محاسبه چرخه تبدیل وجه نقد، اجزای چرخه تبدیل وجه نقد، حقوق صاحبان سهام

 

اقداماتی که منجر به تامین وجه نقد می‏شود، منابع وجه نقد نامیده می‏شود و اقداماتی که مستلزم مصرف وجه نقد است، مصارف یا کاربردهای وجه نقد نامیده می‏شود. هر افزایشی در حسابهای سمت راست ترازنامه (داراییها) یا هر کاهشی در حسابهای سمت چپ آن (بدهیها و حقوق صاحبان سهام) یکی از مصارف وجه نقد است. به همین ترتیب هر کاهشی در اقلام سمت راست ترازنامه یا هر افزایشی در اقلام سمت چپ آن یکی از منابع وجه نقد است ‏(همان).
اجزای چرخه تبدیل وجه نقد
موجودی کالا
موجودی کالا به داراییهای مشهودی اطلاق می‏شود که:
الف) برای فروش در روال عادی عملیات نگهداری می‏گردد (موجودی کالای تکمیل شده)؛
ب) به منظور ساخت محصول در فرایند تولید قرار دارد و هنوز این فرایند را کاملا طی نکرده است (موجودی کالای در جریان ساخت)؛ و
ج) به منظور ساخت محصول، خریداری شده و نگهداری می‏شود و هنوز وارد فرایند تولید نشده است (موجودی مواد اولیه) (عالی ور، ۱۳۸۷).
موجودی کالا را می‌توان مقدار کالای نگهداری شده برای فروش تعریف کرده بنابراین موجودی کالا یک عامل حیاتی در جهت کسب سطح مطلوب فروش است و کاملا به ماهیت صنعت و فعالیت شرکت بستگی دارد (وکیلی فرد و وکیلی فرد، ۱۳۷۵).
حسابها و اسناد دریافتنی
حسابها و اسناد دریافتنی معرف مطالبات واحد تجاری از مشتریان است که در نتیجه فروش کالا یا ارائه خدمات ایجاد شده است (عالی ور ،۱۳۸۷). حسابها و اسناد دریافتنی، در جریان امور تجاری اکثر شرکتها نقش مهمی را ایفا می کند. بسیاری از شرکتهای بزرگ یک دوره اعتباری مشخصی را به مشتریان مناسب و قدیمی خود ارائه می‏کنند بنابراین، مطالبات دارایی جاری معینی هستند که باید از نظر مالی به طور مداوم نظارت و تامین مالی شوند (وکیلی فرد و وکیلی فرد، ۱۳۷۵).
حسابها و اسناد پرداختنی
حسابها و اسناد پرداختنی معرف تعهدات واحد تجاری ناشی از تحصیل کالا و خدماتی که وارد چرخه عملیات می‏شوند و انتظار می‏رود طی سال مالی آتی پرداخت گردد. همچنین شامل کلیه بدهی های کوتاه مدت واحد تجاری ناشی از هزینه های تحقق یافته از قبیل، حقوق و دستمزد پرداختنی، کارمزد پرداختنی، ذخیره مالیات بر درآمد، سود تضمین شده و… می باشد (عالی ور، ۱۳۸۷).
محاسبه چرخه تبدیل وجه نقد
جهت محاسبه چرخه تبدیل وجه نقد شرکتها با توجه به اینکه تنها اطلاعاتی که در دست داریم، اطلاعات صورتهای مالی آن شرکتهاست و از جزییات رویدادهای مالی طی دوره‏های مالی بی‏خبریم و امکان دستیابی به آنها را نیز نداریم, به ناچار مجبوریم از میانگین‏ها و برآوردها استفاده کنیم. به عبارت دیگر برآورد می کنیم به طور میانگین چقدر طول می‏کشد که موجودی کالا به فروش برسد؛ به طور میانگین چقدر طول می‏کشد تا حسابهای دریافتنی وصول شوند؛ و به طور میانگین چقدر طول می‏کشد تا حسابهای پرداختنی پرداخت گردند. برای محاسبه این میانگین ها از نسبت های مالی استفاده می‏کنیم:
میانگین دوره‏ی گردش موجودی کالا :
این نسبت نشان می‎دهد که به طور میانگین از زمان ورود موجودی کالا تا زمانی که واحد تجاری آن را به فروش برساند چند روز طول می کشد.
میانگین دوره‏ی وصول حساب دریافتنی:

این نسبت نشان می‎دهد که به طور میانگین از زمان ایجاد حسابهای دریافتنی(فروش نسیه کالا) تا زمان وصول آنها چند روز طول می‎کشد.
میانگین دوره‏ی پرداخت حساب پرداختنی: