مبانی نظری تحقیق مقدمه، تاریخچه سرمایه اجتماعی، تعهد هنجاری یا تکلیفی


 

تعهد مستمر: شامل تعهدی است که مبتنی بر ارزش نهادن به سازمان است و در طی آن کارکنان در زندگی سازمان سهیم می‌شود..
تعهد هنجاری یا تکلیفی: شامل احساسات افراد، مبنی بر ضرورت ماندن در سازمان است.
تعریف کاربردی تعهد سازمانی : در این پژوهش مطابق با تعریف تئوری آن می باشد.
فصل دوم
مبانی نظری تحقیق
مقدمه
مفهوم سرمایه اجتماعی یک مفهوم فرارشته ای است که طی پانزده سال اخیر موردتوجه بسیاری از شاخه های علوم انسانی قرار گرفته است .این مفهوم به طور کلی بر روابط میان انسان ها تمرکز دارد .روابطی که در تمام لحظات زندگی روزمره و در طول عمر انسانها،جریان داشته و رفتارو نگرش آنها را تحت تاثیر قرارمی دهد. به همین لحاظ،سرمایه اجتماعی در هر جایی حاضر است،چه در رفتار بانزدیکان و دوستان درخانه و مدرسه،چه در رفتاربا همکاران و آشنایان در محل کار و تحصیل،و چه در رفتار با مردم در جامعه. (مجله تحققات اقتصادی، 84).
وجود سرمایه اجتماعی،شرط لازم و نه کافی برای نتیجه بخشی سرمایه و سیاست های اقتصادی است.بررسی دقیق تر سرمایه اجتماعی ،ما را به این مطلب می رساند که بدون این سرمایه ،هیچ اجتماعی به هیچ سرمایه ای نمی رسد.(رنانی 1381 )
در دیدگاه های سنتی مدیریت توسعه سرمایه های اقتصادی،فیزیکی،و نیروی انسانی مهم ترین نقش را ایفا می کردندامادر عصر حاضر برای توسعه،بیش تر از آنکه نیازمند سرمایه اقتصادی،فیزیکی و انسانی باشیم،نیازمند سرمایه اجتماعی هستیم.زیرا بدون این سرمایه،استفاده از دیگر سرمایه ها به طور بهینه صورت نمی گیرد.در جامعه ای که فاقد سرمایه اجتماعی کافی است سایر سرمایه ها ابتر می مانندو تلف می شوند.از این روست که موضوع سرمایه اجتماعی محور اصلی مدیریت در سازمان ها محسوب می شود و مدیرانی موفق قلمداد می شوندکه بتوانند در ارتباط با جامعه به تولید و توسعه سرمایه اجتماعی بیشتری نایل شوند.(دکتر سید مهدی الوانی،1388)
2-1 تاریخچه سرمایه اجتماعی:
بحث سرمایه اجتماعی،قبل از سال 1916،در مقاله ای توسط هانی فان از دانشگاه ویرجینیای غربی برای نخستین بار مطرح شد.اما باوجود اهمیت آن در تحقیقات اجتماعی تا سال 1960 میلادی که توسط جین جاکوب در برنامه ریزی شهری به کار برده شد،مغفول واقع شد.در دهه 1970 این تئوری توسط لوری وارد عرصه اقتصاد شد.(نقش سرمایه اجتماعی در توسعه.(دکتر اصغر حق شناس، 86).
کاربرداین مفهوم به تدریج از دهه 1990به این سودر نظریه ها و مقالات دانشگاهی_ به ویژه در رشته های جامعه شناسی،اقتصاد،سیاست وآموزش _با کارهای افرادی چون جیمز کلمن،پیربوردیو،رابرت پاتنام و فرانسیس فوکویاماافزایش یافت.در دهه 1990بانک جهانی موضوع سرمایه اجتماعی را با جدیت مورد توجه قرار داد.انتشار آثار پاتنام و دیگران در سال 2000 و تداوم آن در دهه اول قرن 21 اهمیت مطالعه در این زمینه را بالا برده است.
نکته مورد توجه این است که با وجود اهمیت و جایگاه اقتصادی سرمایه اجتماعی،این مفهوم صرفا اقتصادی نیست. به عبارت دیگر،سرمایه اجتماعی در قالبی میان رشته ای شکل می گیرد. به همین دلیل است که برخی از صاحبنظران در سرمایه اجتماعی، سرمایه های اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی را از هم جدا می کنند تا مفهوم سرمایه اجتماعی روشن تر شود.آنها سرمایه اجتماعی را مجموعه منابع انباشت شده بالفعل یا بالقوه تعریف می کنند که کم و بیش در شبکه های اجتماعی نهادینه شده اند. (بوردیو1986،فاستر1987)
همچنین استفاده از مفهوم سرمایه اجتماعی با توجه به روند جهانی شدن و تضعیف نقش دولت های ملی،به عنوان راه حلی اجراشدنی در سطح اجتماعات محلی برای مشکلات توسعه،مورد توجه سیاست گذاران و مسولان سیاست اجتماعی قرار گرفت.( سیدرضاصالحی امیری،1387)
2-2 ارتباط عمیق دیدگاه مدیریت اسلامی با مفهوم سرمایه اجتماعی
ویژگی های مدیریت اسلامی با محور ها و خصایص سرمایه اجتماعی (اعتماد، همکاری، مشارکت، عدالت، مسولیت پذیری و تشریک مساعی و تعهد)ارتباط قابل توجهی دارند. شکل گیری اعتماد، صداقت، توجه به نهادهای کارساز، وجدان کاری، مشارکت و ارتباط معقول با دیگران، مسولیت پذیری، زمینه سازی برای گسترش امنیت و عدالت، احترام متقابل و تلاش برای انجام کار مولد، از عناصر اصلی سرمایه اجتماعی محسوب می شوند.به طور کلی می توان در یافت:بدون آنکه در اندیشه اسلامی و ادبیات رفتاری پیامبر اسلام و امامان معصوم از سرمایه اجتماعی سخن به میان آمده باشد،مصادیق ،مضامین و مفاد فراوانی در ان یافت می شود.پیامبر در خصوص رفتار مومن واقعی سه خصلت را تاکید می کند:اول،اخلاص در عمل،دوم داشتن روحیه نقد و نصیحت سازنده درباره رهبران جامعه و سوم روحیه اتحاد و مشارکت.(کلینی،یعقوب ،1350)
تعابیری از قبیل همه شما در برابر توده مردم مسول هستید و جامعه ای که در آن حقوق ضعیفان پایمال شود،نمی تواند طاهرو پاک شود.(الصالح،1975) همگی در جهت تولید و بازتولید سرمایه اجتماعی است.
2-3 سرمایه اجتماعی چیست؟