فناوری اطلاعات و ارتباطات

 

لذا مدارس هوشمند را میتوان یک سازمان یادگیرنده دانست. این سازمان در طول زمان تکامل یافته و به طور مستمر، کارکنان، منابع آموزشی وتوانایی های اجرایی خود را توسعه می دهد. این ویژگی به مدرسه امکان میدهد تا خود را با شرایط متغیر عصر حاضر سازگار نماید.علیرغم مزایای غیر قابل انکار مدارس هوشمند در تحول نظام آموزشی، اجرای این طرح همواره با موانع و مشکلاتی روبه روبوده است. ناکافی بودن نیروی انسانی متخصص و آموزش دیده و کمبود منابع مالی و فیزیکی جهت تجهیز مدارس هوشمند به سیستمهای رایانهای و تجهیزات و ملزومات مورد نیاز این مدارس از مشکلات موجود در زمینه توسعه این مدارس میباشند. نتایج مطالعات دیگر حاکی از آن است که مسأله مهم تر ساختارهای سازمانی موجود در نظامهای آموزشی، فرهنگ و توانایی به کارگیری ازابزار و امکانات، شرایط محیطی و از همه مهم تر درک افکار عمومی از این پدیده است. به عنوان نمونه عملاً عدم وجود فرهنگ صحیح استفاده از فناوری اطلاعات در بین مردم و مسئولان و به ویژه معلمان و متولیان امر نظام آموزشی، موانعی جدی را بر سر راه اشاعه و توسعه مدارس هوشمند پدید آورده است (اصغری،۲۷:۱۳۸۷).
برخی دیگر از پژوهش های انجام شده، ناکافی بودن تعداد رایانه، کمبود مهارت و دانش معلمان، مشکلات ادغام فناوری با آموزش و فرایند آن، فقدان کارکنان فنی و نظارتی، هزینه سنگین و کمبود امکانات سخت افزاری و نرم افزاری، کمبود نرم افزارهای مربوطه در دستیابی به اینترنت، فقدان آموزش، کمبود وقت و فشار برنامه درس، دسترسی محدود، مشکل در سازگار شدن با نقش جدید آموزشی، کمبود منابع مالی در پیاده سازی فناوری اطلاعات در آموزش، کمبود نیروی انسانی آموزش دیده، شفاف نبودن اهداف در خصوص کاربرد رایانه در آموزش و پرورش، پایین بودن انگیزه به دلیل عدم ارائه آموزش کافی به معلمان و دانش آموزان، عدم آشنایی با زبان انگلیسی و نداشتن الگوی معتبر علمی را به عنوان موانع و چالشهای توسعه مدارس هوشمند اشاره کرده اند(قاسم پور،۳۸:۱۳۸۵).
۲-۲۳٫پیشینه تحقیق
الف)تحقیقات خارجی
-تحقیقی توسط مینز و اولسن (۱۹۹۵) با عنوان” تاثیر مدارس هوشمند بر یادگیری دانش آموزان” انجام شده است.بر اساس تحقیقی که روی دانش آموزان ۴۶۲۰ مدرسه در ایالات متحده آمریکا انجام شده ، بیشتر معلمین این مدارس ابتدایی ، برای فراهم آوردن محیط های یادگیری واقعی که به حل مشکلات و مسائل موجود در دنیای واقعی دانش آموزان می پردازند از فن آوری استفاده می کرده اند . در این مدارس ابتدایی دانش آموزان در مقاطع زمانی گوناگون به اجرای پروژه هایی که کار با آنها نیاز به آگاهی از چند موضوع درسی متفاوت داشت ، می پرداختند . در این کلاس ها نظام ارزشیابی دانش آموزان نیز تا حدی تغییر کرده بود ، به طوری که آنان را بر اساس فعالیت هایشان ارزیابی می کردند . استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات دانش آموزان را در جستجو ، گردآوری و تحلیل اطلاعات و ارائه ی آنها به صورت کاری علمی توانا ساخت . این نتایج نقش اساسی در حمایت از این شیوه های آموزشی ایفا می کند .
