مفهوم و محدوده گردشگری الکترونیکی، جهانی شدن یک پدیده چند بعدی، مفهوم جامعه شناسی جهانگردی

 

جهانی شدن فرایندی از تحول است که مرزهای سیاسی و اقتصادی را کم رنگ کرد. ارتباطات را گسست . تعامل فرهنگها را افزون می نماید جهانی شدن یک پدیده چند بعدی است که آثار آن قابل تسری به فعالیتهای اجتماعی ، اقتصادی ، سیاسی ، حقوقی ، فرهنگی و فن آوری و حتی محیط زیست است . در این میان صنعت گردشگری به عنوان صنعت شماره یک جهان نقش بسیار مهمی در تسهیل روند جهانی سازی داشته است. (بهکیش؛ ۱۳۸۱صص۳۹-۳۱)
پیشرفتهای شگرف تکنولوژی ارتباطات در سالهای اخیر امکان تماس و مبادله سریع فرهنگها را فراهم آورده و اقوام و ملتهای مختلف را به هم نزدیک و وابسته کرده است تا جایی که امروز به تعبیر مک لوهان در یک دهکده جهانی زندگی می کنیم و از لحظه لحظه اوضاع و احوال هم با خبریم در چنین فضای دیگر حکومتها قادر نیستند بر روی آنچه در خلوت خود می گویند سرپوش بگذارند دیگر رفتارها و کنش های فردی و اجتماعی جنبه شخصی و ملی و سرزمینی ندارند و چون همه بطور مستمر در معرض داوری دیگران است . امروز فرهنگها بطور خواسته یا ناخواسته در تبادل مستمر با هم هستند در این میان بسیاری از صاحبنظران جهانگردی را بهترین راه اعتلای فرهنگ ایجاد تفاهم جهانی و صلح و مودت بین المللی می دانند مشاهده تمدنهای گوناگون تماس با مردمانی که سنت و فرهنگهای متفاوت دارند . بازدید از شهرها و بناهای باستانی که بیانگر خلاقیتهای هنری و گذشته های تاریخی است . انسان را از خود محوری دور می کند و شیوه نگرش او را به جهان گسترش داده و ژرفا می بخشد همین اهمیت سبب شده تا مجمع عمومی سازمان ملل روز ۲۹ دسامپر (۵ مهرماه ) را روز جهانگردی اعلام کند. علاوه بر این جهانگردی ثمرات عظیم اقتصادی به بار می آورد. و موجب انتقال ثروتهای کلان از ناحیه ای به ناحیه دیگر بویژه از نواحی ثروتمند و به نواحی فقیر یا در حال توسعه می شود . و به این ترتیب به جهانی شدن اقتصاد کمک می کند و همچنین تعداد بسیار زیادی از گردشگران با هدف تحقیق و علم آموزی یا بازدید از مناطق طبیعی و جغرافیای عازم اقصی نقاط دنیا می شوند. بدین ترتیب به عنوان سفرای جهانی به یکپارچه شدن مسائل علمی و محیط زیستی کمک می کنند (محلاتی ۱۳۸۰ ، صص ۱۶-۱۴ )
جهانگردی در ۵۰ سال اخیر به شکل یکی از مهمترین پدیده های انسانی معاصر درآمده است پدیده ای که آثار شگرفی بر جوامع انسانی می گذارد . و چشم اندازهای جغرافیایی را کاملا دگرگون می کند هرچند جهانگردی ریشه ای عمیق در تاریخ بشریت دارد به صورت امروزی با تاثیرات کنونی، پدیده های نو و برخاسته از تمدن درخشان صنعتی معاصر است . که جنبه های بی شمار زندگی کشورها جوامع و افراد را تحت تاثیر خود قرار داده است . جهانگردی که بر اقتصاد جهانی تاثیر می گذارد . شکفتگی توسعه کشورها را موجب می شود .
با انتقال ثروت از بخش غنی و ثروتمند جهان به کشورهای فقیر در اقتصاد بین المللی توازن ایجاد می کند و با تولید مشاغل گوناگون و فراوانی بر زندگی اجتماعی تاثیر مثبت می گذارد . علاوه بر آن جهانگردی اثر مهمی بر روح و فرهنگ مسافران و مردم مناطق و کشورهای مسافرپذیر دارد . جهانگردی که در دنیای کنونی جزء تفکیک ناپذیر زندگی مادی و حیات فرهنگی بشریت متمدن شده است. به شیوه های گوناگون جهانیان را تحت تاثیر همه جانبه خود قرار میدهد و روز به روز با افزایش تعداد جهانگردان دایره نفوذآثارش گستردگی بیشتری می گیرد . در این بین پیشرفت قابل ملاحظه تکنولوژی ، تاثیر عمیق آن بر توریسم و سایر فرایندها غیر قابل انکار است . (محلاتی ۱۳۸۰ ، صص ۳۸-۵۴ )
۲-۶- مفهوم و محدوده گردشگری الکترونیکی:
۲-۷-واژه گردشگری الکترونیکی:
به معنای کسب و کار الکترونیکی در مسافرت و گردشگری و به معنای دیجیتالی شدن همه فرایندها و زنجیره های ارزش در گردشگری مسافرت ، میهمان پذیری و صنایع فروش غذا ست . از لحاظ عملیاتی شامل تجارت الکترونیکی IT برای حداکثر ساختن کارایی و اثربخش موسسات گردشگری است . به دیگر سخن گردشگری الکترونیکی عبارت است: از به کارگیری فن آوری نوین برای ارئه سرویسهای مورد نیاز گردشگران با بهره گرفتن از فن آوری اطلاعات، ارائه سرویسهای مورد نیاز گردشگران ساده تر با کیفیتی بالاتر و هزینه ای کمتر انجام می پذیرد و درواقع ET ارائه الکترونیکی کلیه سرویسهایی است که در گذشته گردشگران به صورت سنتی از آنها استفاده می کردند به اضافه سرویسهایی که به واسطه فن آوری اطلاعات میسر شده اند و با بهره گرفتن از فن آوریهای جدید گردشگری با مراجعه به یک سایت معتبر ET کلیه سرویس های مورد نیاز برای سفر خویش را دریافت کرده و با کیفیت، سرعت، قیمت مناسب به خواسته های خود دست می یابد .
