی، یارانه نرخ بهره به مؤسسات یا وام هایی با نرخ پایین نظیر وام هایی که مثلاً به مراکز محروم با بهره های کمتر داده می شود یا وام هایی را به بخش کشاورزی یا بخش های دیگر با نرخ پایین تری از نرخ رایج پرداخت می شود . به عنوان یارانه اعتبارت در نظر می گیرند . ( اکبری شهرستانی، ۱۳۸۸)
۲-۵-۳ یارانه های مالیاتی :
با هدف کاهش بدهی های مالیاتی یا تشویق صنعت یا فعالیت های اقتصادی در مناطق خاص، که با کاهش مالیاتی آن ها، سود بیشتری برای تولیدکنندگان یا ارائه کنندگان خدمات فراهم می شود را یارانه های مالیاتی می نامند. ( اکبری شهرستانی، ۱۳۸۸ )