مزایا و معایت تامین مالی از طریق سهام عادی، شرکت های سهامی عام، شرکت های سهامی

 

حق کنترل بر روی فعالیت های شرکت یعنی داشتن قدرت تعیین خط مشی ها و تصمیمات اصلی شرکت از طریق انتخاب هیات مدیره.
حق رای
در تعادی از موضوعات مهم شرکت رای صاحبان سهام (سهامداران عادی) مورد نیاز می باشد که مهمترین این موضوعات عبارتند از : انتخاب هیات مدیره، تغییرات اساسنامه شرکت، افزایش سرمایه و یا تغییر در اهداف شرکت. هر سهم نیز دارای یک رای می باشد.
حق تقدم خرید
حق تقدم خرید سهام، نوعی خاص از پذیره نویسی حق خرید اوراق بهادار می باشد که شرکت بر اساس حق شفعه (معمولاً در اساسنامه شرکت ها بر اساس حقوق مدنی یا فقه اسلامی قید می شود که در صورت انتشار سهام جدید برای فروش، سهامداران فعلی در خرید آن اولویت دارند این اولویت را حق شفعه گویند(مصطفوی مقدم، ۱۳۶۳،ص۳۵۳). طبق عرف یا مقررات، سهامداران به طور مساوی مستحق دریافت سهام می باشند. انتشار حق تقدم به معنی عرضه سهام عادی جدید به سهامداران موجود است به اندازه درصد مالکیت خود، سهام جدید را به قیمتی معین و در مهات تعیین شده پذیره نویسی نمایند. در امریکا شرکت ها طبق قوانین بایستی حق تقدم را برای همه سهامداران موجود در شرکت های سهامی عام و خاص اعطاء نمایند(آدامز و همکاران، ۱۹۹۰،ص۱۵۹).
عده ای فکر می کنند که با فروش حق تقدم ها می توانند درآمد کسب نمایند. زیرا با فروش بخشی از حق تقدم های خود، نقدینگی مورد نیاز را برای پذیر نویسی بقیه حق تقدم ها تحصیل می کنند. در حالی که حق تقدم ها را نباید به عنوان درآمد حساب کرد، زیرا از دیدگاه تئوریکف وصول این نقدینگی، با کاهش قیمت معادل است. پس، این دو یکدیگر را جبران می کنند(کنت، ۱۹۸۴،ص۴۱۴).
محدود بودن مسئولیت
سهامداران عادی مالکین واقعی شرکت می باشند و مسئولیت آن ها به میزان سرمایه آن ها محدود می گردد. این مسئولیت های محدود سهامداران یکی از تفاوت شرکت های سهامی با شرکت های تضامنی می باشد. در شرکت های تضامنی مسئولیت مالکین به میزان تعهداتشان محدود نمی گردد و مالکین در مواقع ضروری بایستی بیش از تعهداتشان از اموال شخصی خود جهت پرداخت به طلبکاران استفاده نمایند. خصوصیت محدود بودن مسئولیت سهامداران عادی یک عامل تشویقی در شرکت های سهامی است زیرا در غیر این صورت سرمایه گذاران به سرمایه گذاری وجوه خود در این موسسات تمایلی چندانی نشان نمی دهند. بنابراین شرکت امیدوار است که با بهره گرفتن از این خصوصیت در مواقع نیاز بتواند افزایش سرمایه بدهد.
مزایا و معایت تامین مالی از طریق سهام عادی
۲-۱۴-۱- مزایا
سهام عادی یکی از منابع بلندمدت تامین مالی می باشد که برای شرکت صادرکننده آن دارای مزایایی به شرح زیر می باشد:
سهام عادی دارای سررسید نمی باشد شرکت تعهدی در بازخرید آن ندارد. لذا سهام عادی یک سرمایه دائمی است و برای اهداف بلندمدت شرکت مورد استفاده قرار می گیرد.
سرمایه مالکان توان مالی شرکت را افزایش می دهد و میزان استفاده از وام را محدود می نماید. معمولاً وام دهندگان به نسبت سرمایه مالکانه شرکت حاضر به پرداخت وام می باشند و شرکت بوسیله انتشار سهام عادی قابلیت انعطاف مالی خود را افزایش می دهد.
یک شرکت تعهدی برای پرداخت سود تقسیمی به سهامداران عادی در صورت نداشتن سود ندارد، بنابراین در مواقعی که شرکت با مشکلات مالی روبرو می شود، می تواند سود تقسیمی را کاهش دهد. ولی در عمل تغییرات زیاد در تقسیم سود خیلی معمول نیست و یک شرکت سعی می نماید در مواقع مقرر سود تقسیمی را پرداخت نماید.(Pandey, 1987, p985).
2-14-2- معایب
سهام عادی هزینه بیشتری را نسبت به دو روش (اوراق قرضه و سهام ممتاز) دارد، زیرا سود تقسیمی مالیات را کاهش نمی دهد و هم چنین هزینه انتشار آن نسبت به اخذ وام بیشتر می باشد.
سهام عادی از نقطه نظر سرمایه گذاری دارای ریسک بیشتری می باشد، زیرا میزان سود قابل تحصیل نامشخص می باشد. بنابراین دارندگان این نوع اوراق بهادار توقع بازده بیشتری دارند و این خود باعث می شود که هزینه تامین مالی از طریق سهام عادی برای شرکت بیشتر از سایر روش های تامین مالی باشد.
انتشار سهام جدید در صورتی که سود شرکت به نسبت افزایش تعداد سهام عادی جدید افزایش نیابد، درآمد هر سطح را کاهش می دهد.
انتشار سهام جدید ممکن است میزان مالکیت و کنترل سهامداران موجود را کاهش دهد زیرا با وجود حق تقدم خرید برای سهامداران ممکن است که آن ها پول لازم برای سرمایه گذاری و سهام جدید نداشته باشند و از آن استفاده ننمایند(Donaldson & Peahik, 1985,p327).
اوراق قرضه