قانون اساسی جدید، سازمان ملل متحد، در نظام حقوقی

دانلود پایان نامه

 

در مهرماه سال 1380 لایحه پیوستن جمهروی اسلامی ایران به کنوانسیون سازمان جهانی مالکیت معنوی در مجلس شواری اسلامی تصویب شد و به تایید شورای نگهبان رسید و در آذرماه همین سال اجازه تودیع سند پیوستن ایارن به این کنوانسیون از سوی سید محمد خاتمی رئیس جمهوری صادر شد و ایران در اسفند 1380 عضو این سازمان شد.
با این‏حال و با وجود توجه به حوزه مالکیت معنوی، کمبود قابل توجه مقررات حقوقی در کشور برای حفاظت از این میراث سبب شد تا از سال 2001 میلادی قوانین کپی رایت ایران یکسره با همکاری‏ WIPO بازنگری شد و در آن توجه ویژه‏ای به حمایت از آثار معنوی صاحبان آنها و تامین حقوق مادی و معنوی آنان صورت گیرد.
گفتار دوم: سابقه‌ی تاریخی حق مؤلف در نظام حقوقی کامن لا
الف) حق مؤلف و سابقه‌ی تاریخ آن در انگلستان
برابر گزارش و اعلام مورخ 9 تا 12 دسامبر 1977 سازمان جهانی مالکیت فکری «وایپو» وابسته به شورای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد « یونسکو» اولین قانون حق مؤلف در 10 آوریل سال 1710 میلادی، توسط پارلمان انگلیس به نام قانون ملکه « آن» وضع گردید که از نظر تاریخی آن را اولین قانون حق مؤلف در سال 1710 میلادی بعد از تصویب مجلس عوام و مجلس اعیان، به تاکید ملکه «آن» رسید که به قانون « آنAnne » معروف گردید.
به موجب قانون مذکور، در زمینه‌ی حق مؤلف، نحوه صدور امتیاز چاپ کتب و تألیفات ، مدت اعتبار امتیاز چاپ و تشریفات چاپ ، ضوابطی پیش بینی شد و به تدریج تغییرات و اصلاحاتی در این قانون صورت گرفت و پس از سیر مراحلی در تاریخ 15 نوامبر 1988 قانون کپی رایت بریتانیای کبیر در 212 ماده تصویب و از اوت 1989 به مرحله اجرا در آمد.
عنوان و سابقه‌ی «کپی رایت» در انگلستان را به سال 1557 میلادی نیز می‌توان مربوط کرد؛ زیرا برابر مدارک و اسناد موجود در سال 1557 ماری تودور ملکه‌ی انگلستان امتیاز نامه‌ای به شرکت « استیشنرز» یا «اتحادیه صنفی متشکل از نویسندگان، صحافان کتاب، تصویرپردازان و نوشت افزار فروشان» اعطا کرد که به موجب این امتیاز سلطنتی، انتشار کتاب در اختیار این شرکت قرار گرفت و این شرکت می‌توانست مجوز چاپ، نشر ، عرضه و فروش کتاب یا کتاب‌هایی را برای مدت معین به چاپ خانه داران واگذار کند که در واقع امتیاز«کپی رایت» یا حق تکثیر آفرینش‌های فکری همانند کالا، ارزش اقتصادی و مالی داشت و برابر ضوابطی این امتیاز از طریق شرکت مذکور قابل واگذاری و معامله بود.
شرکت استیشنرز در حقیقت، سازمانی بود که از طرف حکومت، سانسور و کنترل رسمی آثار فکری را خصوصاً در امور سیاسی بر عهده داشت. مؤلفان و پدیدآورندگان آثار فکری بر اساس عرف آن زمان حق داشتند، برای چاپ آثار فکری خود وجهی دریافت نمایند و اجازه‌ی چاپ اثر خود را به شرکت اشاره شده واگذار کنند، یا این که شخصاً آثار خود را به چاپ برسانند؛ ولی در عمل توانستند آثار خود را برای انتشار، منحصراً به چاپ خانه دارانی واگذار کنند که مجوز دولتی داشتند و چون ناشران دریافته بودند، اگر اثری بدون تحریف و تغییر چاپ شود، بازار فروش بیشتر و عایدی زیادتری خواهد داشت، به شکل غیر رسمی، در انگلستان پذیرفته شده بود که انتشار اثر خلق شده، بدون تحریف، جزء حقوق مؤلف است و در نتیجه مؤلفان عملاً پس از واگذاری و انتقال اثر فکری خود، بر چاپ و نشر آن، تا حد زیادی نظارت داشتند که این نظارت را می‌توان از جمله‌ی حقوق معنوی کنونی مؤلف دانست و در حال حاضر این حق در قوانین بسیاری از کشور های جهان، صریحاً شناخته و پذیرفته شده است.
اعطای امتیاز انحصاری حق نشر آثار و تألیفات یا «کپی رایت» به شرکت معین، سبب شد که از رشد و توسعه نشر کتب و پیشرفته علوم و اطلاعات در کشور انگلستان، کاسته شود ولی در اواخر قرن هفدهم که تحت تأثیر آثار فکری جان لاک فیلسوف انگلیسی، حکومت مطلقه‌ی سلطنتی در انگلستان، جای خود را به حکومت پارلمان سپرد، تا حدودی کنترل و سانسور آثار فکری کاهش یافت و با تحولاتی که پیش آمد، قانون «کپی رایت» در سال 1710 به تصویب رسید و به مرحله‌ی اجرا در آمد و منجر به مقررات کامل‌تری در سال 1989 که شرح آن گذشت.
