قلمرو مکانی و زمانی تحقیق، تجزیه و تحلیل دادهها، جامعه و نمونه آماری

 

فصل سوم
روش پژوهش
۳-۱- مقدمه
تقریبا پیشرفت در هر زمینه از علم، تابع تلاشهای پژوهشی نظاممند است، از همین رو است که از تحقیق و پژوهش به عنوان زیربنای پیشرفت علمی نام برده میشود(مارکزیک و همکاران، ۲۰۰۵).
تحقیق را میتوان روشی منظم دانست که در نتیجهی آن پاسخهایی برای سوالهای مطرح شده پیرامون موضوع تحقیق به دست میآید. همچنین روش تحقیق مجموعهای از قواعد، ابزار و راه های معتبر (قابل اطمینان) و نظام یافته برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است. آنچه که نتایج برآمده از یک تحقیق را ارزشمند و قابل استناد میکند، روش تحقیق ساختارمند، هدفمند و علمی می‌باشد (خاکی, ۱۳۸۷). چنانچه روش شناسی صحیح صورت نپذیرد، نتایج تحقیق، پژوهشگر و استفاده کنندگان را به بیراهه خواهد برد. بنابراین اتخاذ یک روش عقلایی برای دستیابی به نتایج مطلوب امری ضروری است (پاشا شریفی و شریفی, ۱۳۸۳)
در این فصل که در واقع زیربنای علمی تحقیق به شمار میرود، به بررسی روش تحقیق، شیوه گردآوری داده ها، قلمرو تحقیق و جامعه و نمونه آماری و در ادامه شیوه های تجزیه و تحلیل داده ها و همچنین تکنیک‌هایی که در این پژوهش مورد استفاده قرار میگیرد، پرداخته شده است.
۳-۲- روش تحقیق
یکی از مهمترین ویژگی یک مطالعه و بررسی علمی، روش تحقیق و عبارت دیگر نحوه گردآوری، تجزیه و تحلیل و پردازش داده ها می‌باشد.
منظور از روش در تحقیق، ارائه مهارتها و تعریفهایی است که دستیابی به هدف را آسانتر وعملیتر میسازد. این نکته در تمامی روشها مطرح است. یعنی هر کاری بر مبنای روش های برگرفته از تجربه ها و موفقیتها انجام پذیرد، تضمین بیشتری برای بهرهدهی آن خواهد بود.
تحقیقات علمی از سه بعد مورد بررسی قرار میگیرند:
هدف: از نظر هدف تحقیقات به انواع کاربردی، بنیادی و توسعهای تقسیم میگردند (خاکی, ۱۳۸۷؛دانایی فرد و همکاران،۱۳۸۳).
تحقیق بنیادی(پایهای): هدف اساسی این نوع تحقیقات آزمون نظریه ها، تبیین روابط بین پدیده ها و افزودن به مجموعه دانش موجود در یک زمینه خاص است. تحقیقات بنیادی، نظریه ها را بررسی کرده، آنها را تایید،تعدیل یا رد میکند. با تبیین روابط میان پدیده ها، تحقیق بنیادی به کشف قوانین و اصول علمی میپردازد. با این اهداف،تحقیقات بنیادی در صدد توسعه مجموع دانسته های موجود درباره اصول و قوانین علمی هستند (بازرگان, ۱۳۸۳).
تحقیق کاربردی: هدف از تحقیق کاربردی به دست، آوردن درک یا دانش لازم برای تعیین ابزاری است که به وسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده برطرف گردد. به عبارت دقیقتر، تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل علمی است که در دنیای واقعی وجود دارد (خاکی, ۱۳۸۷).
تحقیق و توسعه: فرایندی است که به منظور تدوین و تشخیص مناسب بودن یک فرایند، روش و برنامه، شناسایی نیاز یا استعداد، معرفی و انتشار یک محصول و فرایند یا نظام فن‌آوری تازه، انجام میشود. هدف اصلی فعالیتهای تحقیق و توسعه نظریهپردازی یا آزمون نظریه نیست، بلکه توسعه محصولات یا فرایندهای جدید، تدوین یا تهیه برنامهها و طرحها است (بازرگان, ۱۳۸۳؛خاکی ۱۳۸۲).
تحقیق حاضر از حیث هدف کاربردی است زیرا هدف تحقیق شناسایی شاخصها و بررسی هریک از آن‌ ها برای سنجش اثربخشی پروژه‌ها می‌باشد.
میزان کنترل متغیرها: چنانچه تمامی متغیرهای اثرگذار بر تحقیق تحت کنترل محقق باشند، تحقیق آزمایشگاهی است. ولی چنانچه این امکان برای محقق وجود نداشته باشد ( که در اغلب تحقیقات علوم انسانی چنین است)، آن تحقیق توصیفی است. تحقیق حاضراز نوع توصیفی-پیمایشی می‌باشد.
روش گردآوری داده ها: مرحله گردآوری داده ها آغاز فرایندی است که طی آن محقق داده های میدانی و کتابخانهای را گردآوری میکند. روش های متعددی برای گردآوری داده ها، از جمله روش های میدانی (پرسشنامه و مصاحبه)، مشاهده مستقیم، روش کتابخانهای، مراجعه به اسناد، سوابق و مدارک و … وجود دارد. در این پژوهش، به منظور کسب داده های مورد نیاز از روش هایی چون مرور ادبیات تحقیق، مصاحبههای نیمه ساختار یافته و پرسشنامه استفاده شده است.
۳-۳- قلمرو مکانی و زمانی تحقیق
با توجه به موضوع تحقیق که عبارت است از ارائه الگویی به منظور سنجش اثربخشی پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده در شرکت برق منطقه ایی یزد ( با بهره گرفتن از روش دلفی فازی و تکنیک‌های تصمیم‌گیری چند معیاره، لذا قلمرو مکانی تحقیق شرکت برق منطقهای یزد و قلمرو زمانی آن سال ۱۳۹۲می‌باشد و پروژه های مورد بررسی مربوط به ۵ سال اخیر می‌باشند.
۳-۳-۱- معرفی شرکت برق منطقهای یزد