سرویسهایی که گردشگری الکترونیکی مرسومند عبارتند از : اطلاع رسانی شفاف ، دقت و اعتبار، انجام کلیه تشریفات اخذ ویزا، رزرو هتل ها و مراکز تفریحی ، سیاحتی ، رزرو اجاره وسایل نقلیه ، اخذ بلیت هواپیما ، اتوبوس و قطار و بسیاری از سرویس های دیگر که روز به روز ایجاد می شود .
ویژگیهای سایت اینترنتنی ET: اطلاع رسانی الکترونیکی ۲- ویزای الکترونیکی ۳- رزرو فروش اینترنتی بلیط ۴- هتل داری الکترونیکی ۵- برنامه ریزی مقصد(صنایعی،۱۳۸۰).
۲-۸- مفهوم جامعه شناسی جهانگردی :
در این بحث ابتدا به اهداف و انگیزه های جهانگردان و طبقه بندیهایی ازآنها بررسی می شود و سپس موضوع مهم جامعه شناسی جهانگردی و یا به عبارتی بررسی ارتباط متقابل جهانگرد و میزبان مورد بحث و تحلیل قرار می گیرد . در چند دهه اخیر افزون بر شاخه های گوناگون جامعه شن
اسی . جامعه شناسی جهانگردی ن
یز به پیشرفتهایی نائل شده است . این اثرات متقابل شرایط زندگی اجتماعی و فرهنگی جامعه میزبان و جهانگردی را مورد مطالعه و بررسی قرار می دهد . بطور مثال ، به این پرسشها پاسخ می دهد که آیا رژیم سیاسی ، وضعیت اقتصادی ، درجه و میزان تعلیمات و آموزشهای عمومی پیشرفت صنعتی ،سن شهروندان … بر کمیت و کیفیت جهانگردی تاثیر دارد یا نه؟ از طرف دیگر آیا جهانگردی بر فرهنگ و زندگی اقتصادی ،سلامت عمومی … اثر می گذارد یا خیر؟( سازمان جهانی جهانگردی ؛ ۱۳۷۷ ص ۲۴۵ ).
از دیدگاه جامعه شناسی ارتباطات جهانگردی به عنوان یکی از ارتباطات در درون حکومت رسانه ها می تواند کامل تر بودن آنها از لحاظ توان و ارزش ارتباطی نسبت به رسانه های دیگر را نشان دهد . در این نوع ارتباط به جای رسانه های بی جان با انسان به عنوان رسانه ای بسیار پیچیده و کارآمد همراه با تمام امکانات ارتباطی ویژه آن مواجه یم و جهانگردی بر خلاف دیگر انواع ارتباطات نه تنها پیام که تمام نظام ارتباطی با همه ویژگی های انسان جابه جا می شود . مجادله درباره اهمیت بیشتر پیام یا ابزار که یکی از مجادلات بنیادی دانش ارتباطات است در جهانگردی معنی ندارد . چه به اهمیت پیام معتقد باشیم و چه به اهمیت ابزار و کانال در اینجا هم پیام و کانال هر دو انسان است . در ارتباطی که از راه جهانگردی به وقوع می پیوندد. انسان نقش مرکزی و محوری دارد که در عین حال می تواند بقیه نظامهای ارتباطی را نیز از قبیل کتاب … با خود همراه کند آنچه در اینجا شایان ذکر می نماید این است که اگرچه جهانگردی را می توان یکی از کامل ترین انواع ارتباطات دانست اما این پدیده نیز همانند دیگر اشکال ارتباطات از تاثیر آنچه در اصطلاح « اخلال » یا « پارازیت » در فراگرد ارتباطی می خوانیم در امان نیست . اخلال در ارتباط می تواند روی هر یک از عناصر آن تاثیر گذارد . و در نهایت فراگرد ارتباط را با مشکل روبرو کند یا به قطع آن منجر شود اگر ارتباط میان دو نفر یا بیشتر نتواند بر همدلی میان آنان بیفزاید بی شک مقصود اساسی از ارتباط حاصل نشده و در اصطلاح تخصصی ارتباط با اخلال مواجه شده است افزون بر این اخلال را می توان از منظر دگرگونی اجتماعی مورد ارزیابی قرار داد . جهانگردی یکی از سرچشمه های برونزایی دگرگونی در هر جامعه است . از طرفی هر نوع توسعه الزاما بادگرگونیهای همراه خواهد بود . بنابراین جهانگردی و توسعه آن متضمن تاثیر مثبت و منفی ، مستقیم و غیر مستقیم ، ملموس و ناملموس ، و کمی و غیر کمی خواهد بود . جدای از تاثیرات کمی جهانگردی که در سیمای تولید ناخالص داخلی جهانگردی ، ارزش افزوده جهانگردی ، درآمد حاصل از جهانگردی بین المللی ، ترازنامه مالی جهانگردی و غیره تبلور می یابد. اثرات غیر کمی