-تحقیقی توسط پرکینز وهمکارانش(۱۹۹۸) با عنوان “تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس هوشمند در دانشگاه هاروارد “انجام شده است. وی طرح مدارس ابتدایی هوشمند را به عنوان تجربه ای نوین در برنامه های آموزش و پرورش، با بهره گرفتن از فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه نمودند. این طرح به تدریج در چند مدرسه اجرا گشت و بعدها تا حدوددی توسعه یافت، به طوریکه امروزه برخی از کشورهای توسعه یافته در امر فناوری اطلاعات، همچون مالزی، از این مدارس ابتدایی جهت تربیت نیروی انسانی در برنامه های توسعه خود استفاده می کنند. در تعریف این نوع مدارس ابتدایی گفته شده اس که مدرسه هوشمند یک مدرسه و محیط آموزشی فیزیکی است که کنترل و مدیریت آن مبتنی بر فناوری رایانه و شبکه می باشد و محتوای اکثر دروس الکترونیکی و سیستم ارزشیابی و نظارت آن نیز هوشمند است ودر فرایند آموزش به تفاوت استعداد وتوانایی دانش آموز توجه می شود .
-تحقیقی توسط تامپسون (۲۰۰۷) از ۳۰۰۰ مدرسه در آمریکا پیرامون” دیدگاه دانش آموزان درباره فاوا در آموزش” ، نشان می دهد که دانش آموزان همه سطوح سنی ، نسبت به شایستگی و کاربرد فاوا ، در آموزش دیدگاه های مثبتی دارند .
-در پژوهش که توسط ایتو و همکاران (۲۰۰۸)با عنوان “استفاده از ابزارهای چند رسانه ای جدید در مدارس هوشمند از دانشگاه کالیفرنیا” بر روی ۸۰۰ نوجوان دبیرستانی انجام شد و حدود ۵۰۰۰ ساعت به طول انجامید . آنها به این نتیجه رسیدند که در حال حاضر شبکه های اجتماعی و سایت های ویدئویی ، بازی های آنلاین و ابزارهای مکانیکی و تلفن های همراه ، به عنوان ابزارهای ثابت در فرهنگ جوانان هستند ، جوانان امروزی در پی رسیدن به استقلال و هویت مستقل هستند و جهان دیجیتالی فرصت های جدیدی را برای جوانان به وجود آورده تا با هنجارهای اجتماعی درآمزیند و چیزهای مورد علاقه خود را کشف کنند .
اونگ و همکاران (۲۰۱۰) در تحقیق دیگری به “بررسی تأثیر نسبی نگرش دانش‌آموزان در مورد دانش در مدارس عادی و هوشمند” پرداختند. در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش ANOVA استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که نگرش دانش‌آموزان نسبت به دانش در مدارس عادی و هوشمند با یکدیگر تفاوت معناداری دارد .
-تحقیق اتوی(۲۰۱۱)تحت عنوان “بررسی نگرش معلمان و مدیران نسبت به فناوری اطلاعات در مدارس دخترانه و
پسرانه عربستان صعودی”جنبه های مخت
لف فناوری اطلاعات در محیط مدرسه از جمله برنامه ریزی فناوری اطلاعات، فناوری اطلاعات در آموزش، دانش ومهارت معلمان و مدیران، فناوری اطلاعات در کار اداری و توسعه فناوری اطلاعات کارکنان را در نظر گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که بیشتر معلمان و مدیران تأکید کردند که برنامه های فناوری اطلاعات باید درمدارس اجرا شود.آنها اظهار داشتند که توسعه فناوری اطلاعاتی کارکنان که به شدت برای بهبود دانش و مهارتهایشان مورد نیاز است. معلمان و مدیرانی که در بسیاری از برنامه های کاربردی مانند پاورپوینت و ابزارهای نرم افزاری ضعیف عمل می کنند یا آنانی که نگرش منفی یا خنثی در مورد استفاده از فناوری اطلاعات در مدارس دارند به این خاطر است که دانش و مهارت لازم در مورد به کارگیری رایانه وفناوری هایی که آنها را قادر سازد آگاهانه تصمیم گیری کنند، ندارند.