ب) حق مؤلف و سابقه‌ی تاریخ آن در آمریکا و کانادا
١- آمریکا
اندیشمندان و متفکران امریکایی بر این عقیده‌اند که اگر افراد مبتکر و خلاق برای خلق آثار فکری و هنری خود، مورد تشویق و حمایت لازم واقع شوند، خلاقیت صاحبان فکر و اندیشه رشد کافی پیدا می‌کند و همه‌ی افراد بهره‌مند خواهند شد.
این طرز تفکر در طرح قانون اساسی این کشور مورد توجه قرار گرفت و در اصل نخست پخش هشتم قانون اساسی این کشور مورد توجه قرار گرفت و در اصل نخست بخش هشتم قانون اساسی سال 1787 میلادی در زمینه‌ی حق مالکیت معنوی و کپی رایت چنین مقرر گردید : «کنگره با تضمین امنیت کوتاه مدت نوشته‌های مؤلفان، قدرت ترویج و توسعه علوم هنر های مفید را خواهد داشت.»
در بند 8 بخش هشتم اصل نخست قانون اساسی جدید آمریکا نیز یکی از اختیارات کنگره را تشویق پیشرفت علم و هنر های سودمند از راه حفظ حق انحصاری برای تألیفات و اختراعات نویسندگان و مخترعان در مدت زمان محدود و معین، نام برده است که نشان دهنده‌ی اهمیت حق مالکیت فکری و معنوی در ایالات متحده امریکا است. در ایالات متحده امریکا با هدف توسعه و پیشرفت علوم و افزایش آگاهی‌های علمی و رشد آثار هنری، از مؤلفان و هنرمندان حمایت می‌شود. به تعبیری دیگر، به منظور رسیدن انسان به کمال مطلوب علمی و هنری، امتیاز انحصاری محدودی در قانون کپی رایت، برای پدیدآورندگان آثار فکری و هنری پیش بینی شده است تا مؤلفان و هنرمندان در خلق آثار جدید تشویق شوند.
اولین قانون کپی رایت ایلات متحده امریکا در سال 1790 یعنی سه سال بعد از تصویب قانون اساسی، به تصویب رسید و به موجب این قانون، فقط از آثار مؤلفان امریکایی، حمایت می‌شد و از آثار نویسندگان انگلیسی، حمایت به عمل نمی‌آمد. به همین دلیل تجدید چاپ کتب و آثار نویسنده‌های غیر امریکایی، بدون اخذ مجوز و بدون پرداخت وجهی، در قرن نوزدهم رواج یافت و به شهروندان امریکایی این امکان را می‌داد تا با نازل‌ترین قیمت و کم‌ترین هزینه، از اطلاعات موجود در کتب و آثار چاپ شده مربوط به نویسندگان خارجی بهره بگیرند.
هدف دولت امریکا از وضع مقررات مذکور این بود که با فراهم آوردن امکان انتشار آثار منتشر شده در انگلستان برای شهروندان خود، بدون آنکه به صاحبان آثار یا صاحبان امتیاز حق تکثیر کتب، وجهی پرداخت شود، موجبات تقویت صنایع چاپ و موجبات انتشارات داخلی را فراهم سازد ولی این سیاست، مانع از انتشار آثار نویسندگان داخلی آمریکایی گردید؛ زیرا ناشران داخلی ، به جای مراجعه به نویسندگان امریکایی و پرداخت حق تألیف، کتب نویسندگان معروف اروپایی را بدون پرداخت وجهی از بابت حق مؤلف، چاپ و منتشر می‌کردند و سود فراوانی عاید آنها می‌گردید که این سیاست لطمه‌ی فرهنگی شدیدی به ایالات متحده‌ی آمریکا وارد می‌کرد.
رویه‌ی دولت با توجه به آثار سوء فرهنگی، تغییر کرد و در حال حاضر، مقررات مفصلی با توجه به کنوانسیون‌های بین‌المللی در زمینه‌ی کپی رایت به تصویب رسیده و ضوابط خاصی برای حمایت از مؤلفان و ورثه‌ی آنها و اعتبار آثار فکری و هنری خلق شده به وسیله‌ی افراد به صورت انفرادی یا اجتماعی و همچنین ضوابطی برای تکثیر و فروش و حق اقتباس ( آثار فرعی ) و حق اجرا یا نمایش آثار حمایت شده از سال 1976 به بعد وضع و ضوابط دقیقی در این زمینه پیش بینی گردید و علامتی با نماد © برای اعلام کپی رایت تا سال 1989 در نظر گرفته شد. به این ترتیب، آثاری که فاقد علامت معتبر کپی رایت بودند، مورد حمایت قانون قرار نمی‌گرفت و در نتیجه نسخه برداری از آنها مجاز بود که در این سال، آثار منفی عدم اعلان علامت کپی رایت، در ایالات متحده، امریکا بعد از امضای کنوانسیون برن ، منتفی گردید و قوانین ویژه‌ای برای حمایت از آثار نویسندگان خارجی، از اول ژانویه سال 1996، به تصویب رسید که به موجب این قانون، با توجه به توافق نامه‌ی گات، برای آثار و نوشته‌های شهروندان امریکایی یا نویسندگان خارجی مقیم در امریکا، که ابتدا در کشور های خارجی و سپس در ایالات متحده امریکا، قبل از سال 1989 بدون اعلان نماد کپی رایت، انتشار یافته بود، امتیاز کپی رایت شناخته شد و نواقص قبلی مرتفع گردید.

این نوشته در متفرقه ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.