مفاهیم مرتبط با برنامهریزی استراتژیک، برنامهریزی استراتژیک، سیاستها و خطمشیها

 

لکن در سازمان های با مدیریت ضعیف، نتیجه نهایی پایینتر از پیشبینی بـراساس تجربـه سنـتـی است. در برنامه ریزی استراتژیک، لزوماً نه انتظار میرود که آینده بهتر از گذشته باشد و نه اینکه تجربه تاریخی را بتوان به آینده تسری داد. بنابراین اولین گامی که برداشته میشود تحلیل چشماندازهایی است که سازمان در پیش رو دارد و در این تحلیل گرایشها، خطرها، فرصتها و وقایع بیسابقهای که روندهای تاریخی را دستخوش دگرگونی میسازد، شناسایی میشود.
۲-۱-۸- مفاهیم مرتبط با برنامه ریزی استراتژیک
۲-۱-۸-۱- استراتژیستها:
افرادی هستند که مسئول موفقیت و یا شکست سازمان میباشند (دیوید، مترجمان؛ پارساییان، اعرابی، ۱۳۸۰، ص ۳۱). این افراد سه مسئولیت اساسی به شرح زیر را بر عهده دارند:
– ایجاد یک بستر برای تغییر
– ایجاد تعهد و احساس مالکیت
– ایجاد توازن بین ثبات و نوآوری
۲-۱-۸-۲- بیانیه مأموریت:
سندی است که مقاصد اصلی سازمان را منطبق با ارزشها و باورهای پذیرفته شده سازمان به همراه فلسفه وجودی نشان میدهد (هانگر، مترجمان؛ اعرابی، ایزدی، ۱۳۸۱، ص ۱۵).
۲-۱-۸-۳- فرصت و تهدیدات خارجی:
رویدادها و روندهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، بومشناسی، محیطی، سیاسی، قانونی، دولتی، فناوری و رقابتی است که میتوانند به میزان زیادی درآینده به سازمان منفعت یا زیان رسانند. ودرحدبسیارزیادازکنترل سازمان خارجاند (دیـویـد، مترجمان؛ پارساییان، اعرابـی، ۱۳۸۰، ص ۳۵).
۲-۱-۸-۴- نقاط قوت و ضعف داخلی:
در زمره فعالیتهای قابل کنترل سازمان قرار میگیرند که سازمان آنها را به شیوهای بسیار عالی یا بسیار ضعیف انجام میدهد. این عوامل در درون سازمان قرار داشته و اثرات تصمیمات داخل سازمانی در گام اول بیشترین اثر را بر روی آنها داشته و بیشتر تابع متغیرها و مؤلفه های درون سازمانی میباشند (همان، ص ۳۶).
۲-۱-۸-۵- تحلیل استراتژیک:
برسی دقیق و عمیق آن دسته از عوامل درونی و بیرونی که تأثیر عمدهای روی آینده سازمان دارند (بیلو، موریسی، آکامب، مترجم؛ شریفی، ۱۳۷۶، ص ۶۷).
۲-۱-۹- سیاستها و خطمشیها:
خطمشی تعیینکننده محدودهای است که تصمیمات آتی باید در آن اتخاذ گردد (رضائیان، ۱۳۷۹، ص ۲۱۰) و از سوی دیگر چارچوبهای لازم را برای تفکر و تصمیمگیری و حرکت تمام سطوح سازمانی در راستای اهداف کلان سازمان فراهم میآورد (پیرس و رابینسون، مترجم؛ خلیلی شورینی، ۱۳۸۰، ص ۵۷). در عین حال خطمشیها لازم است صراحت، قابلیت اجرا، انعطافپذیری، جامعیت، هماهنگی، مستدل بودن، تمایز از قوانین و کتبی بودن را در بطن خود نهفته داشته باشند (رضائیان، ۱۳۷۹، ص ۲۱۰). پس از بیان تعاریف و مفاهیم اصلی و کلیدی در بـرنامهریزی استراتـژیک لازم میآید بـا جـهـتگـیـری پـژوهش حول محور سازمان های مأموریتمحور، مفهوم مأموریت سازمانی بصورت مبسوط مورد بررسی قرار گیرد.
۲-۱-۱۰- مأموریت سازمان
همانگونه در قسمت قبلی ذکر شده «بیانیه مأموریت سازمانی» بیانگر علت وجودی سازمان میباشد و پس از پاسخگویی بـه ایـن سؤال اساسی که «فعالیت مؤسسه چیست؟» بـسـتـرهای لازم بـرای تدوین استراتژی فراهم میگردد.