محتوای اطلاعاتی، سیاست تقسیم سود، سود تقسیمی نقدی

 

سهامداران نیز سود تقسیم شده را بر منفعت سرمایه ترجیح می دهند. عوامل متعددی وجود دارد که سهامداران سود تقسیم شده را ترجیح می دهند که ۳ دلیل عمده آن در زیر بیان می شود:
کاهش عدم اطمینان- قول دادن منفعت سرمایه در آینده یا توزیع سود در آینده دارای عدم اطمینان بیشتری از توزیع سود در زمان حال می باشد.
سود تقسیمی نشان دهنده قدرت شرکت است- اعلام و پرداخت سود نقدی بیانگر اطلاعاتی است مبنی بر اینکه شرکت بطور معقولی قوی و با پشتوانه است. به عبارت دیگر سود سهام دارای محتوای اطلاعاتی است.
نیاز برای درآمد جاری شان- تعدادی از سهامداران درآمد سرمایه گذاری خود را برای پرداخت هزینه های جاری خود نیاز دارند. این سرمایه گذاران شاید مایل به پرداخت سهام خود برای کسب سود نباشند. سود تقسیم شده نشان دهنده درآمد جاری برای اینگونه سرمایه گذاران است بدون اینکه تأثیری بر اصول سرمایه گذاری یا سرمایه شان داشته باشد.
۲-۵- اهمیت تقسیم سود
سود تقسیمی از دو جنبه حائز اهمیت است:
اول به دلیل خاصیت علامت دهی اش و دوم به دلیل مفاهیم نقدینگی و مالیاتی که برای سهامداران به همراه دارد. مرتون میلر و فرانکو مودیلیانی علیرغم آگاهی نسبت به هر دو جنبه بیشتر به بحث روی جنبه دوم آن پرداختهاند.
(لینتر ۱۹۵۶،۹۹) خاصیت علامت دهی سود تقسیمی را به وسیله ارتباط بین سود تقسیمی و درآمد تشریح کرد و به علاوه مشاهده نمود مدیرانی که اطلاعات خاصی درباره درآمد آتی شرکت دارند، تمایلی به قطع و کاهش سود تقسیمی ندارند. او به این نتیجه رسید که تغییرات سود تقسیمی، اطلاعاتی را در خصوص درآمد آتی شرکت انتقال خواهد داد و اعتقاد به تغییرات غیر منتظره درآمدهای آتی، بر قیمت سهام تأثیر میگذارد. مدل لینتر در خصوص ارتباط بین سود تقسیمی و درآمد توسط (فاما و بابیاک۱۹۶۸،۱۱۳۷) با بررسی داده های ایالات متحده مورد حمایت قرار گرفت. طرفداران نظریه علامت دهی معتقدند که بازار سهام عکس العمل مثبت نسبت به تقسیم سود یا افزایش آن و عکس العمل منفی نسبت به حذف و یا کاهش سود تقسیمی از خود نشان می دهد.
فرضیه علامت دهی پیش بین می کند که اگر سود (درآمد) افزایش یابد (رو به زوال گذارد) متعاقب آن سود تقسیمی نیز افزایش مییابد (کاهش می یابد).
از طرف دیگر سود تقسیمی به دلیل مفاهیم نقدینگی و مالیاتی نیز موضوع قابل بحثی است. اثر مشتری به ما می گوید که به دلیل هزینه های مبادلاتی و مالیات، سیاست تقسیم سود شرکت ها می بایست به نحوی طراحی شود تا از یک طرف نیازهای نقدینگی سهامداران را برآورده سازو و از طرف دیگر هزینه ها را به حداقل ممکن برساند. بویژه، رفتارهای مالیاتی مختلف سود تقسیمی و سود سرمایه، بر بازده پیش از مالیات سهامداران تأثیر میگذارد (التون وگروبر۱۹۷۰،۶۸) (لیتزنبرگو راماسوامی۱۹۷۹،۱۷۰).
اینکه شرکتها چگونه سیاست تقسیم سودشان را تعیین می کنند، سالها به عنوان یکی از مهمترین مسائل اقتصاددانان مالی مطرح بوده است ( میلر و مودیلیانی ۱۹۶۱، ۴۲۰). نشان دادند که تحت شرایط خاصی، پرداخت سود نقدی نمی بایست تأثیری بر قیمت سهام داشته باشد. میلر و مودیلیانی فرض کردند که سرمایه گذاری های شرکت ثابت است و صرف نظر از سیاست تقسیم سود شرکت، همه پروژه های دارای ارزش خالص تأمین مالی میشوند و نتیجه این است که جریان نقدی آزاد آنی شرکت به سیاست تقسیم سود آتی شرکت ارتباطی ندارد، به طوری که سود تقسیمی، جریان نقدی آزاد باقیمانده شرکت است.