-تحقیق حمزه(۲۰۱۲)تحت عنوان “فناوری اطلاعات و ارتباطات و تنوع در نگرش دانش آموزان نسبت به ابتکارهای مدارس هوشمند” نشان میدهد که نگرش دانش آموزان نسبت به تغییرات کنونی در مدارس هوشمند بسیار مثبت است. آنان خواستار استفاده از فناوری در فرایند یادگیری خود هستند، بسیاری از دانش آموزان هفتگی۶۱% ازرایانه استفاده می کنند. کاربرد وسیع فناوری اطلاعات وارتباطات در مدارس وضعیت اجتماعی خوبی را در مدارس منعکس میکند و یک مدرسه هوشمند بودن به عنوان یک مزیت شمرده می شود.
ب)تحقیقات داخلی
-تحقیق تسلسمی(۱۳۸۵)تحت عنوان” رابطه هوشمندی سازی مدارس و یادگیری دانش آموزان” نتیجه می گیرد در مدارس معمولی، طرح درس معلم شامل مجموعه ای از دستورالعمل ها، برنامه های درسی، سؤالات تمرینات اضافه، امتحانات کلاس و … می شود. اما در مدارس چندرسانه ای علاوه بر این موارد، معلم از مواد آموزشی چندرسانه ای شامل فیلم، عکس، صدا، اسلاید و … استفاده می کند تا کیفیت و ماندگاری آموزش را ارتقا بخشد.
در تحقیق صالحی و کاشانی (۱۳۸۶)، تحت عنوان” شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در اجرای طرح مدارس هوشمند “به فعالیت پرداختند. جامعه آماری در این تحقیق کلیه‌ی مدیران دبیرستان‌های استان مازندران است. تعداد ۲۶۵ نمونه در این پژوهش انتخاب شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که بسترسازی مناسب و خلق محیط متناسب با فناوری اطلاعاتی و ارتباطی و وجود برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با فناوری اطلاعات و ارتباطات و وجود امکانات و منابع مالی از مؤلفه‌های اصلی برای اجرای طرح مدارس هوشمند است .
-تحقیق زمانی(۱۳۸۶)تحت عنوان “رابطه مدارس هوشمند و یادگیری دانش آموزان ابتدایی” نتیجه می گیرد:دانش آموزان با تفکر مستقل و ابراز خلاقیت ،توانمندی خود را به کار می گیرند و فضای حاکم موجب به کارگیری توانمندی های مربیان ، معلمان و اولیا برای تقویت آموزش و پرورش می گردد و بطور کلی محیط مدرسه مشوق یادگیری و باعث ایجاد انگیزه و رغبت در مجموعه می شود.
-تحقیقی توسط نوروزی و همکاران (۱۳۸۷ )تحت عنوان “تاثیر فناوری اطلاعات بر یادگیری “انجام شد . در این تحقیق تأکید شده است که روش های کاربرد فن آوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش تنوع بسیار وسیعی دارد . این تحقیق روش های شناسایی شده را در ۲۳۰ گروه طبقه بندی می کند .
-در تحقیقی حسین پور و همکارانش (۱۳۸۷) به” مقایسه وضعیت آموزشی و میزان یادگیری دانش‌آموزان در دبیرستان‌های هوشمند و عادی تهران” پرداختند. در این تحقیق برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از شیوه‌ی ANOVA استفاده شده است. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین میزان یادگیری دانش‌آموزان در دبیرستان‌های عادی و هوشمند وجود دارد.
-تحقیق یوسف زاده(۱۳۸۷) تحت عنوان “نقش فناوری های نوین در مدارس هوشمند” را مورد بررسی قرار داده است.دراین تحقیق نتیجه گرفته می شود که آموزش های چندرسانه ای در رشد همه جانبه دانش آموزان تاثیرگذار است.