برخی از تحقیقاتی که در جهت توضیح سیاست تقسیم سود واقعی بسط داده شدهاند، قسمتی از فرضیات میلر و مودیلیانی را نادیده گرفته اند. به طور مثال، ( برنان ۱۹۸۸،۱۰۴) فرض مالیات مساوی را در مدل خود نادیده گرفت، به طوریکه در مدل برنان سود تقسیمی بالا، جریمه مالیاتی بالایی دارد. میلر و مودیلیانی پیشنهاد دادند که تغییرات سود تقسیمی می تواند تأثیر اطلاعاتی داشته باشد. مطالعات بعدی توسط (واتز ۱۹۷۳) به این نتیجه رسید که تقسیم سود نقدی، قیمت سهام را افزایش می دهد و قطع سود تقسیمی عموما منجر به کاهش قیمت سهام می شود. با افزایش تفکیک مالیات از کنترل، مدیران اغلب با نظارت کمتری روبرو هستند و در این راستا، تعهد به پرداخت سود تقسیمی بالا، فرصت طلبی مدیران را کمرنگ تر می کند و شرکت ها را مجبور به تعامل بیشتر با بازار سرمایه می کند.
پیام مهم مدل نابرابری اطلاعات اینکه پرداخت سود تقسیمی از دو جنبه حائز اهمیت است: اول اینکه وسیله ای برای کاهش هزینه های نمایندگی است و از طرف دیگر علامتی در خصوص انتظارات مدیران از وضعیت سودآوری آتی مؤسسه است. هر دو جنبه در مطالعات لینتر قابل مشاهده است که معتقد است سیاست تقسیم سود واقعی شرکت ها متمایل به یک فرایند تعدیل جزئی و مستمر است.
۲-۶- روش های پرداخت سود سهام
اصطلاح سود تقسیمی معمولا به پرداخت نقدی درآمدها اشاره دارد. اگر پرداخت از منابعی به غیر از سود انباشته و سود فعلی صورت گیرد اصطلاح توزیع بجای سود تقسیمی بکار می رود. با وجود این، قابل قبول اینست که به توزیع از محل سود، سود تقسیم میگویند و به توزیع از محل سرمایه شرکت سود تقسیمی سرمایهای گویند.
تصمیمگیری در مورد سود تقسیمی به عهده هیأت مدیره شرکت است و مجمع عمومی میتواند آن را پذیرفته یا رد نماید. بعضی از شرکتها برای توزیع سود از قاعده خاصی استفاده می نمایند و بعضی دیگر از تمامی امکانات خود برای توسعه شرکت بهره گرفته و سود پرداخت نمی کنند. هنگامی که سود تقسیمی اعلام شده است تب
دیل به بدهی شرکت می شود و نمی تواند
به آسانی لغو شود. بعضی مواقع بعد از اینکه سود تقسیمی اعلام شد در زمان خاصی بین سهامداران توزیع می شود. معمولاً مقدار سود تقسیمی بر حسب ریال هر سهم (DPS) بیان می شود.آن همچنین به صورت درصدی از قیمت بازار سهم (بازده سود تقسیمی) یا به صورت درصدی از درآمد حاصل یا سود هر سهم نیز بیان می شود.
۲-۶-۱ سود تقسیمی نقدی
عمده ترین نوع توزیع۸ سود سهام، بصورت نقدی می باشد که ممکن است در هر زمانی انجام گیرد، ولی معمولا در پایان یک دوره ۳ ماهه پایان سال مالی انجام می پذیرد. مجمع قبل از اتخاذ تصمیم در مورد توزیع سود نقدی دو مسأله را مد نظر قرار می دهد: سود کسب شده و وجوه نقدی موجود. مقدار سود کسب شده موجود وجوه نقد را در شرکت تضمین نمی کند. شرکت ممکن است مطالبات داشته باشد یا طی دوره وجوه نقد را تبدیل به سایر دارایی ها کرده باشد و یا حتی از محل این دارایی ها، بدهی های خود را پرداخت نموده باشد.